MuhurtaNow

चर्चा स्तवः

Devi · पारंपरिक भक्ति पाठ

പംചസ്തവി – 2 ചര്ചാസ്തവഃ >>

സൌംദര്യവിഭ്രമഭുവോ ഭുവനാധിപത്യ- -സംകല്പകല്പതരവസ്ത്രിപുരേ ജയംതി । ഏതേ കവിത്വകുമദപ്രകരാവബോധ- -പൂര്ണേംദവസ്ത്വയി ജഗജ്ജനനി പ്രണാമാഃ ॥ 1 ॥

ദേവി സ്തുതിവ്യതികരേ കൃതബുദ്ധയസ്തേ വാചസ്പതി പ്രഭൃതയോഽപി ജഡീ ഭവംതി । തസ്മാന്നിസര്ഗജഡിമാ കതമോഽഹമത്ര സ്തോത്രം തവ ത്രിപുരതാപനപത്നി കര്തുമ് ॥ 2 ॥

മാതസ്തഥാപി ഭവതീം ഭവതീവ്രതാപ- -വിച്ഛിത്തയേ സ്തുതിമഹാര്ണവ കര്ണധാരഃ । സ്തോതും ഭവാനി സ ഭവച്ചരണാരവിംദ- -ഭക്തിഗ്രഹഃ കിമപി മാം മുഖരീ കരോതി ॥ 3 ॥

സൂതേ ജഗംതി ഭവതീ ഭവതീ ബിഭര്തി ജാഗര്തി തത്ക്ഷയകൃതേ ഭവതീ ഭവാനി । മോഹം ഭിനത്തി ഭവതീ ഭവതീ രുണദ്ധി ലീലായിതം ജയതി ചിത്രമിദം ഭവത്യാഃ ॥ 4 ॥

യസ്മിന്മനാഗപി നവാംബുജപത്രഗൌരീം ഗൌരീം പ്രസാദമധുരാം ദൃശമാദധാസി । തസ്മിന്നിരംതരമനംഗശരാവകീര്ണ- -സീമംതിനീനയനസംതതയഃ പതംതി ॥ 5 ॥

പൃഥ്വീഭുജോഽപ്യുദയനപ്രഭവസ്യ തസ്യ വിദ്യാധര പ്രണതി ചുംബിത പാദപീഠഃ । തച്ചക്രവര്തിപദവീപ്രണയഃ സ ഏഷഃ ത്വത്പാദപംകജരജഃ കണജഃ പ്രസാദഃ ॥ 6 ॥

ത്വത്പാദപംകജരജ പ്രണിപാതപൂർവൈഃ പുണ്യൈരനല്പമതിഭിഃ കൃതിഭിഃ കവീംദ്രൈഃ । ക്ഷീരക്ഷപാകരദുകൂലഹിമാവദാതാ കൈരപ്യവാപി ഭുവനത്രിതയേഽപി കീര്തിഃ ॥ 7 ॥

കല്പദ്രുമപ്രസവകല്പിതചിത്രപൂജാം ഉദ്ദീപിത പ്രിയതമാമദരക്തഗീതിമ് । നിത്യം ഭവാനി ഭവതീമുപവീണയംതി വിദ്യാധരാഃ കനകശൈലഗുഹാഗൃഹേഷു ॥ 8 ॥

ലക്ഷ്മീവശീകരണകര്മണി കാമിനീനാം ആകര്ഷണവ്യതികരേഷു ച സിദ്ധമംത്രഃ । നീരംധ്രമോഹതിമിരച്ഛിദുരപ്രദീപോ ദേവി ത്വദംഘ്രിജനിതോ ജയതി പ്രസാദഃ ॥ 9 ॥

ദേവി ത്വദംഘ്രിനഖരത്നഭുവോ മയൂഖാഃ പ്രത്യഗ്രമൌക്തികരുചോ മുദമുദ്വഹംതി । സേവാനതിവ്യതികരേ സുരസുംദരീണാം സീമംതസീമ്നി കുസുമസ്തബകായിതം യൈഃ ॥ 10 ॥

മൂര്ധ്നി സ്ഫുരത്തുഹിനദീധിതിദീപ്തിദീപ്തം മധ്യേ ലലാടമമരായുധരശ്മിചിത്രമ് । ഹൃച്ചക്രചുംബി ഹുതഭുക്കണികാനുകാരി ജ്യോതിര്യദേതദിദമംബ തവ സ്വരൂപമ് ॥ 11 ॥

രൂപം തവ സ്ഫുരിതചംദ്രമരീചിഗൌരം ആലോകതേ ശിരസി വാഗധിദൈവതം യഃ । നിഃസീമസൂക്തിരചനാമൃതനിര്ഝരസ്യ തസ്യ പ്രസാദമധുരാഃ പ്രസരംതി വാചഃ ॥ 12 ॥

സിംദൂരപാംസുപടലച്ഛുരിതാമിവ ദ്യാം ത്വത്തേജസാ ജതുരസസ്നപിതാമിവോർവീമ് । യഃ പശ്യതി ക്ഷണമപി ത്രിപുരേ വിഹായ വ്രീഡാം മൃഡാനി സുദൃശസ്തമനുദ്രവംതി ॥ 13 ॥

മാതര്മുഹൂര്തമപി യഃ സ്മരതി സ്വരൂപം ലാക്ഷാരസപ്രസരതംതുനിഭം ഭവത്യാഃ । ധ്യായംത്യനന്യമനസസ്തമനംഗതപ്താഃ പ്രദ്യുമ്നസീമ്നി സുഭഗത്വഗുണം തരുണ്യഃ ॥ 14 ॥

യോഽയം ചകാസ്തി ഗഗനാര്ണവരത്നമിംദുഃ യോഽയം സുരാസുരഗുരുഃ പുരുഷഃ പുരാണഃ । യദ്വാമമര്ധമിദമംധകസൂദനസ്യ ദേവി ത്വമേവ തദിതി പ്രതിപാദയംതി ॥ 15 ॥

ഇച്ഛാനുരൂപമനുരൂപഗുണപ്രകര്ഷ സംകര്ഷിണി ത്വമഭിമൃശ്യ യദാ ബിഭര്ഷി । ജായേത സ ത്രിഭുവനൈക ഗുരുസ്തദാനീം ദേവഃ ശിവോഽപി ഭുവനത്രയസൂത്രധാരഃ ॥ 16 ॥

ധ്യാതാസി ഹൈമവതി യേന ഹിമാംശുരശ്മി- -മാലാമലദ്യുതിരകല്മഷമാനസേന । തസ്യാവിലംബമനവദ്യമനംതകല്പം അല്പൈര്ദിനൈഃ സൃജസി സുംദരി വാഗ്വിലാസമ് ॥ 17 ॥

ആധാരമാരുതനിരോധവശേന യേഷാം സിംദൂരരംജിതസരോജഗുണാനുകാരി । ദീപ്തം ഹൃദി സ്ഫുരതി ദേവി വപുസ്ത്വദീയം ധ്യായംതി താനിഹ സമീഹിതസിദ്ധിസാര്ഥാഃ ॥ 18 ॥

യേ ചിംതയംത്യരുണമംഡലമധ്യവര്തി രൂപം തവാംബ നവയാവകപംകപിംഗമ് । തേഷാം സദൈവ കുസുമായുധബാണഭിന്ന- -വക്ഷഃസ്ഥലാ മൃഗദൃശോ വശഗാ ഭവംതി ॥ 19 ॥

ത്വാമൈംദവീമിവ കലാമനുഫാലദേശം ഉദ്ഭാസിതാംബരതലാമവലോകയംതഃ । സദ്യോ ഭവാനി സുധിയഃ കവയോ ഭവംതി ത്വം ഭാവനാഹിതധിയാം കുലകാമധേനുഃ ॥ 20 ॥

ശർവാണി സർവജനവംദിതപാദപദ്മേ പദ്മച്ഛദദ്യുതിവിഡംബിതനേത്രലക്ഷ്മി । നിഷ്പാപമൂര്തിജനമാനസരാജഹംസി ഹംസി ത്വമാപദമനേകവിധാം ജനസ്യ ॥ 21 ॥

ഉത്തപ്തഹേമരുചിരേ ത്രിപുരേ പുനീഹി ചേതശ്ചിരംതനമഘൌഘവനം ലുനീഹി । കാരാഗൃഹേ നിഗലബംധനയംത്രിതസ്യ ത്വത്സംസ്മൃതൌ ഝടിതി മേ നിഗലാസ്ത്രുടംതി ॥ 22 ॥

ത്വാം വ്യാപിനീതി സുമനാ ഇതി കുംഡലീതി ത്വാം കാമിനീതി കമലേതി കലാവതീതി । ത്വാം മാലിനീതി ലലിതേത്യപരാജിതേതി ദേവി സ്തുവംതി വിജയേതി ജയേത്യുമേതി ॥ 23 ॥

ഉദ്ദാമകാമപരമാര്ഥസരോജഖംഡ- ചംഡദ്യുതിദ്യുതിമപാസിതഷഡ്വികാരാമ് । മോഹദ്വിപേംദ്രകദനോദ്യതബോധസിംഹ- -ലീലാഗുഹാം ഭഗവതീം ത്രിപുരാം നമാമി ॥ 24 ॥

ഗണേശവടുകസ്തുതാ രതിസഹായകാമാന്വിതാ സ്മരാരിവരവിഷ്ടരാ കുസുമബാണബാണൈര്യുതാ । അനംഗകുസുമാദിഭിഃ പരിവൃതാ ച സിദ്ധൈസ്ത്രിഭിഃ കദംബവനമധ്യഗാ ത്രിപുരസുംദരീ പാതു നഃ ॥ 25 ॥

രുദ്രാണി വിദ്രുമമയീം പ്രതിമാമിവ ത്വാം യേ ചിംതയംത്യരുണകാംതിമനന്യരൂപാമ് । താനേത്യ പക്ഷ്മലദൃശഃ പ്രസഭം ഭജംതേ കംഠാവസക്തമൃദുബാഹുലതാസ്തരുണ്യഃ ॥ 26 ॥

ത്വദ്രൂപൈകനിരൂപണപ്രണയിതാബംധോ ദൃശോസ്ത്വദ്ഗുണ- -ഗ്രാമാകര്ണനരാഗിതാ ശ്രവണയോസ്ത്വത്സംസ്മൃതിശ്ചേതസി । ത്വത്പാദാര്ചനചാതുരീ കരയുഗേ ത്വത്കീര്തിതം വാചി മേ കുത്രാപി ത്വദുപാസനവ്യസനിതാ മേ ദേവി മാ ശാമ്യതു ॥ 27 ॥

ത്വദ്രൂപമുല്ലസിതദാഡിമപുഷ്പരക്തം ഉദ്ഭാവയേന്മദനദൈവതമക്ഷരം യഃ । തം രൂപഹീനമപി മന്മഥനിർവിശേഷം ആലോകയംത്യുരുനിതംബതടാസ്തരുണ്യഃ ॥ 28 ॥

ബ്രഹ്മേംദ്രരുദ്രഹരിചംദ്രസഹസ്രരശ്മി- -സ്കംദദ്വിപാനനഹുതാശനവംദിതായൈ । വാഗീശ്വരി ത്രിഭുവനേശ്വരി വിശ്വമാതഃ അംതര്ബഹിശ്ച കൃതസംസ്ഥിതയേ നമസ്തേ ॥ 29 ॥

കസ്തോത്രമേതദനുവാസരമീശ്വരായാഃ ശ്രേയസ്കരം പഠതി വാ യദി വാ ശൃണോതി । തസ്യേപ്സിതം ഫലതി രാജഭിരീഡ്യതേഽസൌ ജായേത സ പ്രിയതമോ മദിരേക്ഷണാനാമ് ॥ 30 ॥

ഇതി ശ്രീകാളിദാസ വിരചിത പംചസ്തവ്യാം ദ്വിതീയഃ ചര്ചാസ്തവഃ ।

चर्चा स्तवः के बारे में

The Charcha Stava is the second of the five hymns of the Panchastavi to Goddess Tripura, traditionally attributed to Kalidasa, as its colophon states. It opens: "Victory to the glances of Tripura, the birthplace of beauty and grace, wish-fulfilling trees for the resolve to rule the worlds", which awaken poetic genius and pure understanding. Its verses praise the Goddess as the power behind creation, the giver of speech and wisdom, and the object of worship of the gods.

रचयिता: Traditionally attributed to Kalidasa, as its colophon states

कब पढ़ें: In Sri Vidya and Devi worship, on Fridays and during Navaratri.

क्या आप जानते हैं?

  • The Panchastavi is a set of five hymns: Laghu Stava, Charcha Stava, Ghata Stava, Amba Stava and Sakala Janani Stava.
  • The Panchastavi is especially cherished in the Kashmiri Shakta tradition.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

Where does the Charcha Stava stand in the Panchastavi?

It is the second of the five hymns.

To whom is it addressed?

Goddess Tripura.

Who is it attributed to?

Traditionally to Kalidasa, as its colophon states.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।