ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 3
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
అధ్యాయ 1 వల్లీ 3
ఋతం పిబంతౌ సుకృతస్య లోకే గుహాం ప్రవిష్టౌ పరమే పరార్ధే। ఛాయాతపౌ బ్రహ్మవిదో వదంతి పంచాగ్నయో యే చ త్రిణాచికేతాః ॥1॥
యః సేతురీజానానామక్షరం బ్రహ్మ యత్పరం। అభయం తితీర్షతాం పారం నాచికేతం శకేమహి ॥2॥
ఆత్మానం రథినం-విఀద్ధి శరీరం రథమేవ తు। బుద్ధిం తు సారథిం-విఀద్ధి మనః ప్రగ్రహమేవ చ ॥3॥
ఇంద్రియాణి హయానాహుర్విషయాంస్తేషు గోచరాన్। ఆత్మేంద్రియమనోయుక్తం భోక్తేత్యాహుర్మనీషిణః ॥4॥
యస్త్వవిజ్ఞానవాన్భవత్యయుక్తేన మనసా సదా। తస్యేంద్రియాణ్యవశ్యాని దుష్టాశ్వా ఇవ సారథేః ॥5॥
యస్తు విజ్ఞానవాన్భవతి యుక్తేన మనసా సదా। తస్యేంద్రియాణి వశ్యాని సదశ్వా ఇవ సారథేః ॥6॥
యస్త్వవిజ్ఞానవాన్భవత్యమనస్కః సదాఽశుచిః। న స తత్పదమాప్నోతి సంసారం చాధిగచ్ఛతి ॥7॥
యస్తు విజ్ఞానవాన్భవతి సమనస్కః సదా శుచిః। స తు తత్పదమాప్నోతి యస్మాద్ భూయో న జాయతే ॥8॥
విజ్ఞానసారథిర్యస్తు మనః ప్రగ్రహవాన్నరః। సోఽధ్వనః పారమాప్నోతి తద్విష్ణోః పరమం పదం ॥9॥
ఇంద్రియేభ్యః పరా హ్యర్థా అర్థేభ్యశ్చ పరం మనః। మనసస్తు పరా బుద్ధిర్బుద్ధేరాత్మా మహాన్పరః ॥10॥
మహతః పరమవ్యక్తమవ్యక్తాత్పురుషః పరః। పురుషాన్న పరం కించిత్సా కాష్ఠా సా పరా గతిః ॥11॥
ఏష సర్వేషు భూతేషు గూఢోఽఽత్మా న ప్రకాశతే। దృశ్యతే త్వగ్ర్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా సూక్ష్మదర్శిభిః ॥12॥
యచ్ఛేద్వాఙ్మనసీ ప్రాజ్ఞస్తద్యచ్ఛేజ్జ్ఞాన ఆత్మని। జ్ఞానమాత్మని మహతి నియచ్ఛేత్తద్యచ్ఛేచ్ఛాంత ఆత్మని ॥13॥
ఉత్తిష్ఠత జాగ్రత ప్రాప్య వరాన్నిబోధత। క్షురస్య ధారా నిశితా దురత్యయా దుర్గం పథస్తత్కవయో వదంతి ॥14॥
అశబ్దమస్పర్శమరూపమవ్యయం తథాఽరసం నిత్యమగంధవచ్చ యత్। అనాద్యనంతం మహతః పరం ధ్రువం నిచాయ్య తన్మృత్యుముఖాత్ ప్రముచ్యతే ॥15॥
నాచికేతముపాఖ్యానం మృత్యుప్రోక్తం సనాతనం। ఉక్త్వా శ్రుత్వా చ మేధావీ బ్రహ్మలోకే మహీయతే ॥16॥
య ఇమం పరమం గుహ్యం శ్రావయేద్ బ్రహ్మసంసది। ప్రయతః శ్రాద్ధకాలే వా తదానంత్యాయ కల్పతే। తదానంత్యాయ కల్పత ఇతి ॥17॥
ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 3 ಬಗ್ಗೆ
ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಈ ಭಾಗ (ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ವಲ್ಲಿ ೩) ರಥದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮ ರಥಿ, ದೇಹ ರಥ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿ, ಮನಸ್ಸು ಕಡಿವಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕುದುರೆಗಳು, ವಿಷಯಗಳು ಅವುಗಳ ದಾರಿ; ಮನಸ್ಸು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಲ್ಲದವನು ದುಷ್ಟ ಕುದುರೆಗಳ ಸಾರಥಿಯಂತೆ, ಸಂಯತ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಗುರಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಮಹತ್, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅದರಾಚೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಪುರುಷನವರೆಗಿನ ಏರುವಿಕೆ ವರ್ಣಿಸಿ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ: "ಏಳಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೇರಿ ತಿಳಿಯಿರಿ; ಮಾರ್ಗ ಕ್ಷುರಧಾರೆಯಂತೆ ಹರಿತ."
ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ಕಠೋಪನಿಷತ್ ೧.೩
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೧೪ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಜಾಗ್ರತ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವರಾನ್ನಿಬೋಧತ" ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
- ಈ ಭಾಗದ ರಥಚಿತ್ರ ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಕುರಿತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ರಥ ಯಾವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
ದೇಹ; ಆತ್ಮ ರಥಿ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿ.
"ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಜಾಗ್ರತ" ಎಂದರೇನು?
"ಏಳಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ".
ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಕ್ಷುರದ ಹರಿತ ಅಂಚಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.