ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ಪ್ರಥಮ ಮುಂಡಕ, ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ പ്രഥമമുംഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖംഡഃ ॥
തദേതത് സത്യം മംത്രേഷു കര്മാണി കവയോ യാന്യപശ്യംസ്താനി ത്രേതായാം ബഹുധാ സംതതാനി । താന്യാചരഥ നിയതം സത്യകാമാ ഏഷ വഃ പംഥാഃ സുകൃതസ്യ ലോകേ ॥ 1॥
യദാ ലേലായതേ ഹ്യര്ചിഃ സമിദ്ധേ ഹവ്യവാഹനേ । തദാഽഽജ്യഭാഗാവംതരേണാഽഽഹുതീഃ പ്രതിപാദയേത് ॥ 2॥
യസ്യാഗ്നിഹോത്രമദര്ശമപൌര്ണമാസ- മചാതുര്മാസ്യമനാഗ്രയണമതിഥിവര്ജിതം ച । അഹുതമവൈശ്വദേവമവിധിനാ ഹുത- മാസപ്തമാംസ്തസ്യ ലോകാന് ഹിനസ്തി ॥ 3॥
കാലീ കരാലീ ച മനോജവാ ച സുലോഹിതാ യാ ച സുധൂമ്രവര്ണാ । സ്ഫുലിംഗിനീ വിശ്വരുചീ ച ദേവീ ലേലായമാനാ ഇതി സപ്ത ജിഹ്വാഃ ॥ 4॥
ഏതേഷു യശ്ചരതേ ഭ്രാജമാനേഷു യഥാകാലം ചാഹുതയോ ഹ്യാദദായന്ന് । തം നയംത്യേതാഃ സൂര്യസ്യ രശ്മയോ യത്ര ദേവാനാം പതിരേകോഽധിവാസഃ ॥ 5॥
ഏഹ്യേഹീതി തമാഹുതയഃ സുവര്ചസഃ സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിര്യജമാനം-വഁഹംതി । പ്രിയാം-വാഁചമഭിവദംത്യോഽര്ചയംത്യ ഏഷ വഃ പുണ്യഃ സുകൃതോ ബ്രഹ്മലോകഃ ॥ 6॥
പ്ലവാ ഹ്യേതേ അദൃഢാ യജ്ഞരൂപാ അഷ്ടാദശോക്തമവരം-യേഁഷു കര്മ । ഏതച്ഛ്രേയോ യേഽഭിനംദംതി മൂഢാ ജരാമൃത്യും തേ പുനരേവാപി യംതി ॥ 7॥
അവിദ്യായാമംതരേ വര്തമാനാഃ സ്വയം ധീരാഃ പംഡിതം മന്യമാനാഃ । ജംഘന്യമാനാഃ പരിയംതി മൂഢാ അംധേനൈവ നീയമാനാ യഥാംധാഃ ॥ 8॥
അവിദ്യായം ബഹുധാ വര്തമാനാ വയം കൃതാര്ഥാ ഇത്യഭിമന്യംതി ബാലാഃ । യത് കര്മിണോ ന പ്രവേദയംതി രാഗാത് തേനാതുരാഃ ക്ഷീണലോകാശ്ച്യവംതേ ॥ 9॥
ഇഷ്ടാപൂര്തം മന്യമാനാ വരിഷ്ഠം നാന്യച്ഛ്രേയോ വേദയംതേ പ്രമൂഢാഃ । നാകസ്യ പൃഷ്ഠേ തേ സുകൃതേഽനുഭൂത്വേമം ലോകം ഹീനതരം-വാഁ വിശംതി ॥ 10॥
തപഃശ്രദ്ധേ യേ ഹ്യുപവസംത്യരണ്യേ ശാംതാ വിദ്വാംസോ ഭൈക്ഷ്യചര്യാം ചരംതഃ । സൂര്യദ്വാരേണ തേ വിരജാഃ പ്രയാംതി യത്രാമൃതഃ സ പുരുഷോ ഹ്യവ്യയാത്മാ ॥ 11॥
പരീക്ഷ്യ ലോകാന് കര്മചിതാന് ബ്രാഹ്മണോ നിർവേദമായാന്നാസ്ത്യകൃതഃ കൃതേന । തദ്വിജ്ഞാനാര്ഥം സ ഗുരുമേവാഭിഗച്ഛേത് സമിത്പാണിഃ ശ്രോത്രിയം ബ്രഹ്മനിഷ്ഠമ് ॥ 12॥
തസ്മൈ സ വിദ്വാനുപസന്നായ സമ്യക് പ്രശാംതചിത്തായ ശമാന്വിതായ । യേനാക്ഷരം പുരുഷം-വേഁദ സത്യം പ്രോവാച താം തത്ത്വതോ ബ്രഹ്മവിദ്യാമ് ॥ 13॥
॥ ഇതി മുംഡകോപനിഷദി പ്രഥമമുംഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖംഡഃ ॥
ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ಪ್ರಥಮ ಮುಂಡಕ, ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಮುಂಡಕದ ಎರಡನೇ ಖಂಡ. ಋಷಿಗಳು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಏಳು ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕರ್ಮಗಳು "ಅದೃಢ ನಾವೆಗಳು" ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ: ಅವನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಬಗೆಯುವ ಮೂಢರು ಕುರುಡನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಕುರುಡರಂತೆ ಮತ್ತೆ ಮುಪ್ಪು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅಕೃತ ದೊರಕದು ಎಂದು ಕಂಡ ಸಾಧಕ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು ಹಿಡಿದು ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠ ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಬೇಕು; ಅವರು ಅಕ್ಷರ ವಿದ್ಯೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ ೧.೨
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೭ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳನ್ನು "ಪ್ಲವಾ ಹ್ಯೇತೇ ಅದೃಢಾ", ದಾಟಿಸಲಾಗದ ಅದೃಢ ನಾವೆಗಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ೧೨ನೇ ಶ್ಲೋಕ ವಿನಯದ ಗುರುತಾಗಿ "ಸಮಿತ್ಪಾಣಿ", ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು ಹಿಡಿದು ಗುರುವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಉಪನಿಷತ್ತು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಏನೆನ್ನುತ್ತದೆ?
ದಾಟಿಸಲಾಗದ "ಅದೃಢ ನಾವೆಗಳು".
ಸಾಧಕ ಗುರುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮೀಪಿಸಬೇಕು?
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು ಹಿಡಿದು, ವಿನಯದಿಂದ.
ಈ ಉಪನಿಷತ್ತು ಯಾವ ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ?
ಅಥರ್ವವೇದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.