చాణక్య నీతి - పంచమోఽధ్యాయః
Chanakya Neethi · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం
gururagnirdvijaateenaam varnaanaam braahmano guruh । patireva guruh streenaam sarvasyaabhyaagato guruh ॥ 01 ॥
yathaa chaturbhih kanakam pareekshyate nigharshanachchedanataapataadanaih । tathaa chaturbhih purushah pareekshyate tyaagena sheelena gunena karmanaa ॥ 02 ॥
taavadbhayeshu bhetavyam yaavadbhayamanaagatam । aagatam tu bhayam veekshya prahartavyamashankayaa ॥ 03 ॥
ekodarasamudbhootaa ekanakshatrajaatakaah । na bhavanti samaah sheele yathaa badarakantakaah ॥ 04 ॥
nihspriho naadhikaaree syaan naakaamo mandanapriyah । naavidagdhah priyam brooyaatspashtavaktaa na vanchakah ॥ 05 ॥
moorkhaanaam panditaa dveshyaa adhanaanaam mahaadhanaah । paraanganaa kulastreenaam subhagaanaam cha durbhagaah ॥ 06 ॥
aalasyopagataa vidyaa parahastagatam dhanam । alpabeejam hatam kshetram hatam sainyamanaayakam ॥ 07 ॥
abhyaasaaddhaaryate vidyaa kulam sheelena dhaaryate । gunena jnaayate tvaaryah kopo netrena gamyate ॥ 08 ॥
vittena rakshyate dharmo vidyaa yogena rakshyate । mridunaa rakshyate bhoopah satstriyaa rakshyate griham ॥ 09 ॥
anyathaa vedashaastraani jnaanapaandityamanyathaa । anyathaa tatpadam shaantam lokaah klishyanti chaahnyathaa ॥ 10 ॥
daaridryanaashanam daanam sheelam durgatinaashanam । ajnaananaashinee prajnaa bhaavanaa bhayanaashinee ॥ 11 ॥
naasti kaamasamo vyaadhirnaasti mohasamo ripuh । naasti kopasamo vahnirnaasti jnaanaatparam sukham ॥ 12 ॥
janmamrityoo hi yaatyeko bhunaktyekah shubhaashubham । narakeshu patatyeka eko yaati paraam gatim ॥ 13 ॥
trinam brahmavidah svargastrinam shoorasya jeevitam । jitaashasya trinam naaree nihsprihasya trinam jagat ॥ 14 ॥
vidyaa mitram pravaase cha bhaaryaa mitram griheshu cha । vyaadhitasyaushadham mitram dharmo mitram mritasya cha ॥ 15 ॥
vrithaa vrishtih samudreshu vrithaa triptasya bhojanam । vrithaa daanam samarthasya vrithaa deepo divaapi cha ॥ 16 ॥
naasti meghasamam toyam naasti chaatmasamam balam । naasti chakshuhsamam tejo naasti dhaanyasamam priyam ॥ 17 ॥
adhanaa dhanamichchhanti vaacham chaiva chatushpadaah । maanavaah svargamichchhanti mokshamichchanti devataah ॥ 18 ॥
satyena dhaaryate prithvee satyena tapate ravih । satyena vaati vaayushcha sarvam satye pratishthitam ॥ 19 ॥
chalaa lakshmeeshchalaah praanaashchale jeevitamandire । chalaachale cha samsaare dharma eko hi nishchalah ॥ 20 ॥
naraanaam naapito dhoortah pakshinaam chaiva vaayasah । chatushpaadam sharigaalastu streenaam dhoortaa cha maalinee ॥ 21 ॥
janitaa chopanetaa cha yastu vidyaam prayachchhati । annadaataa bhayatraataa panchaite pitarah smritaah ॥ 22 ॥
raajapatnee guroh patnee mitrapatnee tathaiva cha । patneemaataa svamaataa cha panchaitaa maatarah smritaah ॥ 23 ॥
చాణక్య నీతి - పంచమోఽధ్యాయః గురించి
This is the fifth chapter of the Chanakya Niti, maxims traditionally attributed to Chanakya (Kautilya). Its best-known verse says: just as gold is tested in four ways, by rubbing, cutting, heating and beating, so a person is tested in four ways, by generosity, conduct, qualities and deeds. Its verses also speak of whom to honour as a teacher, of the guest who is to be honoured by all, and it ends by naming five mothers: the king's wife, the teacher's wife, a friend's wife, one's wife's mother and one's own mother.
రచయిత: Traditionally attributed to Chanakya (Kautilya)
ఎప్పుడు పఠించాలి: In reading and study of practical wisdom (niti), and in talks on conduct.
మీకు తెలుసా?
- The verse comparing a person to gold tested four ways is one of the most quoted in the Chanakya Niti.
- Some verses of the Chanakya Niti reflect the attitudes of their age and are read today with that in mind.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
How is a person tested, according to this chapter?
By generosity, conduct, qualities and deeds.
How is gold tested?
By rubbing, cutting, heating and beating.
How many mothers does the last verse name?
Five.
ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.
మరిన్ని భక్తి గ్రంథాలు