ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 3
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
adhyaaya 1 vallee 3
rita-mpibantau sukritasya loke guhaa-mpravishtau parame paraardhe। chhaayaatapau brahmavido vadanti panchaagnayo ye cha trinaachiketaah ॥1॥
ya-ssetureejaanaanaamakshara-mbrahma yatparam। abhaya-ntiteershataa-mpaara-nnaachiketam shakemahi ॥2॥
aatmaanam rathinam viddhi shareeram rathameva tu। buddhi-ntu saarathim viddhi manah pragrahameva cha ॥3॥
indriyaani hayaanaahurvishayaamsteshu gocharaan। aatmendriyamanoyukta-mbhoktetyaahurmaneeshinah ॥4॥
yastvavijnaanavaanbhavatyayuktena manasaa sadaa। tasyendriyaanyavashyaani dushtaashvaa iva saaratheh ॥5॥
yastu vijnaanavaanbhavati yuktena manasaa sadaa। tasyendriyaani vashyaani sadashvaa iva saaratheh ॥6॥
yastvavijnaanavaanbhavatyamanaska-ssadaa-'shuchih। na sa tatpadamaapnoti samsaara-nchaadhigachchhati ॥7॥
yastu vijnaanavaanbhavati samanaska-ssadaa shuchih। sa tu tatpadamaapnoti yasmaad bhooyo na jaayate ॥8॥
vijnaanasaarathiryastu manah pragrahavaannarah। so-'dhvanah paaramaapnoti tadvishnoh parama-mpadam ॥9॥
indriyebhyah paraa hyarthaa arthebhyashcha para-mmanah। manasastu paraa buddhirbuddheraatmaa mahaanparah ॥10॥
mahatah paramavyaktamavyaktaatpurushah parah। purushaanna para-nkinchitsaa kaashthaa saa paraa gatih ॥11॥
esha sarveshu bhooteshu goodho-''tmaa na prakaashate। drishyate tvagryayaa buddhyaa sookshmayaa sookshmadarshibhih ॥12॥
yachchedvaanmanasee praajnastadyachchejjnaana aatmani। jnaanamaatmani mahati niyachchettadyachchechchaanta aatmani ॥13॥
uttishthata jaagrata praapya varaannibodhata। kshurasya dhaaraa nishitaa duratyayaa durga-mpathastatkavayo vadanti ॥14॥
ashabdamasparshamaroopamavyaya-ntathaa-'rasa-nnityamagandhavachcha yat। anaadyananta-mmahatah para-ndhruva-nnichaayya tanmrityumukhaat pramuchyate ॥15॥
naachiketamupaakhyaana-mmrityuproktam sanaatanam। uktvaa shrutvaa cha medhaavee brahmaloke maheeyate ॥16॥
ya ima-mparama-nguhyam shraavayed brahmasamsadi। prayata-shshraaddhakaale vaa tadaanantyaaya kalpate। tadaanantyaaya kalpata iti ॥17॥
ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 3 ಬಗ್ಗೆ
ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಈ ಭಾಗ (ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ವಲ್ಲಿ ೩) ರಥದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮ ರಥಿ, ದೇಹ ರಥ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿ, ಮನಸ್ಸು ಕಡಿವಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕುದುರೆಗಳು, ವಿಷಯಗಳು ಅವುಗಳ ದಾರಿ; ಮನಸ್ಸು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಲ್ಲದವನು ದುಷ್ಟ ಕುದುರೆಗಳ ಸಾರಥಿಯಂತೆ, ಸಂಯತ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಗುರಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಮಹತ್, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅದರಾಚೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಪುರುಷನವರೆಗಿನ ಏರುವಿಕೆ ವರ್ಣಿಸಿ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ: "ಏಳಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೇರಿ ತಿಳಿಯಿರಿ; ಮಾರ್ಗ ಕ್ಷುರಧಾರೆಯಂತೆ ಹರಿತ."
ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ಕಠೋಪನಿಷತ್ ೧.೩
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೧೪ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಜಾಗ್ರತ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವರಾನ್ನಿಬೋಧತ" ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
- ಈ ಭಾಗದ ರಥಚಿತ್ರ ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಕುರಿತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ರಥ ಯಾವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
ದೇಹ; ಆತ್ಮ ರಥಿ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿ.
"ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಜಾಗ್ರತ" ಎಂದರೇನು?
"ಏಳಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ".
ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಕ್ಷುರದ ಹರಿತ ಅಂಚಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.