MuhurtaNow

தே³வீ பு⁴ஜங்க³ ஸ்தோத்ரம்

Devi · பாரம்பரிய பக்தி நூல்

విరించ్యాదిభిః పంచభిర్లోకపాలైః సమూఢే మహానందపీఠే నిషణ్ణమ్ । ధనుర్బాణపాశాంకుశప్రోతహస్తం మహస్త్రైపురం శంకరాద్వైతమవ్యాత్ ॥ 1 ॥

యదన్నాదిభిః పంచభిః కోశజాలైః శిరఃపక్షపుచ్ఛాత్మకైరంతరంతః । నిగూఢే మహాయోగపీఠే నిషణ్ణం పురారేరథాంతఃపురం నౌమి నిత్యమ్ ॥ 2 ॥

విరించాదిరూపైః ప్రపంచే విహృత్య స్వతంత్రా యదా స్వాత్మవిశ్రాంతిరేషా । తదా మానమాతృప్రమేయాతిరిక్తం పరానందమీడే భవాని త్వదీయమ్ ॥ 3 ॥

వినోదాయ చైతన్యమేకం విభజ్య ద్విధా దేవి జీవః శివశ్చేతి నామ్నా । శివస్యాపి జీవత్వమాపాదయంతీ పునర్జీవమేనం శివం వా కరోషి ॥ 4 ॥

సమాకుంచ్య మూలం హృది న్యస్య వాయుం మనో భ్రూబిలం ప్రాపయిత్వా నివృత్తాః । తతః సచ్చిదానందరూపే పదే తే భవంత్యంబ జీవాః శివత్వేన కేచిత్ ॥ 5 ॥

శరీరేఽతికష్టే రిపౌ పుత్రవర్గే సదాభీతిమూలే కలత్రే ధనే వా । న కశ్చిద్విరజ్యత్యహో దేవి చిత్రం కథం త్వత్కటాక్షం వినా తత్త్వబోధః ॥ 6 ॥

శరీరే ధనేఽపత్యవర్గే కలత్రే విరక్తస్య సద్దేశికాదిష్టబుద్ధేః । యదాకస్మికం జ్యోతిరానందరూపం సమాధౌ భవేత్తత్త్వమస్యంబ సత్యమ్ ॥ 7 ॥

మృషాన్యో మృషాన్యః పరో మిశ్రమేనం పరః ప్రాకృతం చాపరో బుద్ధిమాత్రమ్ । ప్రపంచం మిమీతే మునీనాం గణోఽయం తదేతత్త్వమేవేతి న త్వాం జహీమః ॥ 8 ॥

నివృత్తిః ప్రతిష్ఠా చ విద్యా చ శాంతి- స్తథా శాంత్యతీతేతి పంచీకృతాభిః । కలాభిః పరే పంచవింశాత్మికాభి- స్త్వమేకైవ సేవ్యా శివాభిన్నరూపా ॥ 9 ॥

అగాధేఽత్ర సంసారపంకే నిమగ్నం కలత్రాదిభారేణ ఖిన్నం నితాంతమ్ । మహామోహపాశౌఘబద్ధం చిరాన్మాం సముద్ధర్తుమంబ త్వమేకైవ శక్తా ॥ 10 ॥

సమారభ్య మూలం గతో బ్రహ్మచక్రం భవద్దివ్యచక్రేశ్వరీధామభాజః । మహాసిద్ధిసంఘాతకల్పద్రుమాభా- నవాప్యాంబ నాదానుపాస్తే చ యోగీ ॥ 11 ॥

గణేశైర్గ్రహైరంబ నక్షత్రపంక్త్యా తథా యోగినీరాశిపీఠైరభిన్నమ్ । మహాకాలమాత్మానమామృశ్య లోకం విధత్సే కృతిం వా స్థితిం వా మహేశి ॥ 12 ॥

లసత్తారహారామతిస్వచ్ఛచేలాం వహంతీం కరే పుస్తకం చాక్షమాలామ్ । శరచ్చంద్రకోటిప్రభాభాసురాం త్వాం సకృద్భావయన్భారతీవల్లభః స్యాత్ ॥ 13 ॥

సముద్యత్సహస్రార్కబింబాభవక్త్రాం స్వభాసైవ సిందూరితాజాండకోటిమ్ । ధనుర్బాణపాశాంకుశాంధారయంతీం స్మరంతః స్మరం వాపి సంమోహయేయుః ॥ 14 ॥

మణిస్యూతతాటంకశోణాస్యబింబాం హరిత్పట్టవస్త్రాం త్వగుల్లాసిభూషామ్ । హృదా భావయంస్తప్తహేమప్రభాం త్వాం శ్రియో నాశయత్యంబ చాంచల్యభావమ్ ॥ 15 ॥

మహామంత్రరాజాంతబీజం పరాఖ్యం స్వతో న్యస్తబిందు స్వయం న్యస్తహార్దమ్ । భవద్వక్త్రవక్షోజగుహ్యాభిధానం స్వరూపం సకృద్భావయేత్స త్వమేవ ॥ 16 ॥

తథాన్యే వికల్పేషు నిర్విణ్ణచిత్తా- స్తదేకం సమాధాయ బిందుత్రయం తే । పరానందసంధానసింధౌ నిమగ్నాః పునర్గర్భరంధ్రం న పశ్యంతి ధీరాః ॥ 17 ॥

త్వదున్మేషలీలానుబంధాధికారా- న్విరించ్యాదికాంస్త్వద్గుణాంభోధిబిందూన్ । భజంతస్తితీర్షంతి సంసారసింధుం శివే తావకీనా సుసంభావనేయమ్ ॥ 18 ॥

కదా వా భవత్పాదపోతేన తూర్ణం భవాంభోధిముత్తీర్య పూర్ణాంతరంగః । నిమజ్జంతమేనం దురాశావిషాబ్ధౌ సమాలోక్య లోకం కథం పర్యుదాస్సే ॥ 19 ॥

కదావా హృషీకాణి సామ్యం భజేయుః కదా వా న శత్రుర్న మిత్రం భవాని । కదా వా దురాశావిషూచీవిలోపః కదా వా మనో మే సమూలం వినశ్యేత్ ॥ 20 ॥

నమోవాకమాశాస్మహే దేవి యుష్మ- త్పదాంభోజయుగ్మాయ తిగ్మాయ గౌరి । విరించ్యాదిభాస్వత్కిరీటప్రతోలీ- ప్రదీపాయమానప్రభాభాస్వరాయ ॥ 21 ॥

కచే చంద్రరేఖం కుచే తారహారం కరే స్వాదుచాపం శరే షట్పదౌఘమ్ । స్మరామి స్మరారేరభిప్రాయమేకం మదాఘూర్ణనేత్రం మదీయం నిధానమ్ ॥ 22 ॥

శరేష్వేవ నాసా ధనుష్వేవ జిహ్వా జపాపాటలే లోచనే తే స్వరూపే । త్వగేషా భవచ్చంద్రఖండే శ్రవో మే గుణే తే మనోవృత్తిరంబ త్వయి స్యాత్ ॥ 23 ॥

జగత్కర్మధీరాన్వచోధూతకీరాన్ కుచన్యస్తహారాంకృపాసింధుపూరాన్ । భవాంభోధిపారాన్మహాపాపదూరాన్ భజే వేదసారాంశివప్రేమదారాన్ ॥ 24 ॥

సుధాసింధుసారే చిదానందనీరే సముత్ఫుల్లనీపే సురత్రాంతరీపే । మణివ్యూహసాలే స్థితే హైమశాలే మనోజారివామే నిషణ్ణం మనో మే ॥ 25 ॥

దృగంతే విలోలా సుగంధీషుమాలా ప్రపంచేంద్రజాలా విపత్సింధుకూలా । మునిస్వాంతశాలా నమల్లోకపాలా హృది ప్రేమలోలామృతస్వాదులీలా ॥ 26 ॥

జగజ్జాలమేతత్త్వయైవాంబ సృష్టం త్వమేవాద్య యాసీంద్రియైరర్థజాలమ్ । త్వమేకైవ కర్త్రీ త్వమేకైవ భోక్త్రీ న మే పుణ్యపాపే న మే బంధమోక్షౌ ॥ 27 ॥

ఇతి ప్రేమభారేణ కించిన్మయోక్తం న బుధ్వైవ తత్త్వం మదీయం త్వదీయమ్ । వినోదాయ బాలస్య మౌర్ఖ్యం హి మాతస్- తదేతత్ప్రలాపస్తుతిం మే గృహాణ ॥ 28 ॥

॥ ఇతి శ్రీమచ్ఛంకరాచార్యవిరచితా దేవీభుజంగం సంపూర్ణమ్ ॥

தே³வீ பு⁴ஜங்க³ ஸ்தோத்ரம் பற்றி

The Devi Bhujanga Stotram is a hymn to Goddess Tripura Sundari in the flowing bhujanga prayata metre. It opens with the Mother seated on the throne of great bliss, borne by Brahma and the other four guardians, holding bow, arrows, noose and goad, the radiance of Tripura that is the non-dual truth of Shankara. It goes on to see her hidden within the five sheaths of the self.

இயற்றியவர்: Adi Shankaracharya, as its colophon states

எப்போது பாராயணம் செய்வது: On Fridays, during Navaratri, and in Sri Vidya worship.

உங்களுக்குத் தெரியுமா?

  • Its colophon names Adi Shankaracharya as its author.
  • "Bhujanga prayata" means "the movement of a serpent", a metre whose rhythm seems to glide.
  • The image of the throne carried by Brahma, Vishnu, Rudra, Ishvara and Sadashiva is drawn from the Sri Vidya tradition.

அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்

Whom does the Devi Bhujanga praise?

Goddess Tripura Sundari (Lalita).

What is "bhujanga prayata"?

A Sanskrit metre whose rhythm glides like a serpent.

Who wrote it?

Adi Shankaracharya, as its colophon states.

வழிபாட்டிற்கும் கற்றலுக்குமாக வழங்கப்படுகிறது, கணிப்பாக அல்ல. வணிக நோக்கமற்றது.