MuhurtaNow

ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಂ

Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಕೃತ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಂ

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಉವಾಚ

ಕೃಪಾಂ ಕುರು ಜಗನ್ಮಾತರ್‌-ಮಾಮೇವಂ ಹತತೇಜಸಂ‌ । ಗುರುಶಾಪಾತ್ ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಷ್ಟಂ ವಿದ್ಯಾಹೀನಂ ಚ ದುಃಖಿತಂ‌ ॥ 1

ಜ್ಞಾನಂ ದೇಹಿ ಸ್ಮೃತಿಂ ವಿದ್ಯಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ಶಿಷ್ಯ ಪ್ರಬೋಧಿನೀಂ‌ । ಗ್ರಂಥಕರ್ತೃತ್ವ ಶಕ್ತಿಂ ಚ ಸುಶಿಷ್ಯಂ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ‌ ॥ 2 ॥

ಪ್ರತಿಭಾಂ ಸತ್ಸಭಾಯಾಂ ಚ ವಿಚಾರಕ್ಷಮತಾಂ ಶುಭಾಂ‌ । ಲುಪ್ತಂ ಸರ್ವಂ ದೈವ ಯೋಗಾ-ನ್ನವೀಭೂತಂ ಪುನಃ ಕುರು ॥ 3 ॥

ಯಥಾಂಕುರಂ ಭಸ್ಮನಿ ಚ ಕರೋತಿ ದೇವತಾ ಪುನಃ । ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಾ ಪರಮಾ ಜ್ಯೋತೀರೂಪಾ ಸನಾತನೀ ॥ 4 ॥

ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಧಿದೇವೀ ಯಾ ತಸ್ಯೈ ವಾಣ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ । ವಿಸರ್ಗ ಬಿಂದುಮಾತ್ರಾಸು ಯದಧಿಷ್ಠಾನಮೇವಚ ॥ 5 ॥

ತದಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ ಯಾ ದೇವೀ ತಸ್ಯೈ ವಾಣ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ । ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ವರೂಪಾ ಸಾ ದೇವೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಧಿಷ್ಠಾತೃರೂಪಿಣೀ ॥ 6 ॥

ಯಯಾ ವಿನಾ ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾವಾನ್ ಸಂಖ್ಯಾಂ ಕರ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಯತೇ । ಕಾಲಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪಾ ಯಾ ತಸ್ಯೈ ದೇವ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ ॥ 7 ॥

ಭ್ರಮ ಸಿದ್ಧಾಂತರೂಪಾ ಯಾ ತಸ್ಯೈ ದೇವ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ । ಸ್ಮೃತಿಶಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣೀ ॥ 8 ॥

ಪ್ರತಿಭಾಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿರ್‌-ಯಾ ಚ ತಸ್ಯೈ ನಮೋನಮಃ । ಸನತ್ಕುಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಜ್ಞಾನಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಯತ್ರ ವೈ ॥ 9 ॥

ಬಭೂವ ಮೂಕವತ್ಸೋಸ್ಪಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಂ ಕರ್ತು ಮಕ್ಷಮಃ । ತದಾಷ್ಜಗಾಮ ಭಗವಾ-ನಾತ್ಮಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಈಶ್ವರಃ ॥ 10 ॥

ಉವಾಚ

ಸ ಚ ತಾಂ ಸ್ತೌಹಿ ವಾಣೀ ಮಿಷ್ಟಾಂ ಪ್ರಜಾಪತೇ । ಸ ಚ ತುಷ್ಟಾವ ತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚಾಜ್ಞಯಾ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ॥ 11

ಚಕಾರ ತತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ತದಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುತ್ತಮಂ‌ । ಯದಾಪ್ಯನಂತಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಜ್ಞಾನಮೇಕಂ ವಸುಂಧರಾ ॥ 12 ॥

ಬಭೂವ ಮೂಕವತ್ಸೋಸ್ಪಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಂ ಕರ್ತು ಮಕ್ಷಮಃ । ತದಾ ತಾಂ ಚ ಸ ತುಷ್ಟಾವ ಸಂತ್ರಸ್ತಃ ಕಶ್ಯಪಾಜ್ಞಯಾ ॥ 13 ॥

ತತ ಶ್ಚಕಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಭ್ರಮ ಭಂಜನಂ‌ । ವ್ಯಾಸಃ ಪುರಾಣಸೂತ್ರಂ ಚ ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಾಲ್ಮೀಕಿಂ ಯದಾ ॥ 14 ॥

ಮೌನೀಭೂತ ಶ್ಚ ಸಸ್ಮಾರ ತಾಮೇವ ಜಗದಂಬಿಕಾಂ‌ । ತದಾ ಚಕಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತಂ ತದ್ವರೇಣ ಮುನೀಶ್ವರಃ ॥ 15 ॥

ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ನಿರ್ಮಲಂ ಜ್ಞಾನಂ ಭ್ರಮಾಂಧ್ಯ ಧ್ವಂಸದೀಪಕಂ‌ । ಪುರಾಣಸೂತ್ರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ವ್ಯಾಸಃ ಕೃಷ್ಣಕಲೋದ್ಭವಃ ॥ 16 ॥

ತಾಂ ಶಿವಾಂ ವೇದ ದಧ್ಯೌ ಚ ಶತವರ್ಷಂ ಚ ಪುಷ್ಕರೇ । ತದಾ ತ್ವತ್ತೋ ವರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸತ್ಕವೀಂದ್ರೋ ಬಭೂವ ಹ ॥ 17 ॥

ತದಾ ವೇದವಿಭಾಗಂ ಚ ಪುರಾಣಂ ಚ ಚಕಾರ ಸಃ । ಯದಾ ಮಹೇಂದ್ರಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಂ ಸದಾಶಿವಂ‌ ॥ 18 ॥

ಕ್ಷಣಂ ತಾಮೇವ ಸಂಚಿಂತ್ಯ ತಸ್ಮೈ ಜ್ಞಾನಂ ದದೌ ವಿಭುಃ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ಮಹೇಂದ್ರ ಶ್ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ‌ ॥ 19 ॥

ದಿವ್ಯ ವರ್ಷ ಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸ ತ್ವಾಂ ದಧ್ಯೌ ಚ ಪುಷ್ಕರೇ । ತದಾ ತ್ವತ್ತೋ ವರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ದಿವ್ಯವರ್ಷಸಹಸ್ರಕಂ‌ ॥ 20 ॥

ಉವಾಚ

ಶಬ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ತದರ್ಥಂ ಚ ಸುರೇಶ್ವರಂ‌ । ಅಧ್ಯಾಪಿತಾಶ್ಚ ಯೇ ಶಿಷ್ಯಾ ಯೈರಧೀತಂ ಮುನೀಶ್ವರೈಃ ॥ 21

ತೇ ಚ ತಾಂ ಪರಿಸಂಚಿತ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಂತೇ ಸುರೇಶ್ವರೀಂ‌ । ತ್ವಂ ಸಂಸ್ತುತಾ ಪೂಜಿತಾ ಚ ಮುನೀಂದ್ರೈ ರ್ಮನು ಮಾನವೈಃ ॥ 22 ॥

ದೈತ್ಯೇಂದ್ರೈ ಶ್ಚ ಸುರೈಶ್ಚಾಪಿ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣುಶಿವಾದಿಭಿಃ । ಜಡೀಭೂತ ಸ್ಸಹಸ್ರಾಸ್ಯಃ ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ಶ್ಚತುರ್ಮುಖಃ ॥ 23 ॥

ಯಾಂ ಸ್ತೋತುಂ ಕಿ ಮಹಂ ಸ್ತೌಮಿ ತಾಮೇಕಾಸ್ಯೇನ ಮಾನವಃ । ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಶ್ಚ ಭಕ್ತಿನಮ್ರಾತ್ಮ ಕಂಧರಃ ॥ 24 ॥

ಪ್ರಣನಾಮ ನಿರಾಹಾರೋ ರುರೋದ ಚ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ । ಜ್ಯೋತೀರೂಪಾ ಮಹಾಮಾಯಾ ತೇನ ದೃಷ್ಟಾ7ಪ್ಯುವಾಚ ತಂ‌ ॥ 25 ॥

ಸುಕವೀಂದ್ರೋ ಭವೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವೈಕುಂಠಂ ಚ ಜಗಾಮ ಹ । ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಕೃತಂ ವಾಣೀ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತತ್ತು ಯಃ ಪಠೇತ್‌ ॥ 26 ॥

ಸ ಕವೀಂದ್ರೋ ಮಹಾವಾಗ್ಮೀ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸಮೋ ಭವೇತ್‌ । ಮಹಾ ಮೂರ್ಖಶ್ಚ ದುರ್ಬುದ್ಧಿರ್‌-ವರ್ಷಮೇಕಂ ಯದಾ ಪಠೇತ್‌ । ಸ ಪಂಡಿತಶ್ಚ ಮೇಧಾವೀ ಸುಕವೀಂದ್ರೋ ಭವೇದ್ಧ್ರುವಂ‌ ॥ 27 ॥

ಇತಿ ಶ್ರೀ ದೇವೀ ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ನವಮಸ್ಕಂಧೇ ಸರಸ್ವತೀಸ್ತವಂ ನಾಮ ಪಂಚಮೋಧ್ಯಾಯಃ । ಸರಸ್ವತೀ ಕಟಾಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಿರಸ್ತು ।

ಇದಂ ಮಯಾಕೃತಂ ಪಾರಾಯಣಂ ಶ್ರೀಸದ್ಗುರು ಚರಣಾರವಿಂದಾರ್ಪಣಮಸ್ತು ।

ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಂ ಬಗ್ಗೆ

ಈ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮಹರ್ಷಿ ಸರಸ್ವತೀ ದೇವಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. "ಕೃಪಾಂ ಕುರು ಜಗನ್ಮಾತಃ" ಎಂದು ಆರಂಭ: ಜಗನ್ಮಾತೆ, ತೇಜಸ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಗುರುಶಾಪದಿಂದ ಸ್ಮೃತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ವಿದ್ಯಾಹೀನ, ದುಃಖಿತನಾದ ನನಗೆ ಕೃಪೆ ಮಾಡು. ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನ, ಸ್ಮೃತಿ, ವಾಕ್, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬೆಳಕು ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ ತನ್ನ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಮರಳಿಸು ಎಂದು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತೀ ಪೂಜೆಯಂದು, ಓದು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮುನ್ನ, ಮತ್ತು ಮರೆತ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವರು.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಜಗಳದ ನಂತರ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಗುರು ವೈಶಂಪಾಯನರಿಗೆ ಮರಳಿಸಿ ವಿದ್ಯೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ನಂತರ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಶುಕ್ಲಯಜುರ್ವೇದ ಪಡೆದರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
  • ಇದನ್ನು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಕೃತ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತೋತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹಾಡಿದವರು ಯಾರು?

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮಹರ್ಷಿ.

ಅವರು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು?

ಗುರುಶಾಪದಿಂದ ಅವರ ವಿದ್ಯೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿತ್ತು.

ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?

ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯಂದು ಮತ್ತು ಓದಿನ ಮುನ್ನ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.