MuhurtaNow

തത്ത്വബോധ (ആദി ശംകരാചാര്യ)

Shiva · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം

ധ്യാനം വാസുദേവേംദ്രയോഗീംദ്രം നത്വാ ജ്ഞാനപ്രദം ഗുരുമ് । മുമുക്ഷൂണാം ഹിതാര്ഥായ തത്ത്വബോധോഭിധീയതേ ॥

സാധനചതുഷ്ടയസംപന്നാധികാരിണാം മോക്ഷസാധനഭൂതം തത്ത്വവിവേകപ്രകാരം വക്ഷ്യാമഃ ।

സാധനചതുഷ്ടയമ് സാധനചതുഷ്ടയം കിമ് ? നിത്യാനിത്യവസ്തുവിവേകഃ । ഇഹാമുത്രാര്ഥഫലഭോഗവിരാഗഃ । ശമാദിഷട്കസംപത്തിഃ । മുമുക്ഷുത്വം ചേതി ।

നിത്യാനിത്യവസ്തുവിവേകഃ നിത്യാനിത്യവസ്തുവിവേകഃ കഃ ? നിത്യവസ്ത്വേകം ബ്രഹ്മ തദ്വ്യതിരിക്തം സർവമനിത്യമ് । അയമേവ നിത്യാനിത്യവസ്തുവിവേകഃ ।

വിരാഗഃ വിരാഗഃ കഃ ? ഇഹസ്വര്ഗഭോഗേഷു ഇച്ഛാരാഹിത്യമ് ।

ശമാദിസാധനസംപത്തിഃ ശമാദിസാധനസംപത്തിഃ കാ ? ശമോ ദമ ഉപരമസ്തിതിക്ഷാ ശ്രദ്ധാ സമാധാനം ച ഇതി ।ശമഃ കഃ ? മനോനിഗ്രഹഃ । ദമഃ കഃ ? ചക്ഷുരാദിബാഹ്യേംദ്രിയനിഗ്രഹഃ । ഉപരമഃ കഃ ? സ്വധര്മാനുഷ്ഠാനമേവ । തിതിക്ഷാ കാ ? ശീതോഷ്ണസുഖദുഃഖാദിസഹിഷ്ണുത്വമ് । ശ്രദ്ധാ കീദൃശീ ? ഗുരുവേദാംതവാക്യാദിഷു വിശ്വാസഃ ശ്രദ്ധാ । സമാധാനം കിമ് ? ചിത്തൈകാഗ്രതാ ।

മുമുക്ഷുത്വം മുമുക്ഷുത്വം കിമ് ? മോക്ഷോ മേ ഭൂയാദ് ഇതി ഇച്ഛാ । ഏതത് സാധനചതുഷ്ടയമ് । തതസ്തത്ത്വവിവേകസ്യാധികാരിണോ ഭവംതി ।

തത്ത്വവിവേകഃ തത്ത്വവിവേകഃ കഃ ? ആത്മാ സത്യം തദന്യത് സർവം മിഥ്യേതി ।ആത്മാ കഃ ? സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മകാരണശരീരാദ്വ്യതിരിക്തഃ പംചകോശാതീതഃ സന് അവസ്ഥാത്രയസാക്ഷീ സച്ചിദാനംദസ്വരൂപഃ സന് യസ്തിഷ്ഠതി സ ആത്മാ ।

ശരീരത്രയം (സ്ഥൂലശരീരമ്) സ്ഥൂലശരീരം കിമ് ? പംചീകൃതപംചമഹാഭൂതൈഃ കൃതം സത്കര്മജന്യം സുഖദുഃഖാദിഭോഗായതനം ശരീരമ് അസ്തി ജായതേ വര്ധതേ വിപരിണമതേ അപക്ഷീയതേ വിനശ്യതീതി ഷഡ്വികാരവദേതത്സ്ഥൂലശരീരമ് ।

ശരീരത്രയം (സൂക്ഷ്മശരീരമ്) സൂക്ഷ്മശരീരം കിമ് ? അപംചീകൃതപംചമഹാഭൂതൈഃ കൃതം സത്കര്മജന്യം സുഖദുഃഖാദിഭോഗസാധനം പംചജ്ഞാനേംദ്രിയാണി പംചകര്മേംദ്രിയാണി പംചപ്രാണാദയഃ മനശ്ചൈകം ബുദ്ധിശ്ചൈകാ ഏവം സപ്തദശാകലാഭിഃ സഹ യത്തിഷ്ഠതി തത്സൂക്ഷ്മശരീരമ് ।

ജ്ഞാനേംദ്രിയാണി ശ്രോത്രം ത്വക് ചക്ഷുഃ രസനാ ഘ്രാണം ഇതി പംച ജ്ഞാനേംദ്രിയാണി । ശ്രോത്രസ്യ ദിഗ്ദേവതാ । ത്വചോ വായുഃ । ചക്ഷുഷഃ സൂര്യഃ । രസനായാ വരുണഃ । ഘ്രാണസ്യ അശ്വിനൌ । ഇതി ജ്ഞാനേംദ്രിയദേവതാഃ । ശ്രോത്രസ്യ വിഷയഃ ശബ്ദഗ്രഹണമ് । ത്വചോ വിഷയഃ സ്പര്ശഗ്രഹണമ് । ചക്ഷുഷോ വിഷയഃ രൂപഗ്രഹണമ് । രസനായാ വിഷയഃ രസഗ്രഹണമ് । ഘ്രാണസ്യ വിഷയഃ ഗംധഗ്രഹണം ഇതി ।

പംചകര്മേംദ്രിയാണി വാക്പാണിപാദപായൂപസ്ഥാനീതി പംചകര്മേംദ്രിയാണി । വാചോ ദേവതാ വഹ്നിഃ । ഹസ്തയോരിംദ്രഃ । പാദയോർവിഷ്ണുഃ । പായോര്മൃത്യുഃ । ഉപസ്ഥസ്യ പ്രജാപതിഃ । ഇതി കര്മേംദ്രിയദേവതാഃ । വാചോ വിഷയഃ ഭാഷണമ് । പാണ്യോർവിഷയഃ വസ്തുഗ്രഹണമ് । പാദയോർവിഷയഃ ഗമനമ് । പായോർവിഷയഃ മലത്യാഗഃ । ഉപസ്ഥസ്യ വിഷയഃ ആനംദ ഇതി ।

കാരണശരീരമ് കാരണശരീരം കിമ് ? അനിർവാച്യാനാദ്യവിദ്യാരൂപം ശരീരദ്വയസ്യ കാരണമാത്രം സത്സ്വരൂപാഽജ്ഞാനം നിർവികല്പകരൂപം യദസ്തി തത്കാരണശരീരമ് ।

അവസ്ഥാത്രയമ് അവസ്ഥാത്രയം കിമ് ? ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്ത്യവസ്ഥാഃ ।

ജാഗ്രദവസ്ഥാ ജാഗ്രദവസ്ഥാ കാ ? ശ്രോത്രാദിജ്ഞാനേംദ്രിയൈഃ ശബ്ദാദിവിഷയൈശ്ച ജ്ഞായതേ ഇതി യത് സാ ജാഗ്രദാവസ്ഥാ । സ്ഥൂല ശരീരാഭിമാനീ ആത്മാ വിശ്വ ഇത്യുച്യതേ ।

സ്വപ്നാവസ്ഥാ സ്വപ്നാവസ്ഥാ കേതി ചേത് ? ജാഗ്രദവസ്ഥായാം യദ്ദൃഷ്ടം യദ് ശ്രുതമ് തജ്ജനിതവാസനയാ നിദ്രാസമയേ യഃ പ്രപംചഃ പ്രതീയതേ സാ സ്വപ്നാവസ്ഥാ । സൂക്ഷ്മശരീരാഭിമാനീ ആത്മാ തൈജസ ഇത്യുച്യതേ ।

സുഷുപ്ത്യവസ്ഥാ അതഃ സുഷുപ്ത്യവസ്ഥാ കാ ? അഹം കിമപി ന ജാനാമി സുഖേന മയാ നിദ്രാഽനുഭൂയത ഇതി സുഷുപ്ത്യവസ്ഥാ । കാരണശരീരാഭിമാനീ ആത്മാ പ്രാജ്ഞ ഇത്യുച്യതേ ।

പംച കോശാഃ പംച കോശാഃ കേ ? അന്നമയഃ പ്രാണമയഃ മനോമയഃ വിജ്ഞാനമയഃ ആനംദമയശ്ചേതി ।

അന്നമയകോശഃ അന്നമയഃ കഃ ? അന്നരസേനൈവ ഭൂത്വാ അന്നരസേനൈവ വൃദ്ധിം പ്രാപ്യ അന്നരൂപപൃഥിവ്യാം യദ്വിലീയതേ തദന്നമയഃ കോശഃ സ്ഥൂലശരീരമ് ।

പ്രാണമയകോശഃ പ്രാണമയഃ കഃ ? പ്രാണാദ്യാഃ പംചവായവഃ വാഗാദീംദ്രിയപംചകം പ്രാണമയഃ കോശഃ ।

മനോമയകോശഃ മനോമയഃ കോശഃ കഃ ? മനശ്ച ജ്ഞാനേംദ്രിയപംചകം മിലിത്വാ യോ ഭവതി സ മനോമയഃ കോശഃ ।

വിജ്ഞാനമയകോശഃ വിജ്ഞാനമയഃ കഃ ? ബുദ്ധിജ്ഞാനേംദ്രിയപംചകം മിലിത്വാ യോ ഭവതി സ വിജ്ഞാനമയഃ കോശഃ

ആനംദമയകോശഃ ആനംദമയഃ കഃ ? ഏവമേവ കാരണശരീരഭൂതാവിദ്യാസ്ഥമലിനസത്ത്വം പ്രിയാദിവൃത്തിസഹിതം സത് ആനംദമയഃ കോശഃ । ഏതത്കോശപംചകമ് ।

പംചകോശാതീത മദീയം ശരീരം മദീയാഃ പ്രാണാഃ മദീയം മനശ്ച മദീയാ ബുദ്ധിര്മദീയം അജ്ഞാനമിതി സ്വേനൈവ ജ്ഞായതേ തദ്യഥാ മദീയത്വേന ജ്ഞാതം കടകകുംഡല ഗൃഹാദികം സ്വസ്മാദ്ഭിന്നം തഥാ പംചകോശാദികം സ്വസ്മാദ്ഭിന്നമ് മദീയത്വേന ജ്ഞാതമാത്മാ ന ഭവതി ॥

ആത്മന് ആത്മാ തര്ഹി കഃ ? സച്ചിദാനംദസ്വരൂപഃ । സത്കിമ് ? കാലത്രയേഽപി തിഷ്ഠതീതി സത് । ചിത്കിമ് ? ജ്ഞാനസ്വരൂപഃ । ആനംദഃ കഃ ? സുഖസ്വരൂപഃ । ഏവം സച്ചിദാനംദസ്വരൂപം സ്വാത്മാനം വിജാനീയാത് ।

ജഗത് അഥ ചതുർവിംശതിതത്ത്വോത്പത്തിപ്രകാരം വക്ഷ്യാമഃ ।

മായാ ബ്രഹ്മാശ്രയാ സത്ത്വരജസ്തമോഗുണാത്മികാ മായാ അസ്തി ।

പംചഭൂതാഃ തതഃ ആകാശഃ സംഭൂതഃ । ആകാശാദ് വായുഃ । വായോസ്തേജഃ । തേജസ ആപഃ । അഭ്ധയഃ പൃഥിവീ ।

സത്ത്വഗുണഃ ഏതേഷാം പംചതത്ത്വാനാം മധ്യേ ആകാശസ്യ സാത്വികാംശാത് ശ്രോത്രേംദ്രിയം സംഭൂതമ് । വായോഃ സാത്വികാംശാത് ത്വഗിംദ്രിയം സംഭൂതമ് । അഗ്നേഃ സാത്വികാംശാത് ചക്ഷുരിംദ്രിയം സംഭൂതമ് । ജലസ്യ സാത്വികാംശാത് രസനേംദ്രിയം സംഭൂതമ് । പൃഥിവ്യാഃ സാത്വികാംശാത് ഘ്രാണേംദ്രിയം സംഭൂതമ് ।

അംതഃകരണ ഏതേഷാം പംചതത്ത്വാനാം സമഷ്ടിസാത്വികാംശാത് മനോബുദ്ധ്യഹംകാര ചിത്താംതഃകരണാനി സംഭൂതാനി । സംകല്പവികല്പാത്മകം മനഃ । നിശ്ചയാത്മികാ ബുദ്ധിഃ । അഹംകര്താ അഹംകാരഃ । ചിംതനകര്തൃ ചിത്തമ് । മനസോ ദേവതാ ചംദ്രമാഃ । ബുദ്ധേ ബ്രഹ്മാ । അഹംകാരസ്യ രുദ്രഃ । ചിത്തസ്യ വാസുദേവഃ ।

രജോഗുണഃ ഏതേഷാം പംചതത്ത്വാനാം മധ്യേ ആകാശസ്യ രാജസാംശാത് വാഗിംദ്രിയം സംഭൂതമ് । വായോഃ രാജസാംശാത് പാണീംദ്രിയം സംഭൂതമ് । വന്ഹേഃ രാജസാംശാത് പാദേംദ്രിയം സംഭൂതമ് । ജലസ്യ രാജസാംശാത് ഉപസ്ഥേംദ്രിയം സംഭൂതമ് । പൃഥിവ്യാ രാജസാംശാത് ഗുദേംദ്രിയം സംഭൂതമ് । ഏതേഷാം സമഷ്ടിരാജസാംശാത് പംചപ്രാണാഃ സംഭൂതാഃ ।

തമോഗുണഃ ഏതേഷാം പംചതത്ത്വാനാം താമസാംശാത് പംചീകൃതപംചതത്ത്വാനി ഭവംതി । പംചീകരണം കഥം ഇതി ചേത് । ഏതേഷാം പംചമഹാഭൂതാനാം താമസാംശസ്വരൂപമ് ഏകമേകം ഭൂതം ദ്വിധാ വിഭജ്യ ഏകമേകമര്ധം പൃഥക് തൂഷ്ണീം വ്യവസ്ഥാപ്യ അപരമപരമര്ധം ചതുര്ധാം വിഭജ്യ സ്വാര്ധമന്യേഷു അര്ധേഷു സ്വഭാഗചതുഷ്ടയസംയോജനം കാര്യമ് । തദാ പംചീകരണം ഭവതി । ഏതേഭ്യഃ പംചീകൃതപംചമഹാഭൂതേഭ്യഃ സ്ഥൂലശരീരം ഭവതി । ഏവം പിംഡബ്രഹ്മാംഡയോരൈക്യം സംഭൂതമ് ।

ജീവഃ, ഈശ്വരഃ ച സ്ഥൂലശരീരാഭിമാനി ജീവനാമകം ബ്രഹ്മപ്രതിബിംബം ഭവതി । സ ഏവ ജീവഃ പ്രകൃത്യാ സ്വസ്മാത് ഈശ്വരം ഭിന്നത്വേന ജാനാതി । അവിദ്യോപാധിഃ സന് ആത്മാ ജീവ ഇത്യുച്യതേ । മായോപാധിഃ സന് ഈശ്വര ഇത്യുച്യതേ । ഏവം ഉപാധിഭേദാത് ജീവേശ്വരഭേദദൃഷ്ടിഃ യാവത്പര്യംതം തിഷ്ഠതി താവത്പര്യംതം ജന്മമരണാദിരൂപസംസാരോ ന നിവര്തതേ । തസ്മാത്കാരണാന്ന ജീവേശ്വരയോര്ഭേദബുദ്ധിഃ സ്വീകാര്യാ ।

തത് ത്വം അസി നനു സാഹംകാരസ്യ കിംചിജ്ജ്ഞസ്യ ജീവസ്യ നിരഹംകാരസ്യ സർവജ്ഞസ്യ ഈശ്വരസ്യ തത്ത്വമസീതി മഹാവാക്യാത് കഥമഭേദബുദ്ധിഃ സ്യാദുഭയോഃ വിരുദ്ധധര്മാക്രാംതത്വാത് । ഇതി ചേന്ന । സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മശരീരാഭിമാനീ ത്വംപദവാച്യാര്ഥഃ । ഉപാധിവിനിര്മുക്തം സമാധിദശാസംപന്നം ശുദ്ധം ചൈതന്യം ത്വംപദലക്ഷ്യാര്ഥഃ । ഏവം സർവജ്ഞത്വാദിവിശിഷ്ട ഈശ്വരഃ തത്പദവാച്യാര്ഥഃ । ഉപാധിശൂന്യം ശുദ്ധചൈതന്യം തത്പദലക്ഷ്യാര്ഥഃ । ഏവം ച ജീവേശ്വരയോ ചൈതന്യരൂപേണാഽഭേദേ ബാധകാഭാവഃ ।

ജീവന്മുക്തഃ ഏവം ച വേദാംതവാക്യൈഃ സദ്ഗുരൂപദേശേന ച സർവേഷ്വപി ഭൂതേഷു യേഷാം ബ്രഹ്മബുദ്ധിരുത്പന്നാ തേ ജീവന്മുക്താഃ ഇത്യര്ഥഃ ।നനു ജീവന്മുക്തഃ കഃ ? യഥാ ദേഹോഽഹം പുരുഷോഽഹം ബ്രാഹ്മണോഽഹം ശൂദ്രോഽഹമസ്മീതി ദൃഢനിശ്ചയസ്തഥാ നാഹം ബ്രാഹ്മണഃ ന ശൂദ്രഃ ന പുരുഷഃ കിംതു അസംഗഃ സച്ചിദാനംദ സ്വരൂപഃ പ്രകാശരൂപഃ സർവാംതര്യാമീ ചിദാകാശരൂപോഽസ്മീതി ദൃഢനിശ്ചയ രൂപോഽപരോക്ഷജ്ഞാനവാന് ജീവന്മുക്തഃ ॥ബ്രഹ്മൈവാഹമസ്മീത്യപരോക്ഷജ്ഞാനേന നിഖിലകര്മബംധവിനിര്മുക്തഃ സ്യാത് ।

കര്മാണി കര്മാണി കതിവിധാനി സംതീതി ചേത് ആഗാമിസംചിതപ്രാരബ്ധഭേദേന ത്രിവിധാനി സംതി ।

ആഗാമി കര്മ ജ്ഞാനോത്പത്ത്യനംതരം ജ്ഞാനിദേഹകൃതം പുണ്യപാപരൂപം കര്മ യദസ്തി തദാഗാമീത്യഭിധീയതേ ।

സംചിത കര്മ സംചിതം കര്മ കിമ് ? അനംതകോടിജന്മനാം ബീജഭൂതം സത് യത്കര്മജാതം പൂർവാര്ജിതം തിഷ്ഠതി തത് സംചിതം ജ്ഞേയമ് ।

പ്രാരബ്ധ കര്മ പ്രാരബ്ധം കര്മ കിമിതി ചേത് । ഇദം ശരീരമുത്പാദ്യ ഇഹ ലോകേ ഏവം സുഖദുഃഖാദിപ്രദം യത്കര്മ തത്പ്രാരബ്ധം ഭോഗേന നഷ്ടം ഭവതി പ്രാരബ്ധകര്മണാം ഭോഗാദേവ ക്ഷയ ഇതി ।

കര്മ മുക്തഃ സംചിതം കര്മ ബ്രഹ്മൈവാഹമിതി നിശ്ചയാത്മകജ്ഞാനേന നശ്യതി ।ആഗാമി കര്മ അപി ജ്ഞാനേന നശ്യതി കിംച ആഗാമി കര്മണാം നലിനീദലഗതജലവത് ജ്ഞാനിനാം സംബംധോ നാസ്തി ।

ജ്ഞാനിഃ കിംച യേ ജ്ഞാനിനം സ്തുവംതി ഭജംതി അര്ചയംതി താന്പ്രതി ജ്ഞാനികൃതം ആഗാമി പുണ്യം ഗച്ഛതി । യേ ജ്ഞാനിനം നിംദംതി ദ്വിഷംതി ദുഃഖപ്രദാനം കുർവംതി താന്പ്രതി ജ്ഞാനികൃതം സർവമാഗാമി ക്രിയമാണം യദവാച്യം കര്മ പാപാത്മകം തദ്ഗച്ഛതി । സുഹൃദഃ പുണ്യകൃതം ദുര്ഹൃദഃ പാപകൃത്യം ഗൃഹ്ണംതി ।

ബ്രഹ്മാനംദമ് തഥാ ചാത്മവിത്സംസാരം തീര്ത്വാ ബ്രഹ്മാനംദമിഹൈവ പ്രാപ്നോതി । തരതി ശോകമാത്മവിത് ഇതി ശ്രുതേഃ । തനും ത്യജതു വാ കാശ്യാം ശ്വപചസ്യ ഗൃഹേഽഥ വാ । ജ്ഞാനസംപ്രാപ്തിസമയേ മുക്താഽസൌ വിഗതാശയഃ । ഇതി സ്മൃതേശ്ച ।ഇതി ശ്രീശംകരഭഗവത്പാദാചാര്യപ്രണീതഃ തത്ത്വബോധപ്രകരണം സമാപ്തമ് ।

തത്ത്വബോധ (ആദി ശംകരാചാര്യ) - ഒരു പരിചയം

Tattvabodha, "knowledge of the truth", is a short prose primer of Advaita Vedanta in question and answer form, written for seekers. It sets out the fourfold qualification (discrimination, dispassion, the six virtues beginning with calm, and longing for liberation), then explains the three bodies, the five sheaths, the three states, the elements and the meaning of "tat tvam asi", and ends by describing the liberated person who, knowing the Self, crosses sorrow while still alive.

രചയിതാവ്: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya

എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In Vedanta study, usually as the first text a student reads.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

  • Its colophon credits Shankara Bhagavatpada; its opening verse salutes a teacher named Vasudevendra, so many scholars credit it to a later teacher in his tradition.
  • Many Vedanta courses begin with Tattvabodha before moving to the Upanishads and the Gita.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

What is Tattvabodha?

A short beginner's text on Advaita Vedanta in question and answer form.

Who wrote it?

Traditionally attributed to Adi Shankaracharya, as its colophon states; some credit a later teacher.

What is the fourfold qualification?

Viveka, vairagya, the six virtues (shamadi shatka sampatti) and mumukshutva.

ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.