ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯ ಮುಂಡಕ, ಪ್ರಥಮ ಕಾಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ദ്വിതീയ മുംഡകേ പ്രഥമഃ ഖംഡഃ ॥
തദേതത് സത്യം യഥാ സുദീപ്താത് പാവകാദ്വിസ്ഫുലിംഗാഃ സഹസ്രശഃ പ്രഭവംതേ സരൂപാഃ । തഥാഽക്ഷരാദ്വിവിധാഃ സോമ്യ ഭാവാഃ പ്രജായംതേ തത്ര ചൈവാപി യംതി ॥ 1॥
ദിവ്യോ ഹ്യമൂര്തഃ പുരുഷഃ സ ബാഹ്യാഭ്യംതരോ ഹ്യജഃ । അപ്രാണോ ഹ്യമനാഃ ശുഭ്രോ ഹ്യക്ഷരാത് പരതഃ പരഃ ॥ 2॥
ഏതസ്മാജ്ജായതേ പ്രാണോ മനഃ സർവേംദ്രിയാണി ച । ഖം-വാഁയുര്ജ്യോതിരാപഃ പൃഥിവീ വിശ്വസ്യ ധാരിണീ ॥ 3॥
അഗ്നീര്മൂര്ധാ ചക്ഷുഷീ ചംദ്രസൂര്യൌ ദിശഃ ശ്രോത്രേ വാഗ് വിവൃതാശ്ച വേദാഃ । വായുഃ പ്രാണോ ഹൃദയം-വിഁശ്വമസ്യ പദ്ഭ്യാം പൃഥിവീ ഹ്യേഷ സർവഭൂതാംതരാത്മാ ॥ 4॥
തസ്മാദഗ്നിഃ സമിധോ യസ്യ സൂര്യഃ സോമാത് പര്ജന്യ ഓഷധയഃ പൃഥിവ്യാമ് । പുമാന് രേതഃ സിംചതി യോഷിതായാം ബഹ്വീഃ പ്രജാഃ പുരുഷാത് സംപ്രസൂതാഃ ॥ 5॥
തസ്മാദൃചഃ സാമ യജൂംഷി ദീക്ഷാ യജ്ഞാശ്ച സർവേ ക്രതവോ ദക്ഷിണാശ്ച । സംവഁത്സരശ്ച യജമാനശ്ച ലോകാഃ സോമോ യത്ര പവതേ യത്ര സൂര്യഃ ॥ 6॥
തസ്മാച്ച ദേവാ ബഹുധാ സംപ്രസൂതാഃ സാധ്യാ മനുഷ്യാഃ പശവോ വയാംസി । പ്രാണാപാനൌ വ്രീഹിയവൌ തപശ്ച ശ്രദ്ധാ സത്യം ബ്രഹ്മചര്യം-വിഁധിശ്ച ॥ 7॥
സപ്ത പ്രാണാഃ പ്രഭവംതി തസ്മാത് സപ്താര്ചിഷഃ സമിധഃ സപ്ത ഹോമാഃ । സപ്ത ഇമേ ലോകാ യേഷു ചരംതി പ്രാണാ ഗുഹാശയാ നിഹിതാഃ സപ്ത സപ്ത ॥ 8॥
അതഃ സമുദ്രാ ഗിരയശ്ച സർവേഽസ്മാത് സ്യംദംതേ സിംധവഃ സർവരൂപാഃ । അതശ്ച സർവാ ഓഷധയോ രസശ്ച യേനൈഷ ഭൂതൈസ്തിഷ്ഠതേ ഹ്യംതരാത്മാ ॥ 9॥
പുരുഷ ഏവേദം-വിഁശ്വം കര്മ തപോ ബ്രഹ്മ പരാമൃതമ് । ഏതദ്യോ വേദ നിഹിതം ഗുഹായാം സോഽവിദ്യാഗ്രംഥിം-വിഁകിരതീഹ സോമ്യ ॥ 10॥
॥ ഇതി മുംഡകോപനിഷദി ദ്വിതീയമുംഡകേ പ്രഥമഃ ഖംഡഃ ॥
ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯ ಮುಂಡಕ, ಪ್ರಥಮ ಕಾಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಮುಂಡಕದ ಮೊದಲ ಖಂಡ. ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: "ಇದೇ ಸತ್ಯ: ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಅದರಂತೆಯೇ ಇರುವ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಡಿಗಳು ಹಾರುವಂತೆ, ಅಕ್ಷರದಿಂದ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳು ಹೊರಬಂದು ಮತ್ತೆ ಅದರಲ್ಲೇ ಸೇರುತ್ತವೆ." ದಿವ್ಯ, ಅಮೂರ್ತ, ಅಜ, ಅಪ್ರಾಣ, ಅಮನಸ್ಕ, ಶುಭ್ರ, ಪರಕ್ಕಿಂತ ಪರನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾಣ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಪೃಥ್ವಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ; ಅಗ್ನಿ ಅವನ ಶಿರ, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರು ಕಣ್ಣು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕಿವಿ, ವೇದಗಳು ವಾಣಿ; ಅವನೇ ಸರ್ವಭೂತಾಂತರಾತ್ಮ.
ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ ೨.೧
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಬೆಂಕಿಯ ಕಿಡಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉಪನಿಷತ್ ಚಿತ್ರ.
- ಈ ಖಂಡದ ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನ ಚಿತ್ರ ಋಗ್ವೇದದ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಖಂಡ ಯಾವ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭ?
ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹಾರುವ ಕಿಡಿಗಳು.
ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಯಾವುವು?
ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ.
ಈ ಉಪನಿಷತ್ತು ಯಾವ ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ?
ಅಥರ್ವವೇದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.