MuhurtaNow

Manidweepa Varnana - 3 (Devi Bhagavatham)

Devi · Traditional devotional text

(ശ്രീദേവീഭാഗവതം, ദ്വാദശ സ്കംധം, ദ്വാദശോഽധ്യായഃ, മണിദ്വീപ വര്ണന - 3)

വ്യാസ ഉവാച

തദേവ ദേവീസദനം മധ്യഭാഗേ വിരാജതേ । സഹസ്ര സ്തംഭസംയുക്താശ്ചത്വാരസ്തേഷു മംഡപാഃ ॥ 1

ശൃംഗാരമംഡപശ്ചൈകോ മുക്തിമംഡപ ഏവ ച । ജ്ഞാനമംഡപ സംജ്ഞസ്തു തൃതീയഃ പരികീര്തിതഃ ॥ 2 ॥

ഏകാംതമംഡപശ്ചൈവ ചതുര്ഥഃ പരികീര്തിതഃ । നാനാ വിതാനസംയുക്താ നാനാ ധൂപൈസ്തു ധൂപിതാഃ ॥ 3 ॥

കോടിസൂര്യസമാഃ കാംത്യാ ഭ്രാംജംതേ മംഡപാഃ ശുഭാഃ । തന്മംഡപാനാം പരിതഃ കാശ്മീരവനികാ സ്മൃതാ ॥ 4 ॥

മല്ലികാകുംദവനികാ യത്ര പുഷ്കലകാഃ സ്ഥിതാഃ । അസംഖ്യാതാ മൃഗമദൈഃ പൂരിതാസ്തത്സ്രവാ നൃപ ॥ 5 ॥

മഹാപദ്മാടവീ തദ്വദ്രത്നസോപാനനിര്മിതാ । സുധാരസേനസംപൂര്ണാ ഗുംജന്മത്തമധുവ്രതാ ॥ 6 ॥

ഹംസകാരംഡവാകീര്ണാ ഗംധപൂരിത ദിക്തടാ । വനികാനാം സുഗംധൈസ്തു മണിദ്വീപം സുവാസിതമ് ॥ 7 ॥

ശൃംഗാരമംഡപേ ദേവ്യോ ഗായംതി വിവിധൈഃ സ്വരൈഃ । സഭാസദോ ദേവവശാ മധ്യേ ശ്രീജഗദംബികാ ॥ 8 ॥

മുക്തിമംഡപമധ്യേ തു മോചയത്യനിശം ശിവാ । ജ്ഞാനോപദേശം കുരുതേ തൃതീയേ നൃപ മംഡപേ ॥ 9 ॥

ചതുര്ഥമംഡപേ ചൈവ ജഗദ്രക്ഷാ വിചിംതനമ് । മംത്രിണീ സഹിതാ നിത്യം കരോതി ജഗദംബികാ ॥ 10 ॥

ചിംതാമണിഗൃഹേ രാജംഛക്തി തത്ത്വാത്മകൈഃ പരൈഃ । സോപാനൈര്ദശഭിര്യുക്തോ മംചകോപ്യധിരാജതേ ॥ 11 ॥

ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുശ്ച രുദ്രശ്ച ഈശ്വരശ്ച സദാശിവഃ । ഏതേ മംചഖുരാഃ പ്രോക്താഃ ഫലകസ്തു സദാശിവഃ ॥ 12 ॥

തസ്യോപരി മഹാദേവോ ഭുവനേശോ വിരാജതേ । യാ ദേവീ നിജലീലാര്ഥം ദ്വിധാഭൂതാ ബഭൂവഹ ॥ 13 ॥

സൃഷ്ട്യാദൌ തു സ ഏവായം തദര്ധാംഗോ മഹേശ്വരഃ । കംദര്പ ദര്പനാശോദ്യത്കോടി കംദര്പസുംദരഃ ॥ 14 ॥

പംചവക്ത്രസ്ത്രിനേത്രശ്ച മണിഭൂഷണ ഭൂഷിതഃ । ഹരിണാഭീതിപരശൂന്വരം ച നിജബാഹുഭിഃ ॥ 15 ॥

ദധാനഃ ഷോഡശാബ്ദോഽസൌ ദേവഃ സർവേശ്വരോ മഹാന് । കോടിസൂര്യ പ്രതീകാശശ്ചംദ്രകോടി സുശീതലഃ ॥ 16 ॥

ശുദ്ധസ്ഫടിക സംകാശസ്ത്രിനേത്രഃ ശീതല ദ്യുതിഃ । വാമാംകേ സന്നിഷണ്ണാഽസ്യ ദേവീ ശ്രീഭുവനേശ്വരീ ॥ 17 ॥

നവരത്നഗണാകീര്ണ കാംചീദാമ വിരാജിതാ । തപ്തകാംചനസന്നദ്ധ വൈദൂര്യാംഗദഭൂഷണാ ॥ 18 ॥

കനച്ഛ്രീചക്രതാടംക വിടംക വദനാംബുജാ । ലലാടകാംതി വിഭവ വിജിതാര്ധസുധാകരാ ॥ 19 ॥

ബിംബകാംതി തിരസ്കാരിരദച്ഛദ വിരാജിതാ । ലസത്കുംകുമകസ്തൂരീതിലകോദ്ഭാസിതാനനാ ॥ 20 ॥

ദിവ്യ ചൂഡാമണി സ്ഫാര ചംചച്ചംദ്രകസൂര്യകാ । ഉദ്യത്കവിസമസ്വച്ഛ നാസാഭരണ ഭാസുരാ ॥ 21 ॥

ചിംതാകലംബിതസ്വച്ഛ മുക്താഗുച്ഛ വിരാജിതാ । പാടീര പംക കര്പൂര കുംകുമാലംകൃത സ്തനീ ॥ 22 ॥

വിചിത്ര വിവിധാ കല്പാ കംബുസംകാശ കംധരാ । ദാഡിമീഫലബീജാഭ ദംതപംക്തി വിരാജിതാ ॥ 23 ॥

അനര്ഘ്യ രത്നഘടിത മുകുടാംചിത മസ്തകാ । മത്താലിമാലാവിലസദലകാഢ്യ മുഖാംബുജാ ॥ 24 ॥

കളംകകാര്ശ്യനിര്മുക്ത ശരച്ചംദ്രനിഭാനനാ । ജാഹ്നവീസലിലാവര്ത ശോഭിനാഭിവിഭൂഷിതാ ॥ 25 ॥

മാണിക്യ ശകലാബദ്ധ മുദ്രികാംഗുളിഭൂഷിതാ । പുംഡരീകദലാകാര നയനത്രയസുംദരീ ॥ 26 ॥

കല്പിതാച്ഛ മഹാരാഗ പദ്മരാഗോജ്ജ്വലപ്രഭാ । രത്നകിംകിണികായുക്ത രത്നകംകണശോഭിതാ ॥ 27 ॥

മണിമുക്താസരാപാര ലസത്പദകസംതതിഃ । രത്നാംഗുളിപ്രവിതത പ്രഭാജാലലസത്കരാ ॥ 28 ॥

കംചുകീഗുംഫിതാപാര നാനാ രത്നതതിദ്യുതിഃ । മല്ലികാമോദി ധമ്മില്ല മല്ലികാലിസരാവൃതാ ॥ 29 ॥

സുവൃത്തനിബിഡോത്തുംഗ കുചഭാരാലസാ ശിവാ । വരപാശാംകുശാഭീതി ലസദ്ബാഹു ചതുഷ്ടയാ ॥ 30 ॥

സർവശൃംഗാരവേഷാഢ്യാ സുകുമാരാംഗവല്ലരീ । സൌംദര്യധാരാസർവസ്വാ നിർവ്യാജകരുണാമയീ ॥ 31 ॥

നിജസംലാപമാധുര്യ വിനിര്ഭര്ത്സിതകച്ഛപീ । കോടികോടിരവീംദൂനാം കാംതിം യാ ബിഭ്രതീ പരാ ॥ 32 ॥

നാനാ സഖീഭിര്ദാസീഭിസ്തഥാ ദേവാംഗനാദിഭിഃ । സർവാഭിര്ദേവതാഭിസ്തു സമംതാത്പരിവേഷ്ടിതാ ॥ 33 ॥

ഇച്ഛാശക്ത്യാ ജ്ഞാനശക്ത്യാ ക്രിയാശക്ത്യാ സമന്വിതാ । ലജ്ജാ തുഷ്ടിസ്തഥാ പുഷ്ടിഃ കീര്തിഃ കാംതിഃ ക്ഷമാ ദയാ ॥ 34 ॥

ബുദ്ധിര്മേധാസ്മൃതിര്ലക്ഷ്മീര്മൂര്തിമത്യോംഗനാഃ സ്മൃതാഃ । ജയാ ച വിജയാ ചൈവാപ്യജിതാ ചാപരാജിതാ ॥ 35 ॥

നിത്യാ വിലാസിനീ ദോഗ്ധ്രീ ത്വഘോരാ മംഗളാ നവാ । പീഠശക്തയ ഏതാസ്തു സേവംതേ യാം പരാംബികാമ് ॥ 36 ॥

യസ്യാസ്തു പാര്ശ്വഭാഗേസ്തോനിധീതൌ ശംഖപദ്മകൌ । നവരത്ന വഹാനദ്യസ്തഥാ വൈ കാംചനസ്രവാഃ ॥ 37 ॥

സപ്തധാതുവഹാനദ്യോ നിധിഭ്യാം തു വിനിര്ഗതാഃ । സുധാസിംധ്വംതഗാമിന്യസ്താഃ സർവാ നൃപസത്തമ ॥ 38 ॥

സാ ദേവീ ഭുവനേശാനീ തദ്വാമാംകേ വിരാജതേ । സർവേശ ത്വം മഹേശസ്യ യത്സംഗാ ദേവ നാന്യഥാ ॥ 39 ॥

ചിംതാമണി ഗൃഹസ്യാഽസ്യ പ്രമാണം ശൃണു ഭൂമിപ । സഹസ്രയോജനായാമം മഹാംതസ്തത്പ്രചക്ഷതേ ॥ 40 ॥

തദുത്തരേ മഹാശാലാഃ പൂർവസ്മാദ് ദ്വിഗുണാഃ സ്മൃതാഃ । അംതരിക്ഷഗതം ത്വേതന്നിരാധാരം വിരാജതേ ॥ 41 ॥

സംകോചശ്ച വികാശശ്ച ജായതേഽസ്യ നിരംതരമ് । പടവത്കാര്യവശതഃ പ്രളയേ സര്ജനേ തഥാ ॥ 42 ॥

ശാലാനാം ചൈവ സർവേഷാം സർവകാംതിപരാവധി । ചിംതാമണിഗൃഹം പ്രോക്തം യത്ര ദേവീ മഹോമയീ ॥ 43 ॥

യേയേ ഉപാസകാഃ സംതി പ്രതിബ്രഹ്മാംഡവര്തിനഃ । ദേവേഷു നാഗലോകേഷു മനുഷ്യേഷ്വിതരേഷു ച ॥ 44 ॥

ശ്രീദേവ്യാസ്തേ ച സർവേപി വ്രജംത്യത്രൈവ ഭൂമിപ । ദേവീക്ഷേത്രേ യേ ത്യജംതി പ്രാണാംദേവ്യര്ചനേ രതാഃ ॥ 45 ॥

തേ സർവേ യാംതി തത്രൈവ യത്ര ദേവീ മഹോത്സവാ । ഘൃതകുല്യാ ദുഗ്ധകുല്യാ ദധികുല്യാ മധുസ്രവാഃ ॥ 46 ॥

സ്യംദംതി സരിതഃ സർവാസ്തഥാമൃതവഹാഃ പരാഃ । ദ്രാക്ഷാരസവഹാഃ കാശ്ചിജ്ജംബൂരസവഹാഃ പരാഃ ॥ 47 ॥

ആമ്രേക്ഷുരസവാഹിന്യോ നദ്യസ്താസ്തു സഹസ്രശഃ । മനോരഥഫലാവൃക്ഷാവാപ്യഃ കൂപാസ്തഥൈവ ച ॥ 48 ॥

യഥേഷ്ടപാനഫലദാന ന്യൂനം കിംചിദസ്തി ഹി । ന രോഗപലിതം വാപി ജരാ വാപി കദാചന ॥ 49 ॥

ന ചിംതാ ന ച മാത്സര്യം കാമക്രോധാദികം തഥാ । സർവേ യുവാനഃ സസ്ത്രീകാഃ സഹസ്രാദിത്യവര്ചസഃ ॥ 50 ॥

ഭജംതി സതതം ദേവീം തത്ര ശ്രീഭുവനേശ്വരീമ് । കേചിത്സലോകതാപന്നാഃ കേചിത്സാമീപ്യതാം ഗതാഃ ॥ 51 ॥

സരൂപതാം ഗതാഃ കേചിത്സാര്ഷ്ടിതാം ച പരേഗതാഃ । യായാസ്തു ദേവതാസ്തത്ര പ്രതിബ്രഹ്മാംഡവര്തിനാമ് ॥ 52 ॥

സമഷ്ടയഃ സ്ഥിതാസ്താസ്തു സേവംതേ ജഗദീശ്വരീമ് । സപ്തകോടിമഹാമംത്രാ മൂര്തിമംത ഉപാസതേ ॥ 53 ॥

മഹാവിദ്യാശ്ച സകലാഃ സാമ്യാവസ്ഥാത്മികാം ശിവാമ് । കാരണബ്രഹ്മരൂപാം താം മായാ ശബലവിഗ്രഹാമ് ॥ 54 ॥

ഇത്ഥം രാജന്മയാ പ്രോക്തം മണിദ്വീപം മഹത്തരമ് । ന സൂര്യചംദ്രൌ നോ വിദ്യുത്കോടയോഗ്നിസ്തഥൈവ ച ॥ 55 ॥

ഏതസ്യ ഭാസാ കോട്യംശ കോട്യംശോ നാപി തേ സമാഃ । ക്വചിദ്വിദ്രുമസംകാശം ക്വചിന്മരകതച്ഛവി ॥ 56 ॥

വിദ്യുദ്ഭാനുസമച്ഛായം മധ്യസൂര്യസമം ക്വചിത് । വിദ്യുത്കോടിമഹാധാരാ സാരകാംതിതതം ക്വചിത് ॥ 57 ॥

ക്വചിത്സിംദൂര നീലേംദ്രം മാണിക്യ സദൃശച്ഛവി । ഹീരസാര മഹാഗര്ഭ ധഗദ്ധഗിത ദിക്തടമ് ॥ 58 ॥

കാംത്യാ ദാവാനലസമം തപ്തകാംചന സന്നിഭമ് । ക്വചിച്ചംദ്രോപലോദ്ഗാരം സൂര്യോദ്ഗാരം ച കുത്ര ചിത് ॥ 59 ॥

രത്നശൃംഗി സമായുക്തം രത്നപ്രാകാര ഗോപുരമ് । രത്നപത്രൈ രത്നഫലൈർവൃക്ഷൈശ്ച പരിമംഡിതമ് ॥ 60 ॥

നൃത്യന്മയൂരസംഘൈശ്ച കപോതരണിതോജ്ജ്വലമ് । കോകിലാകാകലീലാപൈഃ ശുകലാപൈശ്ച ശോഭിതമ് ॥ 61 ॥

സുരമ്യ രമണീയാംബു ലക്ഷാവധി സരോവൃതമ് । തന്മധ്യഭാഗ വിലസദ്വികചദ്രത്ന പംകജൈഃ ॥ 62 ॥

സുഗംധിഭിഃ സമംതാത്തു വാസിതം ശതയോജനമ് । മംദമാരുത സംഭിന്ന ചലദ്ദ്രുമ സമാകുലമ് ॥ 63 ॥

ചിംതാമണി സമൂഹാനാം ജ്യോതിഷാ വിതതാംബരമ് । രത്നപ്രഭാഭിരഭിതോ ധഗദ്ധഗിത ദിക്തടമ് ॥ 64 ॥

വൃക്ഷവ്രാത മഹാഗംധവാതവ്രാത സുപൂരിതമ് । ധൂപധൂപായിതം രാജന്മണിദീപായുതോജ്ജ്വലമ് ॥ 65 ॥

മണിജാലക സച്ഛിദ്ര തരലോദരകാംതിഭിഃ । ദിങ്മോഹജനകം ചൈതദ്ദര്പണോദര സംയുതമ് ॥ 66 ॥

ഐശ്വര്യസ്യ സമഗ്രസ്യ ശൃംഗാരസ്യാഖിലസ്യ ച । സർവജ്ഞതായാഃ സർവായാസ്തേജസശ്ചാഖിലസ്യ ച ॥ 67 ॥

പരാക്രമസ്യ സർവസ്യ സർവോത്തമഗുണസ്യ ച । സകലാ യാ ദയായാശ്ച സമാപ്തിരിഹ ഭൂപതേ ॥ 68 ॥

രാജ്ഞ ആനംദമാരഭ്യ ബ്രഹ്മലോകാംത ഭൂമിഷു । ആനംദാ യേ സ്ഥിതാഃ സർവേ തേഽത്രൈവാംതര്ഭവംതി ഹി ॥ 69 ॥

ഇതി തേ വര്ണിതം രാജന്മണിദ്വീപം മഹത്തരമ് । മഹാദേവ്യാഃ പരംസ്ഥാനം സർവലോകോത്തമോത്തമമ് ॥ 70 ॥

ഏതസ്യ സ്മരണാത്സദ്യഃ സർവപാപം വിനശ്യതി । പ്രാണോത്ക്രമണസംധൌ തു സ്മൃത്വാ തത്രൈവ ഗച്ഛതി ॥ 71 ॥

അധ്യായ പംചകം ത്വേതത്പഠേന്നിത്യം സമാഹിതഃ । ഭൂതപ്രേതപിശാചാദി ബാധാ തത്ര ഭവേന്ന ഹി ॥ 72 ॥

നവീന ഗൃഹ നിര്മാണേ വാസ്തുയാഗേ തഥൈവ ച । പഠിതവ്യം പ്രയത്നേന കല്യാണം തേന ജായതേ ॥ 73 ॥

ഇതി ശ്രീദേവീഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ ദ്വാദശസ്കംധേ ദ്വാദശോധ്യായഃ ॥

About Manidweepa Varnana - 3 (Devi Bhagavatham)

This is the third part of the Manidweepa Varnana, the description of Manidweepa, the jewel island where the Divine Mother dwells. It comes from the twelfth chapter of the twelfth book of the Devi Bhagavatam and describes the Devi's palace at the centre of the island: its thousand-pillared halls, its four mandapas and the throne on which she sits with Shiva.

Source: Devi Bhagavatam, Book 12, Chapter 12

When to chant: At a housewarming (griha pravesha), during vastu rites, on Fridays and during Navaratri.

Did you know?

  • Its closing verses ask that these five chapters be recited when a new house is built and in the vastu yajna, for a home free of troubles.
  • Manidweepa lies beyond all the worlds in an ocean of nectar, ringed by walls of metals and gems, each enclosure described in the earlier chapters.
  • The popular Telugu song "Manidweepa Varnana" with 32 verses is a separate work based on these chapters.

Frequently asked questions

What is Manidweepa?

The jewel island, the supreme abode of the Divine Mother described in the Devi Bhagavatam.

Where does this text come from?

The twelfth book of the Devi Bhagavatam Purana; this part is its twelfth chapter.

When is it recited?

Traditionally at a housewarming and in vastu rites, and in Devi worship on Fridays and Navaratri.

Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.