ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ - ತ್ರಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
తృతీయః ప్రశ్నః
అథ హైనం కౌశల్యశ్చాశ్వలాయనః పప్రచ్ఛ। భగవన్ కుత ఏష ప్రాణో జాయతే కథమాయాత్యస్మిఞ్శరీర ఆత్మానం-వాఀ ప్రవిభజ్య కథం ప్రతిష్ఠతే కేనోత్క్రమతే కథం బహ్యమభిధతే కథమధ్యాత్మమితి ॥1॥
తస్మై స హోవాచాతిప్రశ్చాన్ పృచ్ఛసి బ్రహ్మిష్ఠోఽసీతి తస్మాత్తేఽహం బ్రవీమి ॥2॥
ఆత్మన ఏష ప్రాణో జాయతే యథైషా పురుషే ఛాయైతస్మిన్నేతదాతతం మనోకృతేనాయాత్యస్మిఞ్శరీరే ॥3॥
యథా సమ్రాదేవాధికృతాన్ వినియుంక్తే। ఏతన్ గ్రామానోతాన్ గ్రామానధితిష్ఠస్వేత్యేవమేవైష ప్రాణ ఇతరాన్ ప్రాణాన్ పృథక్పృథగేవ సన్నిధత్తే ॥4॥
పాయూపస్థేఽపానం చక్షుఃశ్రోత్రే ముఖనాసికాభ్యాం ప్రాణః స్వయం ప్రాతిష్ఠతే మధ్యే తు సమానః। ఏష హ్యేతద్ధుతమన్నం సమం నయతి తస్మాదేతాః సప్తార్చిషో భవంతి ॥5॥
హృది హ్యేష ఆత్మా। అత్రైతదేకశతం నాడీనాం తాసాం శతం శతమేకైకస్యాం ద్వాసప్తతిర్ద్వాసప్తతిః ప్రతిశాఖానాడీసహస్రాణి భవంత్యాసు వ్యానశ్చరతి ॥6॥
అథైకయోర్ధ్వ ఉదానః పుణ్యేన పుణ్యం-లోఀకం నయతి। పాపేన పాపముభాభ్యామేవ మనుష్యలోకమ్ ॥7॥
ఆదిత్యో హ వై బాహ్యః ప్రాణ ఉదయత్యేష హ్యేనం చాక్షుషం ప్రాణమనుగృహ్ణానః। పృథివ్యాం-యాఀ దేవతా సైషా పురుషస్యాపానమవష్టభ్యాంతరా యదాకాశః స సమానో వాయుర్వ్యానః ॥8॥
తేజో హ వావ ఉదానస్తస్మాదుపశాంతతేజాః పునర్భవమింద్రియైర్మనసి సంపద్యమానైః ॥9॥
యచ్చిత్తస్తేనైష ప్రాణమాయాతి ప్రాణస్తేజసా యుక్తః। సహాత్మనా యథాసంకల్పితం-లోఀకం నయతి ॥10॥
య ఏవం-విఀద్వాన్ ప్రాణం-వేఀద। న హాస్య ప్రజా హీయతేఽమృతో భవతి తదేషః శ్లోకః ॥11॥
ఉత్పత్తిమాయతిం స్థానం-విఀభుత్వం చైవ పంచధా। అధ్యాత్మం చైవ ప్రాణస్య విజ్ఞాయామృతమశ్నుతే విజ్ఞాయామృతమశ్నుత ఇతి ॥12॥
ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ - ತ್ರಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ ಬಗ್ಗೆ
ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಶ್ವಲನ ಮಗ ಕೌಸಲ್ಯ ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಋಷಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: ಪ್ರಾಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ದೇಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ? ಪ್ರಾಣ ಆತ್ಮನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ ಎಂಬ ಐದು ವಾಯುಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಅರಿತವನು ಅಮೃತತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್, ಪ್ರಶ್ನೆ ೩
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷತ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ವೇದಾಂತ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಪ್ರಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಐದು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ: ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಆಗಮನ, ಸ್ಥಾನ, ವಿಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರೂಪ.
- ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ ಅಥರ್ವವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು; ಆರು ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳು ತಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಋಷಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವವರು ಯಾರು?
ಅಶ್ವಲನ ಮಗ ಕೌಸಲ್ಯ.
ಅದು ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?
ಪ್ರಾಣ: ಅದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಐದು ಪ್ರಾಣಗಳು ಯಾವುವು?
ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ವ್ಯಾನ, ಉದಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾನ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.