MuhurtaNow

ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ - ತ್ರಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ

Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

तृतीयः प्रश्नः

अथ हैनं कौशल्यश्चाश्वलायनः पप्रच्छ। भगवन् कुत एष प्राणो जायते कथमायात्यस्मिञ्शरीर आत्मानं-वाँ प्रविभज्य कथं प्रतिष्ठते केनोत्क्रमते कथं बह्यमभिधते कथमध्यात्ममिति ॥1॥

तस्मै स होवाचातिप्रश्चान् पृच्छसि ब्रह्मिष्ठोऽसीति तस्मात्तेऽहं ब्रवीमि ॥2॥

आत्मन एष प्राणो जायते यथैषा पुरुषे छायैतस्मिन्नेतदाततं मनोकृतेनायात्यस्मिञ्शरीरे ॥3॥

यथा सम्रादेवाधिकृतान् विनियुंक्ते। एतन् ग्रामानोतान् ग्रामानधितिष्ठस्वेत्येवमेवैष प्राण इतरान् प्राणान् पृथक्पृथगेव सन्निधत्ते ॥4॥

पायूपस्थेऽपानं चक्षुःश्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राणः स्वयं प्रातिष्ठते मध्ये तु समानः। एष ह्येतद्धुतमन्नं समं नयति तस्मादेताः सप्तार्चिषो भवंति ॥5॥

हृदि ह्येष आत्मा। अत्रैतदेकशतं नाडीनां तासां शतं शतमेकैकस्यां द्वासप्ततिर्द्वासप्ततिः प्रतिशाखानाडीसहस्राणि भवंत्यासु व्यानश्चरति ॥6॥

अथैकयोर्ध्व उदानः पुण्येन पुण्यं-लोँकं नयति। पापेन पापमुभाभ्यामेव मनुष्यलोकम् ॥7॥

आदित्यो ह वै बाह्यः प्राण उदयत्येष ह्येनं चाक्षुषं प्राणमनुगृह्णानः। पृथिव्यां-याँ देवता सैषा पुरुषस्यापानमवष्टभ्यांतरा यदाकाशः स समानो वायुर्व्यानः ॥8॥

तेजो ह वाव उदानस्तस्मादुपशांततेजाः पुनर्भवमिंद्रियैर्मनसि संपद्यमानैः ॥9॥

यच्चित्तस्तेनैष प्राणमायाति प्राणस्तेजसा युक्तः। सहात्मना यथासंकल्पितं-लोँकं नयति ॥10॥

य एवं-विँद्वान् प्राणं-वेँद। न हास्य प्रजा हीयतेऽमृतो भवति तदेषः श्लोकः ॥11॥

उत्पत्तिमायतिं स्थानं-विँभुत्वं चैव पंचधा। अध्यात्मं चैव प्राणस्य विज्ञायामृतमश्नुते विज्ञायामृतमश्नुत इति ॥12॥

ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ - ತ್ರಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ ಬಗ್ಗೆ

ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಶ್ವಲನ ಮಗ ಕೌಸಲ್ಯ ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಋಷಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: ಪ್ರಾಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ದೇಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ? ಪ್ರಾಣ ಆತ್ಮನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ ಎಂಬ ಐದು ವಾಯುಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಅರಿತವನು ಅಮೃತತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್, ಪ್ರಶ್ನೆ ೩

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷತ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ವೇದಾಂತ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಪ್ರಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಐದು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ: ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಆಗಮನ, ಸ್ಥಾನ, ವಿಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರೂಪ.
  • ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ ಅಥರ್ವವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು; ಆರು ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳು ತಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಋಷಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವವರು ಯಾರು?

ಅಶ್ವಲನ ಮಗ ಕೌಸಲ್ಯ.

ಅದು ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?

ಪ್ರಾಣ: ಅದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಐದು ಪ್ರಾಣಗಳು ಯಾವುವು?

ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾನ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.