ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯ ಮುಂಡಕ, ಪ್ರಥಮ ಕಾಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ dviteeya mundake prathamah khandah ॥
tadeta-thsatyam yathaa sudeeptaa-tpaavakaadvisphulingaah sahasrashah prabhavante saroopaah । tathaa-'ksharaadvividhaa-ssomya bhaavaah prajaayante tatra chaivaapi yanti ॥ 1॥
divyo hyamoortah purusha-ssa baahyaabhyantaro hyajah । apraano hyamanaa-shshubhro hyaksharaa-tparatah parah ॥ 2॥
etasmaajjaayate praano mana-ssarvendriyaani cha । kham vaayurjyotiraapah prithivee vishvasya dhaarinee ॥ 3॥
agneermoordhaa chakshushee chandrasooryau disha-shshrotre vaag vivritaashcha vedaah । vaayuh praano hridayam vishvamasya padbhyaam prithivee hyesha sarvabhootaantaraatmaa ॥ 4॥
tasmaadagni-ssamidho yasya sooryah somaa-tparjanya oshadhayah prithivyaam । pumaa-nreta-ssinchati yoshitaayaam bahveeh prajaah purushaa-thsamprasootaah ॥ 5॥
tasmaadricha-ssaama yajoomshi deekshaa yajnaashcha sarve kratavo dakshinaashcha । samvatsarashcha yajamaanashcha lokaah somo yatra pavate yatra sooryah ॥ 6॥
tasmaachcha devaa bahudhaa samprasootaah saadhyaa manushyaah pashavo vayaamsi । praanaapaanau vreehiyavau tapashcha shraddhaa satya-mbrahmacharyam vidhishcha ॥ 7॥
sapta praanaah prabhavanti tasmaat saptaarchisha-ssamidha-ssapta homaah । sapta ime lokaa yeshu charanti praanaa guhaashayaa nihitaa-ssapta sapta ॥ 8॥
ata-ssamudraa girayashcha sarve-'smaat syandante sindhava-ssarvaroopaah । atashcha sarvaa oshadhayo rasashcha yenaisha bhootaistishthate hyantaraatmaa ॥ 9॥
purusha evedam vishva-nkarma tapo brahma paraamritam । etadyo veda nihita-nguhaayaam so-'vidyaagranthim vikirateeha somya ॥ 10॥
॥ iti mundakopanishadi dviteeyamundake prathamah khandah ॥
ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯ ಮುಂಡಕ, ಪ್ರಥಮ ಕಾಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಮುಂಡಕದ ಮೊದಲ ಖಂಡ. ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: "ಇದೇ ಸತ್ಯ: ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಅದರಂತೆಯೇ ಇರುವ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಡಿಗಳು ಹಾರುವಂತೆ, ಅಕ್ಷರದಿಂದ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳು ಹೊರಬಂದು ಮತ್ತೆ ಅದರಲ್ಲೇ ಸೇರುತ್ತವೆ." ದಿವ್ಯ, ಅಮೂರ್ತ, ಅಜ, ಅಪ್ರಾಣ, ಅಮನಸ್ಕ, ಶುಭ್ರ, ಪರಕ್ಕಿಂತ ಪರನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾಣ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಪೃಥ್ವಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ; ಅಗ್ನಿ ಅವನ ಶಿರ, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರು ಕಣ್ಣು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕಿವಿ, ವೇದಗಳು ವಾಣಿ; ಅವನೇ ಸರ್ವಭೂತಾಂತರಾತ್ಮ.
ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ ೨.೧
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಬೆಂಕಿಯ ಕಿಡಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉಪನಿಷತ್ ಚಿತ್ರ.
- ಈ ಖಂಡದ ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನ ಚಿತ್ರ ಋಗ್ವೇದದ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಖಂಡ ಯಾವ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭ?
ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹಾರುವ ಕಿಡಿಗಳು.
ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಯಾವುವು?
ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ.
ಈ ಉಪನಿಷತ್ತು ಯಾವ ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ?
ಅಥರ್ವವೇದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.