ஶிவ பு⁴ஜங்க³ ஸ்தோத்ரம்
Shiva · பாரம்பரிய பக்தி நூல்
ಗಲದ್ದಾನಗಂಡಂ ಮಿಲದ್ಭೃಂಗಷಂಡಂ ಚಲಚ್ಚಾರುಶುಂಡಂ ಜಗತ್ತ್ರಾಣಶೌಂಡಮ್ । ಕನದ್ದಂತಕಾಂಡಂ ವಿಪದ್ಭಂಗಚಂಡಂ ಶಿವಪ್ರೇಮಪಿಂಡಂ ಭಜೇ ವಕ್ರತುಂಡಮ್ ॥ 1 ॥
ಅನಾದ್ಯಂತಮಾದ್ಯಂ ಪರಂ ತತ್ತ್ವಮರ್ಥಂ ಚಿದಾಕಾರಮೇಕಂ ತುರೀಯಂ ತ್ವಮೇಯಮ್ । ಹರಿಬ್ರಹ್ಮಮೃಗ್ಯಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪಂ ಮನೋವಾಗತೀತಂ ಮಹಃಶೈವಮೀಡೇ ॥ 2 ॥
ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾದಿ ಶಕ್ತ್ಯಂತ ಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥಂ ಮನೋಹಾರಿ ಸರ್ವಾಂಗರತ್ನೋರುಭೂಷಮ್ । ಜಟಾಹೀಂದುಗಂಗಾಸ್ಥಿಶಮ್ಯಾಕಮೌಳಿಂ ಪರಾಶಕ್ತಿಮಿತ್ರಂ ನಮಃ ಪಂಚವಕ್ತ್ರಮ್ ॥ 3 ॥
ಶಿವೇಶಾನತತ್ಪೂರುಷಾಘೋರವಾಮಾದಿಭಿಃ ಪಂಚಭಿರ್ಹೃನ್ಮುಖೈಃ ಷಡ್ಭಿರಂಗೈಃ । ಅನೌಪಮ್ಯ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತಂ ತತ್ತ್ವವಿದ್ಯಾಮತೀತಂ ಪರಂ ತ್ವಾಂ ಕಥಂ ವೇತ್ತಿ ಕೋ ವಾ ॥ 4 ॥
ಪ್ರವಾಳಪ್ರವಾಹಪ್ರಭಾಶೋಣಮರ್ಧಂ ಮರುತ್ವನ್ಮಣಿ ಶ್ರೀಮಹಃ ಶ್ಯಾಮಮರ್ಧಮ್ । ಗುಣಸ್ಯೂತಮೇತದ್ವಪುಃ ಶೈವಮಂತಃ ಸ್ಮರಾಮಿ ಸ್ಮರಾಪತ್ತಿಸಂಪತ್ತಿಹೇತೋಃ ॥ 5 ॥
ಸ್ವಸೇವಾಸಮಾಯಾತದೇವಾಸುರೇಂದ್ರಾ ನಮನ್ಮೌಳಿಮಂದಾರಮಾಲಾಭಿಷಿಕ್ತಮ್ । ನಮಸ್ಯಾಮಿ ಶಂಭೋ ಪದಾಂಭೋರುಹಂ ತೇ ಭವಾಂಭೋಧಿಪೋತಂ ಭವಾನೀ ವಿಭಾವ್ಯಮ್ ॥ 6 ॥
ಜಗನ್ನಾಥ ಮನ್ನಾಥ ಗೌರೀಸನಾಥ ಪ್ರಪನ್ನಾನುಕಂಪಿನ್ವಿಪನ್ನಾರ್ತಿಹಾರಿನ್ । ಮಹಃಸ್ತೋಮಮೂರ್ತೇ ಸಮಸ್ತೈಕಬಂಧೋ ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ಪುನಸ್ತೇ ನಮೋಽಸ್ತು ॥ 7 ॥
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ವಿಶ್ವೇಶ ವಿಶ್ವಾದಿದೇವ ತ್ರಯೀ ಮೂಲ ಶಂಭೋ ಶಿವ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ತ್ವಮ್ । ಪ್ರಸೀದ ಸ್ಮರ ತ್ರಾಹಿ ಪಶ್ಯಾವಮುಕ್ತ್ಯೈ ಕ್ಷಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಹಿ ತ್ರ್ಯಕ್ಷ ಮಾಂ ರಕ್ಷ ಮೋದಾತ್ ॥ 8 ॥
ಮಹಾದೇವ ದೇವೇಶ ದೇವಾದಿದೇವ ಸ್ಮರಾರೇ ಪುರಾರೇ ಯಮಾರೇ ಹರೇತಿ । ಬ್ರುವಾಣಃ ಸ್ಮರಿಷ್ಯಾಮಿ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಲಿನೆ ಭವಂತಂ ತತೋ ಮೇ ದಯಾಶೀಲ ದೇವ ಪ್ರಸೀದ ॥ 9 ॥
ತ್ವದನ್ಯಃ ಶರಣ್ಯಃ ಪ್ರಪನ್ನಸ್ಯ ನೇತಿ ಪ್ರಸೀದ ಸ್ಮರನ್ನೇವ ಹನ್ಯಾಸ್ತು ದೈನ್ಯಮ್ । ನ ಚೇತ್ತೇ ಭವೇದ್ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯಹಾನಿಸ್ತತೋ ಮೇ ದಯಾಳೋ ಸದಾ ಸನ್ನಿಧೇಹಿ ॥ 10 ॥
ಅಯಂ ದಾನಕಾಲಸ್ತ್ವಹಂ ದಾನಪಾತ್ರಂ ಭವಾನೇವ ದಾತಾ ತ್ವದನ್ಯಂ ನ ಯಾಚೇ । ಭವದ್ಭಕ್ತಿಮೇವ ಸ್ಥಿರಾಂ ದೇಹಿ ಮಹ್ಯಂ ಕೃಪಾಶೀಲ ಶಂಭೋ ಕೃತಾರ್ಥೋಽಸ್ಮಿ ತಸ್ಮಾತ್ ॥ 11 ॥
ಪಶುಂ ವೇತ್ಸಿ ಚೇನ್ಮಾಂ ತಮೇವಾಧಿರೂಢಃ ಕಲಂಕೀತಿ ವಾ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಧತ್ಸೇ ತಮೇವ । ದ್ವಿಜಿಹ್ವಃ ಪುನಃ ಸೋಽಪಿ ತೇ ಕಂಠಭೂಷಾ ತ್ವದಂಗೀಕೃತಾಃ ಶರ್ವ ಸರ್ವೇಽಪಿ ಧನ್ಯಾಃ ॥ 12 ॥
ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಕರ್ತುಂ ಪರದ್ರೋಹಲೇಶಂ ಕಥಂ ಪ್ರೀಯಸೇ ತ್ವಂ ನ ಜಾನೇ ಗಿರೀಶ । ತಥಾಹಿ ಪ್ರಸನ್ನೋಽಸಿ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಕಾಂತಾಸುತದ್ರೋಹಿಣೋ ವಾ ಪಿತೃದ್ರೋಹಿಣೋ ವಾ ॥ 13 ॥
ಸ್ತುತಿಂ ಧ್ಯಾನಮರ್ಚಾಂ ಯಥಾವದ್ವಿಧಾತುಂ ಭಜನ್ನಪ್ಯಜಾನನ್ಮಹೇಶಾವಲಂಬೇ । ತ್ರಸಂತಂ ಸುತಂ ತ್ರಾತುಮಗ್ರೇ ಮೃಕಂಡೋರ್ಯಮಪ್ರಾಣನಿರ್ವಾಪಣಂ ತ್ವತ್ಪದಾಬ್ಜಮ್ ॥ 14 ॥
ಶಿರೋ ದೃಷ್ಟಿ ಹೃದ್ರೋಗ ಶೂಲ ಪ್ರಮೇಹಜ್ವರಾರ್ಶೋ ಜರಾಯಕ್ಷ್ಮಹಿಕ್ಕಾವಿಷಾರ್ತಾನ್ । ತ್ವಮಾದ್ಯೋ ಭಿಷಗ್ಭೇಷಜಂ ಭಸ್ಮ ಶಂಭೋ ತ್ವಮುಲ್ಲಾಘಯಾಸ್ಮಾನ್ವಪುರ್ಲಾಘವಾಯ ॥ 15 ॥
ದರಿದ್ರೋಽಸ್ಮ್ಯಭದ್ರೋಽಸ್ಮಿ ಭಗ್ನೋಽಸ್ಮಿ ದೂಯೇ ವಿಷಣ್ಣೋಽಸ್ಮಿ ಸನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ಖಿನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ಚಾಹಮ್ । ಭವಾನ್ಪ್ರಾಣಿನಾಮಂತರಾತ್ಮಾಸಿ ಶಂಭೋ ಮಮಾಧಿಂ ನ ವೇತ್ಸಿ ಪ್ರಭೋ ರಕ್ಷ ಮಾಂ ತ್ವಮ್ ॥ 16 ॥
ತ್ವದಕ್ಷ್ಣೋಃ ಕಟಾಕ್ಷಃ ಪತೇತ್ತ್ರ್ಯಕ್ಷ ಯತ್ರ ಕ್ಷಣಂ ಕ್ಷ್ಮಾ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸ್ವಯಂ ತಂ ವೃಣಾತೇ । ಕಿರೀಟಸ್ಫುರಚ್ಚಾಮರಚ್ಛತ್ರಮಾಲಾಕಲಾಚೀಗಜಕ್ಷೌಮಭೂಷಾವಿಶೇಷೈಃ ॥ 17 ॥
ಭವಾನ್ಯೈ ಭವಾಯಾಪಿ ಮಾತ್ರೇ ಚ ಪಿತ್ರೇ ಮೃಡಾನ್ಯೈ ಮೃಡಾಯಾಪ್ಯಘಘ್ನ್ಯೈ ಮಖಘ್ನೇ । ಶಿವಾಂಗ್ಯೈ ಶಿವಾಂಗಾಯ ಕುರ್ಮಃ ಶಿವಾಯೈ ಶಿವಾಯಾಂಬಿಕಾಯೈ ನಮಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕಾಯ ॥ 18 ॥
ಭವದ್ಗೌರವಂ ಮಲ್ಲಘುತ್ವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಪ್ರಭೋ ರಕ್ಷ ಕಾರುಣ್ಯದೃಷ್ಟ್ಯಾನುಗಂ ಮಾಮ್ । ಶಿವಾತ್ಮಾನುಭಾವಸ್ತುತಾವಕ್ಷಮೋಽಹಂ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಕೃತಂ ಮೇ¶ಅಧಂ ಕ್ಷಮಸ್ವ ॥ 19 ॥
ಯದಾ ಕರ್ಣರಂಧ್ರಂ ವ್ರಜೇತ್ಕಾಲವಾಹದ್ವಿಷತ್ಕಂಠಘಂಟಾ ಘಣಾತ್ಕಾರನಾದಃ । ವೃಷಾಧೀಶಮಾರುಹ್ಯ ದೇವೌಪವಾಹ್ಯಂತದಾ ವತ್ಸ ಮಾ ಭೀರಿತಿ ಪ್ರೀಣಯ ತ್ವಮ್ ॥ 20 ॥
ಯದಾ ದಾರುಣಾಭಾಷಣಾ ಭೀಷಣಾ ಮೇ ಭವಿಷ್ಯಂತ್ಯುಪಾಂತೇ ಕೃತಾಂತಸ್ಯ ದೂತಾಃ । ತದಾ ಮನ್ಮನಸ್ತ್ವತ್ಪದಾಂಭೋರುಹಸ್ಥಂ ಕಥಂ ನಿಶ್ಚಲಂ ಸ್ಯಾನ್ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಶಂಭೋ ॥ 21 ॥
ಯದಾ ದುರ್ನಿವಾರವ್ಯಥೋಽಹಂ ಶಯಾನೋ ಲುಠನ್ನಿಃಶ್ವಸನ್ನಿಃಸೃತಾವ್ಯಕ್ತವಾಣಿಃ । ತದಾ ಜಹ್ನುಕನ್ಯಾಜಲಾಲಂಕೃತಂ ತೇ ಜಟಾಮಂಡಲಂ ಮನ್ಮನೋಮಂದಿರೇ ಸ್ಯಾತ್ ॥ 22 ॥
ಯದಾ ಪುತ್ರಮಿತ್ರಾದಯೋ ಮತ್ಸಕಾಶೇ ರುದಂತ್ಯಸ್ಯ ಹಾ ಕೀದೃಶೀಯಂ ದಶೇತಿ । ತದಾ ದೇವದೇವೇಶ ಗೌರೀಶ ಶಂಭೋ ನಮಸ್ತೇ ಶಿವಾಯೇತ್ಯಜಸ್ರಂ ಬ್ರವಾಣಿ ॥ 23 ॥
ಯದಾ ಪಶ್ಯತಾಂ ಮಾಮಸೌ ವೇತ್ತಿ ನಾಸ್ಮಾನಯಂ ಶ್ವಾಸ ಏವೇತಿ ವಾಚೋ ಭವೇಯುಃ । ತದಾ ಭೂತಿಭೂಷಂ ಭುಜಂಗಾವನದ್ಧಂ ಪುರಾರೇ ಭವಂತಂ ಸ್ಫುಟಂ ಭಾವಯೇಯಮ್ ॥ 24 ॥
ಯದಾ ಯಾತನಾದೇಹಸಂದೇಹವಾಹೀ ಭವೇದಾತ್ಮದೇಹೇ ನ ಮೋಹೋ ಮಹಾನ್ಮೇ । ತದಾ ಕಾಶಶೀತಾಂಶುಸಂಕಾಶಮೀಶ ಸ್ಮರಾರೇ ವಪುಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ಸ್ಮರಾಮಿ ॥ 25 ॥
ಯದಾಪಾರಮಚ್ಛಾಯಮಸ್ಥಾನಮದ್ಭಿರ್ಜನೈರ್ವಾ ವಿಹೀನಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಾರ್ಗಮ್ । ತದಾ ತಂ ನಿರುಂಧಂಕೃತಾಂತಸ್ಯ ಮಾರ್ಗಂ ಮಹಾದೇವ ಮಹ್ಯಂ ಮನೋಜ್ಞಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ॥ 26 ॥
ಯದಾ ರೌರವಾದಿ ಸ್ಮರನ್ನೇವ ಭೀತ್ಯಾ ವ್ರಜಾಮ್ಯತ್ರ ಮೋಹಂ ಮಹಾದೇವ ಘೋರಮ್ । ತದಾ ಮಾಮಹೋ ನಾಥ ಕಸ್ತಾರಯಿಷ್ಯತ್ಯನಾಥಂ ಪರಾಧೀನಮರ್ಧೇಂದುಮೌಳೇ ॥ 27 ॥
ಯದಾ ಶ್ವೇತಪತ್ರಾಯತಾಲಂಘ್ಯಶಕ್ತೇಃ ಕೃತಾಂತಾದ್ಭಯಂ ಭಕ್ತಿವಾತ್ಸಲ್ಯಭಾವಾತ್ । ತದಾ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಪಾರ್ವತೀವಲ್ಲಭಾನ್ಯಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪಾತಾರಮೇತಾದೃಶಂ ಮೇ ॥ 28 ॥
ಇದಾನೀಮಿದಾನೀಂ ಮೃತಿರ್ಮೇ ಭವಿತ್ರೀತ್ಯಹೋ ಸಂತತಂ ಚಿಂತಯಾ ಪೀಡಿತೋಽಸ್ಮಿ । ಕಥಂ ನಾಮ ಮಾ ಭೂನ್ಮೃತೌ ಭೀತಿರೇಷಾ ನಮಸ್ತೇ ಗತೀನಾಂ ಗತೇ ನೀಲಕಂಠ ॥ 29 ॥
ಅಮರ್ಯಾದಮೇವಾಹಮಾಬಾಲವೃದ್ಧಂ ಹರಂತಂ ಕೃತಾಂತಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಾಸ್ಮಿ ಭೀತಃ । ಮೃತೌ ತಾವಕಾಂಘ್ರ್ಯಬ್ಜದಿವ್ಯಪ್ರಸಾದಾದ್ಭವಾನೀಪತೇ ನಿರ್ಭಯೋಽಹಂ ಭವಾನಿ ॥ 30 ॥
ಜರಾಜನ್ಮಗರ್ಭಾಧಿವಾಸಾದಿದುಃಖಾನ್ಯಸಹ್ಯಾನಿ ಜಹ್ಯಾಂ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವ । ಭವಂತಂ ವಿನಾ ಮೇ ಗತಿರ್ನೈವ ಶಂಭೋ ದಯಾಳೋ ನ ಜಾಗರ್ತಿ ಕಿಂ ವಾ ದಯಾ ತೇ ॥ 31 ॥
ಶಿವಾಯೇತಿ ಶಬ್ದೋ ನಮಃಪೂರ್ವ ಏಷ ಸ್ಮರನ್ಮುಕ್ತಿಕೃನ್ಮೃತ್ಯುಹಾ ತತ್ತ್ವವಾಚೀ । ಮಹೇಶಾನ ಮಾ ಗಾನ್ಮನಸ್ತೋ ವಚಸ್ತಃ ಸದಾ ಮಹ್ಯಮೇತತ್ಪ್ರದಾನಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ॥ 32 ॥
ತ್ವಮಪ್ಯಂಬ ಮಾಂ ಪಶ್ಯ ಶೀತಾಂಶುಮೌಳಿಪ್ರಿಯೇ ಭೇಷಜಂ ತ್ವಂ ಭವವ್ಯಾಧಿಶಾಂತೌ ಬಹುಕ್ಲೇಶಭಾಜಂ ಪದಾಂಭೋಜಪೋತೇ ಭವಾಬ್ಧೌ ನಿಮಗ್ನಂ ನಯಸ್ವಾದ್ಯ ಪಾರಮ್ ॥ 33 ॥
ಅನುದ್ಯಲ್ಲಲಾಟಾಕ್ಷಿ ವಹ್ನಿ ಪ್ರರೋಹೈರವಾಮಸ್ಫುರಚ್ಚಾರುವಾಮೋರುಶೋಭೈಃ । ಅನಂಗಭ್ರಮದ್ಭೋಗಿಭೂಷಾವಿಶೇಷೈರಚಂದ್ರಾರ್ಧಚೂಡೈರಲಂ ದೈವತೈರ್ನಃ ॥ 34 ॥
ಅಕಂಠೇಕಲಂಕಾದನಂಗೇಭುಜಂಗಾದಪಾಣೌಕಪಾಲಾದಫಾಲೇಽನಲಾಕ್ಷಾತ್ । ಅಮೌಳೌಶಶಾಂಕಾದವಾಮೇಕಳತ್ರಾದಹಂ ದೇವಮನ್ಯಂ ನ ಮನ್ಯೇ ನ ಮನ್ಯೇ ॥ 35 ॥
ಮಹಾದೇವ ಶಂಭೋ ಗಿರೀಶ ತ್ರಿಶೂಲಿಂಸ್ತ್ವದೀಯಂ ಸಮಸ್ತಂ ವಿಭಾತೀತಿ ಯಸ್ಮಾತ್ । ಶಿವಾದನ್ಯಥಾ ದೈವತಂ ನಾಭಿಜಾನೇ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ 36 ॥
ಯತೋಽಜಾಯತೇದಂ ಪ್ರಪಂಚಂ ವಿಚಿತ್ರಂ ಸ್ಥಿತಿಂ ಯಾತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ಯದೇಕಾಂತಮಂತೇ । ಸ ಕರ್ಮಾದಿಹೀನಃ ಸ್ವಯಂಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಾ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಮ್ ॥ 37 ॥
ಕಿರೀಟೇ ನಿಶೇಶೋ ಲಲಾಟೇ ಹುತಾಶೋ ಭುಜೇ ಭೋಗಿರಾಜೋ ಗಲೇ ಕಾಲಿಮಾ ಚ । ತನೌ ಕಾಮಿನೀ ಯಸ್ಯ ತತ್ತುಲ್ಯದೇವಂ ನ ಜಾನೇ ನ ಜಾನೇ ನ ಜಾನೇ ನ ಜಾನೇ ॥ 38 ॥
ಅನೇನ ಸ್ತವೇನಾದರಾದಂಬಿಕೇಶಂ ಪರಾಂ ಭಕ್ತಿಮಾಸಾದ್ಯ ಯಂ ಯೇ ನಮಂತಿ । ಮೃತೌ ನಿರ್ಭಯಾಸ್ತೇ ಜನಾಸ್ತಂ ಭಜಂತೇ ಹೃದಂಭೋಜಮಧ್ಯೇ ಸದಾಸೀನಮೀಶಮ್ ॥ 39 ॥
ಭುಜಂಗಪ್ರಿಯಾಕಲ್ಪ ಶಂಭೋ ಮಯೈವಂ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತೇನ ವೃತ್ತೇನ ಕ್ಲೃಪ್ತಮ್ । ನರಃ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತತ್ಪಠಿತ್ವೋರುಭಕ್ತ್ಯಾ ಸುಪುತ್ರಾಯುರಾರೋಗ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಮೇತಿ ॥ 40 ॥
ஶிவ பு⁴ஜங்க³ ஸ்தோத்ரம் பற்றி
The Shiva Bhujanga Stotram is a hymn of forty verses to Lord Shiva in the flowing bhujanga prayata metre, traditionally attributed to Adi Shankaracharya. It opens by bowing to Ganesha, the curved-trunk one, a lump of Shiva's love; then praises Shiva as without beginning or end, the supreme truth, pure consciousness, the fourth state beyond waking, dream and sleep, sought by Hari and Brahma, beyond mind and speech; and goes on to a heartfelt prayer for his protection at the hour of death and his grace in this life.
இயற்றியவர்: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya
எப்போது பாராயணம் செய்வது: On Mondays, Pradosham and Maha Shivaratri, and in daily Shiva worship.
உங்களுக்குத் தெரியுமா?
- Its last verse names its own metre: "this hymn composed in bhujanga prayata", "the movement of a serpent", fitting for Shiva who wears serpents.
- Shankara also wrote a famous Subrahmanya Bhujangam in the same metre.
அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்
Who is it attributed to?
Traditionally to Adi Shankaracharya.
What does "bhujanga prayata" mean?
"Serpent's movement", the name of its flowing metre.
Whom does the first verse praise?
Lord Ganesha.
வழிபாட்டிற்கும் கற்றலுக்குமாக வழங்கப்படுகிறது, கணிப்பாக அல்ல. வணிக நோக்கமற்றது.
மேலும் பக்தி நூல்கள்