ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಷಷ್ಟಃ ಸರ್ಗಃ - ಕುಂಠ ವೈಕುಂಠಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ಷಷ್ಠಃ ಸರ್ಗಃ ॥ ॥ ಕುಂಠವೈಕುಂಠಃ ॥
ಅಥ ತಾಂ ಗಂತುಮಶಕ್ತಾಂ ಚಿರಮನುರಕ್ತಾಂ ಲತಾಗೃಹೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ । ತಚ್ಚರಿತಂ ಗೋವಿಂದೇ ಮನಸಿಜಮಂದೇ ಸಖೀ ಪ್ರಾಹ ॥ 37 ॥
॥ ಗೀತಂ 12 ॥
ಪಶ್ಯತಿ ದಿಶಿ ದಿಶಿ ರಹಸಿ ಭವಂತಮ್ । ತದಧರಮಧುರಮಧೂನಿ ಪಿಬಂತಮ್ ॥ ನಾಥ ಹರೇ ಜಗನ್ನಾಥ ಹರೇ ಸೀದತಿ ರಾಧಾ ವಾಸಗೃಹೇ - ಧ್ರುವಮ್ ॥ 1 ॥
ತ್ವದಭಿಸರಣರಭಸೇನ ವಲಂತೀ । ಪತತಿ ಪದಾನಿ ಕಿಯಂತಿ ಚಲಂತೀ ॥ 2 ॥
ವಿಹಿತವಿಶದಬಿಸಕಿಸಲಯವಲಯಾ । ಜೀವತಿ ಪರಮಿಹ ತವ ರತಿಕಲಯಾ ॥ 3 ॥
ಮುಹುರವಲೋಕಿತಮಂಡನಲೀಲಾ । ಮಧುರಿಪುರಹಮಿತಿ ಭಾವನಶೀಲಾ ॥ 4 ॥
ತ್ವರಿತಮುಪೈತಿ ನ ಕಥಮಭಿಸಾರಮ್ । ಹರಿರಿತಿ ವದತಿ ಸಖೀಮನುವಾರಮ್ ॥ 5 ॥
ಶ್ಲಿಷ್ಯತಿ ಚುಂಬತಿ ಜಲಧರಕಲ್ಪಮ್ । ಹರಿರುಪಗತ ಇತಿ ತಿಮಿರಮನಲ್ಪಮ್ ॥ 6 ॥
ಭವತಿ ವಿಲಂಬಿನಿ ವಿಗಲಿತಲಜ್ಜಾ । ವಿಲಪತಿ ರೋದಿತಿ ವಾಸಕಸಜ್ಜಾ ॥ 7 ॥
ಶ್ರೀಜಯದೇವಕವೇರಿದಮುದಿತಮ್ । ರಸಿಕಜನಂ ತನುತಾಮತಿಮುದಿತಮ್ ॥ 8 ॥
ವಿಪುಲಪುಲಕಪಾಲಿಃ ಸ್ಫೀತಸೀತ್ಕಾರಮಂತ-ರ್ಜನಿತಜಡಿಮಕಾಕುವ್ಯಾಕುಲಂ ವ್ಯಾಹರಂತೀ । ತವ ಕಿತವ ವಿಧತ್ತೇಽಮಂದಕಂದರ್ಪಚಿಂತಾಂ ರಸಜಲಧಿನಿಮಗ್ನಾ ಧ್ಯಾನಲಗ್ನಾ ಮೃಗಾಕ್ಷೀ ॥ 38 ॥
ಅಂಗೇಷ್ವಾಭರಣಂ ಕರೋತಿ ಬಹುಶಃ ಪತ್ರೇಽಪಿ ಸಂಚಾರಿಣಿ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ತ್ವಾಂ ಪರಿಶಂಕತೇ ವಿತನುತೇ ಶಯ್ಯಾಂ ಚಿರಂ ಧ್ಯಾಯತಿ । ಇತ್ಯಾಕಲ್ಪವಿಕಲ್ಪತಲ್ಪರಚನಾಸಂಕಲ್ಪಲೀಲಾಶತ-ವ್ಯಾಸಕ್ತಾಪಿ ವಿನಾ ತ್ವಯಾ ವರತನುರ್ನೈಷಾ ನಿಶಾಂ ನೇಷ್ಯತಿ ॥ 39 ॥
ಕಿಂ ವಿಶ್ರಾಮ್ಯಸಿ ಕೃಷ್ಣಭೋಗಿಭವನೇ ಭಾಂಡೀರಭೂಮೀರುಹಿ ಭ್ರಾತ ರ್ಯಾಹಿ ನದೃಷ್ಟಿಗೋಚರಮಿತಸ್ಸಾನಂದನಂದಾಸ್ಪದಂ। ರಧಾಯಾವಚನಂ ತದಧ್ವಗಮುಖಾನ್ನಂದಾಂತಿಕೇಗೋಪತೋ ಗೋವಿಂದಸ್ಯಜಯಂತಿ ಸಾಯಮತಿಥಿಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಗರ್ಭಾಗಿರಃ॥ 40 ॥
॥ ಇತಿ ಗೀತಗೋವಿಂದೇ ವಾಸಕಸಜ್ಜಾವರ್ಣನೇ ಕುಂಠವೈಕುಂಠೋ ನಾಮ ಷಷ್ಠಃ ಸರ್ಗಃ ॥
ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಷಷ್ಟಃ ಸರ್ಗಃ - ಕುಂಠ ವೈಕುಂಠಃ ಬಗ್ಗೆ
ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಆರನೇ ಸರ್ಗ "ಕುಂಠವೈಕುಂಠ", ನಿರುತ್ಸಾಹಿ ಕೃಷ್ಣ, ಪರಸ್ಪರರಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರೇಮಿಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಆಳವಾದ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿರಹದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿ ಹೋಗಲಾಗದಷ್ಟು ಬಲಹೀನಳಾದ ರಾಧೆ ಬಳ್ಳಿಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಸಖಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅವಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ: ಅವಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನನ್ನೇ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವನಿಗಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಯುತ್ತಾಳೆ, ತಡವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರಳು.
ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮೊದಲಾದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪುರಿಯ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಈ ಸರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಿಯನಿಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನೂ ಕುಂಜವನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕಾಯುವ ವಾಸಕಸಜ್ಜಾ ನಾಯಿಕೆಯ ವರ್ಣನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ) ಗೀತಗೋವಿಂದವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ; ಅದರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಕುಂಠವೈಕುಂಠ" ಎಂದರೇನು?
ರಾಧೆಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ "ನಿರುತ್ಸಾಹಿ ಕೃಷ್ಣ".
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಾಧೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?
ವಿರಹದಿಂದ ಹೋಗಲಾಗದಷ್ಟು ಬಲಹೀನಳಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಾಳೆ.
ಸಂದೇಶ ಒಯ್ಯುವವರು ಯಾರು?
ರಾಧೆಯ ಸಖಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು