தே³வீ பு⁴ஜங்க³ ஸ்தோத்ரம்
Devi · பாரம்பரிய பக்தி நூல்
വിരിംച്യാദിഭിഃ പംചഭിര്ലോകപാലൈഃ സമൂഢേ മഹാനംദപീഠേ നിഷണ്ണമ് । ധനുര്ബാണപാശാംകുശപ്രോതഹസ്തം മഹസ്ത്രൈപുരം ശംകരാദ്വൈതമവ്യാത് ॥ 1 ॥
യദന്നാദിഭിഃ പംചഭിഃ കോശജാലൈഃ ശിരഃപക്ഷപുച്ഛാത്മകൈരംതരംതഃ । നിഗൂഢേ മഹായോഗപീഠേ നിഷണ്ണം പുരാരേരഥാംതഃപുരം നൌമി നിത്യമ് ॥ 2 ॥
വിരിംചാദിരൂപൈഃ പ്രപംചേ വിഹൃത്യ സ്വതംത്രാ യദാ സ്വാത്മവിശ്രാംതിരേഷാ । തദാ മാനമാതൃപ്രമേയാതിരിക്തം പരാനംദമീഡേ ഭവാനി ത്വദീയമ് ॥ 3 ॥
വിനോദായ ചൈതന്യമേകം വിഭജ്യ ദ്വിധാ ദേവി ജീവഃ ശിവശ്ചേതി നാമ്നാ । ശിവസ്യാപി ജീവത്വമാപാദയംതീ പുനര്ജീവമേനം ശിവം വാ കരോഷി ॥ 4 ॥
സമാകുംച്യ മൂലം ഹൃദി ന്യസ്യ വായും മനോ ഭ്രൂബിലം പ്രാപയിത്വാ നിവൃത്താഃ । തതഃ സച്ചിദാനംദരൂപേ പദേ തേ ഭവംത്യംബ ജീവാഃ ശിവത്വേന കേചിത് ॥ 5 ॥
ശരീരേഽതികഷ്ടേ രിപൌ പുത്രവര്ഗേ സദാഭീതിമൂലേ കലത്രേ ധനേ വാ । ന കശ്ചിദ്വിരജ്യത്യഹോ ദേവി ചിത്രം കഥം ത്വത്കടാക്ഷം വിനാ തത്ത്വബോധഃ ॥ 6 ॥
ശരീരേ ധനേഽപത്യവര്ഗേ കലത്രേ വിരക്തസ്യ സദ്ദേശികാദിഷ്ടബുദ്ധേഃ । യദാകസ്മികം ജ്യോതിരാനംദരൂപം സമാധൌ ഭവേത്തത്ത്വമസ്യംബ സത്യമ് ॥ 7 ॥
മൃഷാന്യോ മൃഷാന്യഃ പരോ മിശ്രമേനം പരഃ പ്രാകൃതം ചാപരോ ബുദ്ധിമാത്രമ് । പ്രപംചം മിമീതേ മുനീനാം ഗണോഽയം തദേതത്ത്വമേവേതി ന ത്വാം ജഹീമഃ ॥ 8 ॥
നിവൃത്തിഃ പ്രതിഷ്ഠാ ച വിദ്യാ ച ശാംതി- സ്തഥാ ശാംത്യതീതേതി പംചീകൃതാഭിഃ । കലാഭിഃ പരേ പംചവിംശാത്മികാഭി- സ്ത്വമേകൈവ സേവ്യാ ശിവാഭിന്നരൂപാ ॥ 9 ॥
അഗാധേഽത്ര സംസാരപംകേ നിമഗ്നം കലത്രാദിഭാരേണ ഖിന്നം നിതാംതമ് । മഹാമോഹപാശൌഘബദ്ധം ചിരാന്മാം സമുദ്ധര്തുമംബ ത്വമേകൈവ ശക്താ ॥ 10 ॥
സമാരഭ്യ മൂലം ഗതോ ബ്രഹ്മചക്രം ഭവദ്ദിവ്യചക്രേശ്വരീധാമഭാജഃ । മഹാസിദ്ധിസംഘാതകല്പദ്രുമാഭാ- നവാപ്യാംബ നാദാനുപാസ്തേ ച യോഗീ ॥ 11 ॥
ഗണേശൈര്ഗ്രഹൈരംബ നക്ഷത്രപംക്ത്യാ തഥാ യോഗിനീരാശിപീഠൈരഭിന്നമ് । മഹാകാലമാത്മാനമാമൃശ്യ ലോകം വിധത്സേ കൃതിം വാ സ്ഥിതിം വാ മഹേശി ॥ 12 ॥
ലസത്താരഹാരാമതിസ്വച്ഛചേലാം വഹംതീം കരേ പുസ്തകം ചാക്ഷമാലാമ് । ശരച്ചംദ്രകോടിപ്രഭാഭാസുരാം ത്വാം സകൃദ്ഭാവയന്ഭാരതീവല്ലഭഃ സ്യാത് ॥ 13 ॥
സമുദ്യത്സഹസ്രാര്കബിംബാഭവക്ത്രാം സ്വഭാസൈവ സിംദൂരിതാജാംഡകോടിമ് । ധനുര്ബാണപാശാംകുശാംധാരയംതീം സ്മരംതഃ സ്മരം വാപി സംമോഹയേയുഃ ॥ 14 ॥
മണിസ്യൂതതാടംകശോണാസ്യബിംബാം ഹരിത്പട്ടവസ്ത്രാം ത്വഗുല്ലാസിഭൂഷാമ് । ഹൃദാ ഭാവയംസ്തപ്തഹേമപ്രഭാം ത്വാം ശ്രിയോ നാശയത്യംബ ചാംചല്യഭാവമ് ॥ 15 ॥
മഹാമംത്രരാജാംതബീജം പരാഖ്യം സ്വതോ ന്യസ്തബിംദു സ്വയം ന്യസ്തഹാര്ദമ് । ഭവദ്വക്ത്രവക്ഷോജഗുഹ്യാഭിധാനം സ്വരൂപം സകൃദ്ഭാവയേത്സ ത്വമേവ ॥ 16 ॥
തഥാന്യേ വികല്പേഷു നിർവിണ്ണചിത്താ- സ്തദേകം സമാധായ ബിംദുത്രയം തേ । പരാനംദസംധാനസിംധൌ നിമഗ്നാഃ പുനര്ഗര്ഭരംധ്രം ന പശ്യംതി ധീരാഃ ॥ 17 ॥
ത്വദുന്മേഷലീലാനുബംധാധികാരാ- ന്വിരിംച്യാദികാംസ്ത്വദ്ഗുണാംഭോധിബിംദൂന് । ഭജംതസ്തിതീര്ഷംതി സംസാരസിംധും ശിവേ താവകീനാ സുസംഭാവനേയമ് ॥ 18 ॥
കദാ വാ ഭവത്പാദപോതേന തൂര്ണം ഭവാംഭോധിമുത്തീര്യ പൂര്ണാംതരംഗഃ । നിമജ്ജംതമേനം ദുരാശാവിഷാബ്ധൌ സമാലോക്യ ലോകം കഥം പര്യുദാസ്സേ ॥ 19 ॥
കദാവാ ഹൃഷീകാണി സാമ്യം ഭജേയുഃ കദാ വാ ന ശത്രുര്ന മിത്രം ഭവാനി । കദാ വാ ദുരാശാവിഷൂചീവിലോപഃ കദാ വാ മനോ മേ സമൂലം വിനശ്യേത് ॥ 20 ॥
നമോവാകമാശാസ്മഹേ ദേവി യുഷ്മ- ത്പദാംഭോജയുഗ്മായ തിഗ്മായ ഗൌരി । വിരിംച്യാദിഭാസ്വത്കിരീടപ്രതോലീ- പ്രദീപായമാനപ്രഭാഭാസ്വരായ ॥ 21 ॥
കചേ ചംദ്രരേഖം കുചേ താരഹാരം കരേ സ്വാദുചാപം ശരേ ഷട്പദൌഘമ് । സ്മരാമി സ്മരാരേരഭിപ്രായമേകം മദാഘൂര്ണനേത്രം മദീയം നിധാനമ് ॥ 22 ॥
ശരേഷ്വേവ നാസാ ധനുഷ്വേവ ജിഹ്വാ ജപാപാടലേ ലോചനേ തേ സ്വരൂപേ । ത്വഗേഷാ ഭവച്ചംദ്രഖംഡേ ശ്രവോ മേ ഗുണേ തേ മനോവൃത്തിരംബ ത്വയി സ്യാത് ॥ 23 ॥
ജഗത്കര്മധീരാന്വചോധൂതകീരാന് കുചന്യസ്തഹാരാംകൃപാസിംധുപൂരാന് । ഭവാംഭോധിപാരാന്മഹാപാപദൂരാന് ഭജേ വേദസാരാംശിവപ്രേമദാരാന് ॥ 24 ॥
സുധാസിംധുസാരേ ചിദാനംദനീരേ സമുത്ഫുല്ലനീപേ സുരത്രാംതരീപേ । മണിവ്യൂഹസാലേ സ്ഥിതേ ഹൈമശാലേ മനോജാരിവാമേ നിഷണ്ണം മനോ മേ ॥ 25 ॥
ദൃഗംതേ വിലോലാ സുഗംധീഷുമാലാ പ്രപംചേംദ്രജാലാ വിപത്സിംധുകൂലാ । മുനിസ്വാംതശാലാ നമല്ലോകപാലാ ഹൃദി പ്രേമലോലാമൃതസ്വാദുലീലാ ॥ 26 ॥
ജഗജ്ജാലമേതത്ത്വയൈവാംബ സൃഷ്ടം ത്വമേവാദ്യ യാസീംദ്രിയൈരര്ഥജാലമ് । ത്വമേകൈവ കര്ത്രീ ത്വമേകൈവ ഭോക്ത്രീ ന മേ പുണ്യപാപേ ന മേ ബംധമോക്ഷൌ ॥ 27 ॥
ഇതി പ്രേമഭാരേണ കിംചിന്മയോക്തം ന ബുധ്വൈവ തത്ത്വം മദീയം ത്വദീയമ് । വിനോദായ ബാലസ്യ മൌര്ഖ്യം ഹി മാതസ്- തദേതത്പ്രലാപസ്തുതിം മേ ഗൃഹാണ ॥ 28 ॥
॥ ഇതി ശ്രീമച്ഛംകരാചാര്യവിരചിതാ ദേവീഭുജംഗം സംപൂര്ണമ് ॥
தே³வீ பு⁴ஜங்க³ ஸ்தோத்ரம் பற்றி
The Devi Bhujanga Stotram is a hymn to Goddess Tripura Sundari in the flowing bhujanga prayata metre. It opens with the Mother seated on the throne of great bliss, borne by Brahma and the other four guardians, holding bow, arrows, noose and goad, the radiance of Tripura that is the non-dual truth of Shankara. It goes on to see her hidden within the five sheaths of the self.
இயற்றியவர்: Adi Shankaracharya, as its colophon states
எப்போது பாராயணம் செய்வது: On Fridays, during Navaratri, and in Sri Vidya worship.
உங்களுக்குத் தெரியுமா?
- Its colophon names Adi Shankaracharya as its author.
- "Bhujanga prayata" means "the movement of a serpent", a metre whose rhythm seems to glide.
- The image of the throne carried by Brahma, Vishnu, Rudra, Ishvara and Sadashiva is drawn from the Sri Vidya tradition.
அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்
Whom does the Devi Bhujanga praise?
Goddess Tripura Sundari (Lalita).
What is "bhujanga prayata"?
A Sanskrit metre whose rhythm glides like a serpent.
Who wrote it?
Adi Shankaracharya, as its colophon states.
வழிபாட்டிற்கும் கற்றலுக்குமாக வழங்கப்படுகிறது, கணிப்பாக அல்ல. வணிக நோக்கமற்றது.
மேலும் பக்தி நூல்கள்