ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 3
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
അധ്യായ 1 വല്ലീ 3
ഋതം പിബംതൌ സുകൃതസ്യ ലോകേ ഗുഹാം പ്രവിഷ്ടൌ പരമേ പരാര്ധേ। ഛായാതപൌ ബ്രഹ്മവിദോ വദംതി പംചാഗ്നയോ യേ ച ത്രിണാചികേതാഃ ॥1॥
യഃ സേതുരീജാനാനാമക്ഷരം ബ്രഹ്മ യത്പരമ്। അഭയം തിതീര്ഷതാം പാരം നാചികേതം ശകേമഹി ॥2॥
ആത്മാനം രഥിനം-വിഁദ്ധി ശരീരം രഥമേവ തു। ബുദ്ധിം തു സാരഥിം-വിഁദ്ധി മനഃ പ്രഗ്രഹമേവ ച ॥3॥
ഇംദ്രിയാണി ഹയാനാഹുർവിഷയാംസ്തേഷു ഗോചരാന്। ആത്മേംദ്രിയമനോയുക്തം ഭോക്തേത്യാഹുര്മനീഷിണഃ ॥4॥
യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യയുക്തേന മനസാ സദാ। തസ്യേംദ്രിയാണ്യവശ്യാനി ദുഷ്ടാശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ ॥5॥
യസ്തു വിജ്ഞാനവാന്ഭവതി യുക്തേന മനസാ സദാ। തസ്യേംദ്രിയാണി വശ്യാനി സദശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ ॥6॥
യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യമനസ്കഃ സദാഽശുചിഃ। ന സ തത്പദമാപ്നോതി സംസാരം ചാധിഗച്ഛതി ॥7॥
യസ്തു വിജ്ഞാനവാന്ഭവതി സമനസ്കഃ സദാ ശുചിഃ। സ തു തത്പദമാപ്നോതി യസ്മാദ് ഭൂയോ ന ജായതേ ॥8॥
വിജ്ഞാനസാരഥിര്യസ്തു മനഃ പ്രഗ്രഹവാന്നരഃ। സോഽധ്വനഃ പാരമാപ്നോതി തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ് ॥9॥
ഇംദ്രിയേഭ്യഃ പരാ ഹ്യര്ഥാ അര്ഥേഭ്യശ്ച പരം മനഃ। മനസസ്തു പരാ ബുദ്ധിര്ബുദ്ധേരാത്മാ മഹാന്പരഃ ॥10॥
മഹതഃ പരമവ്യക്തമവ്യക്താത്പുരുഷഃ പരഃ। പുരുഷാന്ന പരം കിംചിത്സാ കാഷ്ഠാ സാ പരാ ഗതിഃ ॥11॥
ഏഷ സർവേഷു ഭൂതേഷു ഗൂഢോഽഽത്മാ ന പ്രകാശതേ। ദൃശ്യതേ ത്വഗ്ര്യയാ ബുദ്ധ്യാ സൂക്ഷ്മയാ സൂക്ഷ്മദര്ശിഭിഃ ॥12॥
യച്ഛേദ്വാങ്മനസീ പ്രാജ്ഞസ്തദ്യച്ഛേജ്ജ്ഞാന ആത്മനി। ജ്ഞാനമാത്മനി മഹതി നിയച്ഛേത്തദ്യച്ഛേച്ഛാംത ആത്മനി ॥13॥
ഉത്തിഷ്ഠത ജാഗ്രത പ്രാപ്യ വരാന്നിബോധത। ക്ഷുരസ്യ ധാരാ നിശിതാ ദുരത്യയാ ദുര്ഗം പഥസ്തത്കവയോ വദംതി ॥14॥
അശബ്ദമസ്പര്ശമരൂപമവ്യയം തഥാഽരസം നിത്യമഗംധവച്ച യത്। അനാദ്യനംതം മഹതഃ പരം ധ്രുവം നിചായ്യ തന്മൃത്യുമുഖാത് പ്രമുച്യതേ ॥15॥
നാചികേതമുപാഖ്യാനം മൃത്യുപ്രോക്തം സനാതനമ്। ഉക്ത്വാ ശ്രുത്വാ ച മേധാവീ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ ॥16॥
യ ഇമം പരമം ഗുഹ്യം ശ്രാവയേദ് ബ്രഹ്മസംസദി। പ്രയതഃ ശ്രാദ്ധകാലേ വാ തദാനംത്യായ കല്പതേ। തദാനംത്യായ കല്പത ഇതി ॥17॥
ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 3 ಬಗ್ಗೆ
ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಈ ಭಾಗ (ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ವಲ್ಲಿ ೩) ರಥದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮ ರಥಿ, ದೇಹ ರಥ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿ, ಮನಸ್ಸು ಕಡಿವಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕುದುರೆಗಳು, ವಿಷಯಗಳು ಅವುಗಳ ದಾರಿ; ಮನಸ್ಸು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಲ್ಲದವನು ದುಷ್ಟ ಕುದುರೆಗಳ ಸಾರಥಿಯಂತೆ, ಸಂಯತ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಗುರಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಮಹತ್, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅದರಾಚೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಪುರುಷನವರೆಗಿನ ಏರುವಿಕೆ ವರ್ಣಿಸಿ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ: "ಏಳಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೇರಿ ತಿಳಿಯಿರಿ; ಮಾರ್ಗ ಕ್ಷುರಧಾರೆಯಂತೆ ಹರಿತ."
ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ಕಠೋಪನಿಷತ್ ೧.೩
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೧೪ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಜಾಗ್ರತ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವರಾನ್ನಿಬೋಧತ" ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
- ಈ ಭಾಗದ ರಥಚಿತ್ರ ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಕುರಿತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ರಥ ಯಾವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
ದೇಹ; ಆತ್ಮ ರಥಿ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿ.
"ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಜಾಗ್ರತ" ಎಂದರೇನು?
"ಏಳಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ".
ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಕ್ಷುರದ ಹರಿತ ಅಂಚಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.