Manidweepa Varnana - 3 (Devi Bhagavatham)
Devi · Traditional devotional text
(shreedeveebhaagavatam, dvaadasha skandham, dvaadasho'dhyaayah, manidveepa varnana - 3)
vyaasa uvaacha
tadeva deveesadanam madhyabhaage viraajate । sahasra stambhasamyuktaashchatvaarasteshu mandapaah ॥ 1
shringaaramandapashchaiko muktimandapa eva cha । jnaanamandapa sanjnastu triteeyah parikeertitah ॥ 2 ॥
ekaantamandapashchaiva chaturthah parikeertitah । naanaa vitaanasamyuktaa naanaa dhoopaistu dhoopitaah ॥ 3 ॥
kotisooryasamaah kaantyaa bhraanjante mandapaah shubhaah । tanmandapaanaam paritah kaashmeeravanikaa smritaa ॥ 4 ॥
mallikaakundavanikaa yatra pushkalakaah sthitaah । asankhyaataa mrigamadaih pooritaastatsravaa nripa ॥ 5 ॥
mahaapadmaatavee tadvadratnasopaananirmitaa । sudhaarasenasampoornaa gunjanmattamadhuvrataa ॥ 6 ॥
hamsakaarandavaakeernaa gandhapoorita diktataa । vanikaanaam sugandhaistu manidveepam suvaasitam ॥ 7 ॥
shringaaramandape devyo gaayanti vividhaih svaraih । sabhaasado devavashaa madhye shreejagadambikaa ॥ 8 ॥
muktimandapamadhye tu mochayatyanisham shivaa । jnaanopadesham kurute triteeye nripa mandape ॥ 9 ॥
chaturthamandape chaiva jagadrakshaa vichintanam । mantrinee sahitaa nityam karoti jagadambikaa ॥ 10 ॥
chintaamanigrihe raajanchhakti tattvaatmakaih paraih । sopaanairdashabhiryukto manchakopyadhiraajate ॥ 11 ॥
brahmaa vishnushcha rudrashcha eeshvarashcha sadaashivah । ete manchakhuraah proktaah phalakastu sadaashivah ॥ 12 ॥
tasyopari mahaadevo bhuvanesho viraajate । yaa devee nijaleelaartham dvidhaabhootaa babhoovaha ॥ 13 ॥
srishtyaadau tu sa evaayam tadardhaango maheshvarah । kandarpa darpanaashodyatkoti kandarpasundarah ॥ 14 ॥
panchavaktrastrinetrashcha manibhooshana bhooshitah । harinaabheetiparashoonvaram cha nijabaahubhih ॥ 15 ॥
dadhaanah shodashaabdo'sau devah sarveshvaro mahaan । kotisoorya prateekaashashchandrakoti susheetalah ॥ 16 ॥
shuddhasphatika sankaashastrinetrah sheetala dyutih । vaamaanke sannishannaa'sya devee shreebhuvaneshvaree ॥ 17 ॥
navaratnaganaakeerna kaancheedaama viraajitaa । taptakaanchanasannaddha vaidooryaangadabhooshanaa ॥ 18 ॥
kanachchreechakrataatanka vitanka vadanaambujaa । lalaatakaanti vibhava vijitaardhasudhaakaraa ॥ 19 ॥
bimbakaanti tiraskaariradachchada viraajitaa । lasatkunkumakastooreetilakodbhaasitaananaa ॥ 20 ॥
divya choodaamani sphaara chanchachchandrakasooryakaa । udyatkavisamasvachchha naasaabharana bhaasuraa ॥ 21 ॥
chintaakalambitasvachcha muktaaguchcha viraajitaa । paateera panka karpoora kunkumaalankrita stanee ॥ 22 ॥
vichitra vividhaa kalpaa kambusankaasha kandharaa । daadimeephalabeejaabha dantapankti viraajitaa ॥ 23 ॥
anarghya ratnaghatita mukutaanchita mastakaa । mattaalimaalaavilasadalakaadhya mukhaambujaa ॥ 24 ॥
kalankakarshyanirmukta sharachchandranibhaananaa । jaahnaveesalilaavarta shobhinaabhivibhooshitaa ॥ 25 ॥
maanikya shakalaabaddha mudrikangulibhushita । pundareekadalaakaara nayanatrayasundaree ॥ 26 ॥
kalpitaachcha mahaaraaga padmaraagojjvalaprabhaa । ratnakinkinikaayukta ratnakankanashobhitaa ॥ 27 ॥
manimuktaasaraapaara lasatpadakasantatih । ratnangulipravitata prabhaajaalalasatkaraa ॥ 28 ॥
kanchukeegumphitaapaara naanaa ratnatatidyutih । mallikaamodi dhammilla mallikaalisaraavritaa ॥ 29 ॥
suvrittanibidottunga kuchabhaaraalasaa shivaa । varapaashaankushaabheeti lasadbaahu chatushtayaa ॥ 30 ॥
sarvashringaaraveshaadhyaa sukumaaraangavallaree । saundaryadhaaraasarvasvaa nirvyaajakarunaamayee ॥ 31 ॥
nijasamlaapamaadhurya vinirbhartsitakachchapee । kotikotiraveendoonaam kaantim yaa bibhratee paraa ॥ 32 ॥
naanaa sakheebhirdaaseebhistathaa devaanganaadibhih । sarvaabhirdevataabhistu samantaatpariveshtitaa ॥ 33 ॥
ichchaashaktyaa jnaanashaktyaa kriyaashaktyaa samanvitaa । lajjaa tushtistathaa pushtih keertih kaantih kshamaa dayaa ॥ 34 ॥
buddhirmedhaasmritirlakshmeermoortimatyonganaah smritaah । jayaa cha vijayaa chaivaapyajitaa chaaparaajitaa ॥ 35 ॥
nityaa vilaasinee dogdhree tvaghoraa mangala navaa । peethashaktaya etaastu sevante yaam paraambikaam ॥ 36 ॥
yasyaastu paarshvabhaagestonidheetau shankhapadmakau । navaratna vahaanadyastathaa vai kaanchanasravaah ॥ 37 ॥
saptadhaatuvahaanadyo nidhibhyaam tu vinirgataah । sudhaasindhvantagaaminyastaah sarvaa nripasattama ॥ 38 ॥
saa devee bhuvaneshaanee tadvaamaanke viraajate । sarvesha tvam maheshasya yatsangaa deva naanyathaa ॥ 39 ॥
chintaamani grihasyaa'sya pramaanam shrinu bhoomipa । sahasrayojanaayaamam mahaantastatprachakshate ॥ 40 ॥
taduttare mahaashaalaah poorvasmaad dvigunaah smritaah । antarikshagatam tvetanniraadhaaram viraajate ॥ 41 ॥
sankochashcha vikaashashcha jaayate'sya nirantaram । patavatkaaryavashatah pralaye sarjane tathaa ॥ 42 ॥
shaalaanaam chaiva sarveshaam sarvakaantiparaavadhi । chintaamanigriham proktam yatra devee mahomayee ॥ 43 ॥
yeye upaasakaah santi pratibrahmaandavartinah । deveshu naagalokeshu manushyeshvitareshu cha ॥ 44 ॥
shreedevyaaste cha sarvepi vrajantyatraiva bhoomipa । deveekshetre ye tyajanti praanaandevyarchane rataah ॥ 45 ॥
te sarve yaanti tatraiva yatra devee mahotsavaa । ghritakulyaa dugdhakulyaa dadhikulyaa madhusravaah ॥ 46 ॥
syandanti saritah sarvaastathaamritavahaah paraah । draakshaarasavahaah kaashchijjamboorasavahaah paraah ॥ 47 ॥
aamrekshurasavaahinyo nadyastaastu sahasrashah । manorathaphalaavrikshaavaapyah koopaastathaiva cha ॥ 48 ॥
yatheshtapaanaphaladaana nyoonam kinchidasti hi । na rogapalitam vaapi jaraa vaapi kadaachana ॥ 49 ॥
na chintaa na cha maatsaryam kaamakrodhaadikam tathaa । sarve yuvaanah sastreekaah sahasraadityavarchasah ॥ 50 ॥
bhajanti satatam deveem tatra shreebhuvaneshvareem । kechitsalokataapannaah kechitsaameepyataam gataah ॥ 51 ॥
saroopataam gataah kechitsaarshtitaam cha paregataah । yaayaastu devataastatra pratibrahmaandavartinaam ॥ 52 ॥
samashtayah sthitaastaastu sevante jagadeeshvareem । saptakotimahaamantraa moortimanta upaasate ॥ 53 ॥
mahaavidyaashcha sakalaah saamyaavasthaatmikaam shivaam । kaaranabrahmaroopaam taam maayaa shabalavigrahaam ॥ 54 ॥
ittham raajanmayaa proktam manidveepam mahattaram । na sooryachandrau no vidyutkotayognistathaiva cha ॥ 55 ॥
etasya bhaasaa kotyamsha kotyamsho naapi te samaah । kvachidvidrumasankaasham kvachinmarakatachchhavi ॥ 56 ॥
vidyudbhaanusamachchaayam madhyasooryasamam kvachit । vidyutkotimahaadhaaraa saarakaantitatam kvachit ॥ 57 ॥
kvachitsindoora neelendram maanikya sadrishachchhavi । heerasaara mahaagarbha dhagaddhagita diktatam ॥ 58 ॥
kaantyaa daavaanalasamam taptakaanchana sannibham । kvachichchandropalodgaaram sooryodgaaram cha kutra chit ॥ 59 ॥
ratnashringi samaayuktam ratnapraakaara gopuram । ratnapatrai ratnaphalairvrikshaishcha parimanditam ॥ 60 ॥
nrityanmayoorasanghaishcha kapotaranitojjvalam । kokilaakaakaleelaapaih shukalaapaishcha shobhitam ॥ 61 ॥
suramya ramaneeyaambu lakshaavadhi sarovritam । tanmadhyabhaaga vilasadvikachadratna pankajaih ॥ 62 ॥
sugandhibhih samantaattu vaasitam shatayojanam । mandamaaruta sambhinna chaladdruma samaakulam ॥ 63 ॥
chintaamani samoohaanaam jyotishaa vitataambaram । ratnaprabhaabhirabhito dhagaddhagita diktatam ॥ 64 ॥
vrikshavraata mahaagandhavaatavraata supooritam । dhoopadhoopaayitam raajanmanideepaayutojjvalam ॥ 65 ॥
manijaalaka sachchhidra taralodarakaantibhih । dinmohajanakam chaitaddarpanodara samyutam ॥ 66 ॥
aishvaryasya samagrasya shringaarasyaakhilasya cha । sarvajnataayaah sarvaayaastejasashchaakhilasya cha ॥ 67 ॥
paraakramasya sarvasya sarvottamagunasya cha । sakalaa yaa dayaayaashcha samaaptiriha bhoopate ॥ 68 ॥
raajna aanandamaarabhya brahmalokaanta bhoomishu । aanandaa ye sthitaah sarve te'traivaantarbhavanti hi ॥ 69 ॥
iti te varnitam raajanmanidveepam mahattaram । mahaadevyaah paramsthaanam sarvalokottamottamam ॥ 70 ॥
etasya smaranaatsadyah sarvapaapam vinashyati । praanotkramanasandhau tu smritvaa tatraiva gachchhati ॥ 71 ॥
adhyaaya panchakam tvetatpathennityam samaahitah । bhootapretapishaachaadi baadhaa tatra bhavenna hi ॥ 72 ॥
naveena griha nirmaane vaastuyaage tathaiva cha । pathitavyam prayatnena kalyaanam tena jaayate ॥ 73 ॥
iti shreedeveebhaagavate mahaapuraane dvaadashaskandhe dvaadashodhyaayah ॥
About Manidweepa Varnana - 3 (Devi Bhagavatham)
This is the third part of the Manidweepa Varnana, the description of Manidweepa, the jewel island where the Divine Mother dwells. It comes from the twelfth chapter of the twelfth book of the Devi Bhagavatam and describes the Devi's palace at the centre of the island: its thousand-pillared halls, its four mandapas and the throne on which she sits with Shiva.
Source: Devi Bhagavatam, Book 12, Chapter 12
When to chant: At a housewarming (griha pravesha), during vastu rites, on Fridays and during Navaratri.
Did you know?
- Its closing verses ask that these five chapters be recited when a new house is built and in the vastu yajna, for a home free of troubles.
- Manidweepa lies beyond all the worlds in an ocean of nectar, ringed by walls of metals and gems, each enclosure described in the earlier chapters.
- The popular Telugu song "Manidweepa Varnana" with 32 verses is a separate work based on these chapters.
Frequently asked questions
What is Manidweepa?
The jewel island, the supreme abode of the Divine Mother described in the Devi Bhagavatam.
Where does this text come from?
The twelfth book of the Devi Bhagavatam Purana; this part is its twelfth chapter.
When is it recited?
Traditionally at a housewarming and in vastu rites, and in Devi worship on Fridays and Navaratri.
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts