MuhurtaNow

উদ্ধবগীতা - অস্শ্টমোঽধ্য়ায়ঃ

Sri Krishna · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

అథాస్శ్టమోఽధ్యాయః ।

సుఖం ఐంద్రియకం రాజన్ స్వర్గే నరకః ఏవ చ । దేహినః యత్ యథా దుఃఖం తస్మాత్ న ఇచ్ఛేత తత్ బుధాః ॥ 1॥

గ్రాసం సుమృష్టం విరసం మహాంతం స్తోకం ఏవ వా । యదృచ్ఛయా ఏవ అపతితం గ్రసేత్ ఆజగరః అక్రియః ॥ 2॥

శయీత అహాని భూరీణి నిరాహారః అనుపక్రమః । యది న ఉపనమేత్ గ్రాసః మహాహిః ఇవ దిష్టభుక్ ॥ 3॥

ఓజః సహోబలయుతం బిభ్రత్ దేహం అకర్మకమ్ । శయానః వీతనిద్రః చ నేహేత ఇంద్రియవాన్ అపి ॥ 4॥

మునిః ప్రసన్నగంభీరః దుర్విగాహ్యః దురత్యయః । అనంతపారః హి అక్షోభ్యః స్తిమిత ఉదః ఇవ అర్ణవః ॥ 5॥

సమృద్ధకామః హీనః వా నారాయణపరః మునిః । న ఉత్సర్పేత న శుష్యేత సరిద్భిః ఇవ సాగరః ॥ 6॥

దృష్ట్వా స్త్రియం దేవమాయాం తత్ భావైః అజితేంద్రియః । ప్రలోభితః పతతి అంధే తమసి అగ్నౌ పతంగవత్ ॥ 7॥

యోషిత్ హిరణ్య ఆభరణ అంబరాది ద్రవ్యేషు మాయారచితేషు మూఢః । ప్రలోభితాత్మా హి ఉపభోగబుద్ధ్యా పతంగవత్ నశ్యతి నష్టదృష్టిః ॥ 8॥

స్తోకం స్తోకం గ్రసేత్ గ్రాసం దేహః వర్తేత యావతా । గృహాన్ అహింసత్ న ఆతిష్ఠేత్ వృత్తిం మాధుకరీం మునిః ॥ 9॥

అణుభ్యః చ మహద్భ్యః చ శాస్త్రేభ్యః కుశలః నరః । సర్వతః సారం ఆదద్యాత్ పుష్పేభ్యః ఇవ షట్పదః ॥ 10॥

సాయంతనం శ్వస్తనం వా న సంగృహ్ణీత భిక్షితమ్ । పాణిపాత్ర ఉదరామత్రః మక్షికా ఇవ న సంగ్రహీ ॥ 11॥

సాయంతనం శ్వస్తనం వా న సంగృహ్ణీత భిక్షుకః । మక్షికాః ఇవ సంగృహ్ణన్ సహ తేన వినశ్యతి ॥ 12॥

పద అపి యువతీం భిక్షుః న స్పృశేత్ దారవీం అపి । స్పృశన్ కరీవ బధ్యేత కరిణ్యా అంగసంగతః ॥ 13॥

న అధిగచ్ఛేత్ స్త్రియం ప్రాజ్ఞః కర్హిచిత్ మృత్యుం ఆత్మనః । బల అధికైః స హన్యేత గజైః అన్యైః గజః యథా ॥ 14॥

న దేయం న ఉపభోగ్యం చ లుబ్ధైః యత్ దుఃఖ సంచితమ్ । భుంక్తే తత్ అపి తత్ చ అన్యః మధుహేవ అర్థవిత్ మధు ॥ 15॥

సుఖ దుఃఖ ఉపార్జితైః విత్తైః ఆశాసానాం గృహ ఆశిషః । మధుహేవ అగ్రతః భుంక్తే యతిః వై గృహమేధినామ్ ॥ 16॥

గ్రామ్యగీతం న శ్రుణుయాత్ యతిః వనచరః క్వచిత్ । శిఖేత హరిణాత్ వద్ధాత్ మృగయోః గీతమోహితాత్ ॥ 17॥

నృత్యవాదిత్రగీతాని జుషన్ గ్రామ్యాణి యోషితామ్ । ఆసాం క్రీడనకః వశ్యః ఋష్యశ‍ఋంగః మృగీసుతః ॥ 18॥

జిహ్వయా అతిప్రమాథిన్యా జనః రసవిమోహితః । మృత్యుం ఋచ్ఛతి అసత్ బుద్ధిః మీనః తు బడిశైః యథా ॥ 19॥

ఇంద్రియాణి జయంతి ఆశుః నిరాహారాః మనీషిణః । వర్జయిత్వా తు రసనం తత్ నిరన్నస్య వర్ధతే ॥ 20॥

తావత్ జితేంద్రియః న స్యాత్ విజితాని ఇంద్రియః పుమాన్ । న జయేత్ రసనం యావత్ జితం సర్వం జితే రసే ॥ 21॥

పింగలా నామ వేశ్యా ఆసీత్ విదేహనగరే పురా । తస్యా మే శిక్షితం కించిత్ నిబోధ నృపనందన ॥ 22॥

సా స్వైరిణ్యేకదా కాంతం సంకేత ఉపనేష్యతీ । అభూత్కాలే బహిర్ద్వారి బిభ్రతీ రూపముత్తమమ్ ॥ 23॥

మార్గ ఆగచ్ఛతో వీక్ష్య పురుషాన్పురుషర్షభ । తాన్ శుల్కదాన్విత్తవతః కాంతాన్మేనేఽర్థకాముకా ॥ 24॥

ఆగతేష్వపయాతేషు సా సంకేతోపజీవనీ । అప్యన్యో విత్తవాన్కోఽపి మాముపైష్యతి భూరిదః ॥ 25॥

ఏఅవం దురాశయా ధ్వస్తనిద్రా ద్వార్యవలంబతీ । నిర్గచ్ఛంతీ ప్రవిశతీ నిశీథం సమపద్యత ॥ 26॥

తస్యా విత్తాశయా శుష్యద్వక్త్రాయా దీనచేతసః । నిర్వేదః పరమో జజ్ఞే చింతాహేతుః సుఖావహః ॥ 27॥

తస్యా నిర్విణ్ణచిత్తాయా గీతం శ్రుణు యథా మమ । నిర్వేద ఆశాపాశానాం పురుషస్య యథా హ్యసిః ॥ 28॥

న హి అంగాజాతనిర్వేదః దేహబంధం జిహాసతి । యథా విజ్ఞానరహితః మనుజః మమతాం నృప ॥ 29॥

పింగలా ఉవాచ

అహో మే మోహవితతిం పశ్యత అవిజిత ఆత్మనః । యా కాంతాత్ అసతః కామం కామయే యేన బాలిశా ॥ 30

సంతం సమీపే రమణం రతిప్రదం విత్తప్రదం నిత్యం ఇమం విహాయ । అకామదం దుఃఖభయ ఆది శోక మోహప్రదం తుచ్ఛం అహం భజే అజ్ఞా ॥ 31॥

అహో మయాత్మా పరితాపితో వృథా సాంకేత్యవృత్త్యాఽతివిగర్హ్యవార్తయా । స్త్రైణాన్నరాద్యాఽర్థతృషోఽనుశోచ్యా త్క్రీతేన విత్తం రతిమాత్మనేచ్ఛతీ ॥ 32॥

యదస్థిభిర్నిర్మితవంశవంశ్య స్థూణం త్వచా రోమనఖైః పినద్ధమ్ । క్షరన్నవద్వారమగారమేతద్ విణ్మూత్రపూర్ణం మదుపైతి కాన్యా ॥ 33॥

విదేహానాం పురే హ్యస్మిన్నహమేకైవ మూఢధీః । యాఽన్యస్మిచ్ఛంత్యసత్యస్మాదాత్మదాత్కామమచ్యుతాత్ ॥ 34॥

సుహృత్ప్రేష్ఠతమో నాథ ఆత్మా చాయం శరీరిణామ్ । తం విక్రీయాత్మనైవాహం రమేఽనేన యథా రమా ॥ 35॥

కియత్ప్రియం తే వ్యభజన్కామా యే కామదా నరాః । ఆద్యంతవంతో భార్యాయా దేవా వా కాలవిద్రుతాః ॥ 36॥

నూనం మే భగవాన్ ప్రీతః విష్ణుః కేన అపి కర్మణా । నిర్వేదః అయం దురాశాయా యత్ మే జాతః సుఖావహః ॥ 37॥

మైవం స్యుర్మందభగ్యాయాః క్లేశా నిర్వేదహేతవః । యేనానుబంధం నిహృత్య పురుషః శమమృచ్ఛతి ॥ 38॥

తేన ఉపకృతం ఆదాయ శిరసా గ్రామ్యసంగతాః । త్యక్త్వా దురాశాః శరణం వ్రజామి తం అధీశ్వరమ్ ॥ 39॥

సంతుష్టా శ్రద్దధత్యేతద్యథాలాభేన జీవతీ । విహరామ్యమునైవాహమాత్మనా రమణేన వై ॥ 40॥

సంసారకూపే పతితం విషయైర్ముషితేక్షణమ్ । గ్రస్తం కాలాహినాఽఽత్మానం కోఽన్యస్త్రాతుమధీశ్వరః ॥ 41॥

ఆత్మా ఏవ హి ఆత్మనః గోప్తా నిర్విద్యేత యదాఖిలాత్ । అప్రమత్తః ఇదం పశ్యత్ గ్రస్తం కాలాహినా జగత్ ॥ 42॥

బ్రాహ్మణ ఉవాచ

ఏఅవం వ్యవసితమతిర్దురాశాం కాంతతర్షజామ్ । ఛిత్వోపశమమాస్థాయ శయ్యాముపవివేశ సా ॥ 43

ఆశా హి పరమం దుఃఖం నైరాశ్యం పరమం సుఖమ్ । యథా సంఛిద్య కాంతాశాం సుఖం సుష్వాప పింగలా ॥ 44॥

ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయామేకాదశస్కంధే పింగలోపాఖ్యాఽనేష్టమోఽధ్యాయః ॥

উদ্ধবগীতা - অস্শ্টমোঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে

This chapter, numbered 8 in this Uddhava Gita series, is chapter 8 of the eleventh book of the Bhagavata Purana, where the avadhuta continues telling King Yadu about the teachers he learned from in nature. He learned contentment from the python, which takes what comes; depth from the ocean; the danger of the senses from the moth drawn to the flame, the elephant, the honey-gatherer, the deer and the fish. Above all he learned from Pingala, a courtesan who waited all night in vain for a lover, then grew weary of desire, turned to the Lord within, and slept in peace: "Hope is the greatest sorrow, and freedom from hope the greatest happiness."

উৎস: Bhagavata Purana, book 11, chapter 8, as its colophon states

কখন পাঠ করবেন: In Bhagavata parayana, especially during a Bhagavata saptaha.

আপনি কি জানেন?

  • Verse 44, "asha hi paramam duhkham nairashyam paramam sukham", is the well-known lesson of Pingala.
  • The avadhuta's twenty-four gurus, taken from nature and daily life, are a favourite teaching of the Bhagavatam.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

Who is Pingala?

A courtesan who found peace by giving up desire.

What does the python teach?

Contentment with what comes unasked.

Where is this chapter from?

Bhagavata Purana, book 11, chapter 8.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।