ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ಪ್ರಥಮ ಮುಂಡಕ, ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ प्रथममुंडके द्वितीयः खंडः ॥
तदेतत् सत्यं मंत्रेषु कर्माणि कवयो यान्यपश्यंस्तानि त्रेतायां बहुधा संततानि । तान्याचरथ नियतं सत्यकामा एष वः पंथाः सुकृतस्य लोके ॥ 1॥
यदा लेलायते ह्यर्चिः समिद्धे हव्यवाहने । तदाऽऽज्यभागावंतरेणाऽऽहुतीः प्रतिपादयेत् ॥ 2॥
यस्याग्निहोत्रमदर्शमपौर्णमास- मचातुर्मास्यमनाग्रयणमतिथिवर्जितं च । अहुतमवैश्वदेवमविधिना हुत- मासप्तमांस्तस्य लोकान् हिनस्ति ॥ 3॥
काली कराली च मनोजवा च सुलोहिता या च सुधूम्रवर्णा । स्फुलिंगिनी विश्वरुची च देवी लेलायमाना इति सप्त जिह्वाः ॥ 4॥
एतेषु यश्चरते भ्राजमानेषु यथाकालं चाहुतयो ह्याददायन्न् । तं नयंत्येताः सूर्यस्य रश्मयो यत्र देवानां पतिरेकोऽधिवासः ॥ 5॥
एह्येहीति तमाहुतयः सुवर्चसः सूर्यस्य रश्मिभिर्यजमानं-वँहंति । प्रियां-वाँचमभिवदंत्योऽर्चयंत्य एष वः पुण्यः सुकृतो ब्रह्मलोकः ॥ 6॥
प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपा अष्टादशोक्तमवरं-येँषु कर्म । एतच्छ्रेयो येऽभिनंदंति मूढा जरामृत्युं ते पुनरेवापि यंति ॥ 7॥
अविद्यायामंतरे वर्तमानाः स्वयं धीराः पंडितं मन्यमानाः । जंघन्यमानाः परियंति मूढा अंधेनैव नीयमाना यथांधाः ॥ 8॥
अविद्यायं बहुधा वर्तमाना वयं कृतार्था इत्यभिमन्यंति बालाः । यत् कर्मिणो न प्रवेदयंति रागात् तेनातुराः क्षीणलोकाश्च्यवंते ॥ 9॥
इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयंते प्रमूढाः । नाकस्य पृष्ठे ते सुकृतेऽनुभूत्वेमं लोकं हीनतरं-वाँ विशंति ॥ 10॥
तपःश्रद्धे ये ह्युपवसंत्यरण्ये शांता विद्वांसो भैक्ष्यचर्यां चरंतः । सूर्यद्वारेण ते विरजाः प्रयांति यत्रामृतः स पुरुषो ह्यव्ययात्मा ॥ 11॥
परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो निर्वेदमायान्नास्त्यकृतः कृतेन । तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत् समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ॥ 12॥
तस्मै स विद्वानुपसन्नाय सम्यक् प्रशांतचित्ताय शमान्विताय । येनाक्षरं पुरुषं-वेँद सत्यं प्रोवाच तां तत्त्वतो ब्रह्मविद्याम् ॥ 13॥
॥ इति मुंडकोपनिषदि प्रथममुंडके द्वितीयः खंडः ॥
ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ಪ್ರಥಮ ಮುಂಡಕ, ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಮುಂಡಕದ ಎರಡನೇ ಖಂಡ. ಋಷಿಗಳು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಏಳು ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕರ್ಮಗಳು "ಅದೃಢ ನಾವೆಗಳು" ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ: ಅವನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಬಗೆಯುವ ಮೂಢರು ಕುರುಡನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಕುರುಡರಂತೆ ಮತ್ತೆ ಮುಪ್ಪು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅಕೃತ ದೊರಕದು ಎಂದು ಕಂಡ ಸಾಧಕ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು ಹಿಡಿದು ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠ ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಬೇಕು; ಅವರು ಅಕ್ಷರ ವಿದ್ಯೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ ೧.೨
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೭ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳನ್ನು "ಪ್ಲವಾ ಹ್ಯೇತೇ ಅದೃಢಾ", ದಾಟಿಸಲಾಗದ ಅದೃಢ ನಾವೆಗಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ೧೨ನೇ ಶ್ಲೋಕ ವಿನಯದ ಗುರುತಾಗಿ "ಸಮಿತ್ಪಾಣಿ", ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು ಹಿಡಿದು ಗುರುವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಉಪನಿಷತ್ತು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಏನೆನ್ನುತ್ತದೆ?
ದಾಟಿಸಲಾಗದ "ಅದೃಢ ನಾವೆಗಳು".
ಸಾಧಕ ಗುರುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮೀಪಿಸಬೇಕು?
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು ಹಿಡಿದು, ವಿನಯದಿಂದ.
ಈ ಉಪನಿಷತ್ತು ಯಾವ ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ?
ಅಥರ್ವವೇದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.