ಶ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಹೃದಯಂ
Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ನಾರದ ಉವಾಚ
ಭಗವನ್ ದೇವದೇವೇಶ ಭೂತಭವ್ಯಜಗತ್ಪ್ರಭೋ । ಕವಚಂ ಚ ಶ್ರುತಂ ದಿವ್ಯಂ ಗಾಯತ್ರೀಮಂತ್ರವಿಗ್ರಹಮ್ ॥ 1
ಅಧುನಾ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಗಾಯತ್ರೀಹೃದಯಂ ಪರಮ್ । ಯದ್ಧಾರಣಾದ್ಭವೇತ್ಪುಣ್ಯಂ ಗಾಯತ್ರೀಜಪತೋಽಖಿಲಮ್ ॥ 2 ॥
ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ ಉವಾಚ
ದೇವ್ಯಾಶ್ಚ ಹೃದಯಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನಾರದಾಥರ್ವಣೇ ಸ್ಫುಟಮ್ । ತದೇವಾಹಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ರಹಸ್ಯಾತಿರಹಸ್ಯಕಮ್ ॥ 3
ವಿರಾಡ್ರೂಪಾಂ ಮಹಾದೇವೀಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ವೇದಮಾತರಮ್ । ಧ್ಯಾತ್ವಾ ತಸ್ಯಾಸ್ತ್ವಥಾಂಗೇಷು ಧ್ಯಾಯೇದೇತಾಶ್ಚ ದೇವತಾಃ ॥ 4 ॥
ಪಿಂಡಬ್ರಹ್ಮಂಡಯೋರೈಕ್ಯಾದ್ಭಾವಯೇತ್ಸ್ವತನೌ ತಥಾ । ದೇವೀರೂಪೇ ನಿಜೇ ದೇಹೇ ತನ್ಮಯತ್ವಾಯ ಸಾಧಕಃ ॥ 5 ॥
ನಾದೇವೋಽಭ್ಯರ್ಚಯೇದ್ದೇವಮಿತಿ ವೇದವಿದೋ ವಿದುಃ । ತತೋಽಭೇದಾಯ ಕಾಯೇ ಸ್ವೇ ಭಾವಯೇದ್ದೇವತಾ ಇಮಾಃ ॥ 6 ॥
ಅಥ ತತ್ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತನ್ಮಯತ್ವಮಥೋ ಭವೇತ್ । ಗಾಯತ್ರೀಹೃದಯಸ್ಯಾಽಸ್ಯಾಽಪ್ಯಹಮೇವ ಋಷಿಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ 7 ॥
ಗಾಯತ್ರೀಛಂದ ಉದ್ದಿಷ್ಟಂ ದೇವತಾ ಪರಮೇಶ್ವರೀ । ಪೂರ್ವೋಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಕುರ್ಯಾದಂಗಾನಿ ಷಟ್ಕ್ರಮಾತ್ । ಆಸನೇ ವಿಜನೇ ದೇಶೇ ಧ್ಯಾಯೇದೇಕಾಗ್ರಮಾನಸಃ ॥ 8 ॥
ಅಥಾರ್ಥನ್ಯಾಸಃ । ದ್ಯೌಮೂರ್ಧ್ನಿ ದೈವತಮ್ । ದಂತಪಂಕ್ತಾವಶ್ವಿನೌ । ಉಭೇ ಸಂಧ್ಯೇ ಚೌಷ್ಠೌ । ಮುಖಮಗ್ನಿಃ । ಜಿಹ್ವಾ ಸರಸ್ವತೀ । ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಸ್ತನಯೋರ್ವಸವೋಽಷ್ಟೌ । ಬಾಹ್ವೋರ್ಮರುತಃ । ಹೃದಯೇ ಪರ್ಜನ್ಯಃ । ಆಕಾಶಮುದರಮ್ । ನಾಭಾವಂತರಿಕ್ಷಮ್ । ಕಟ್ಯೋರಿಂದ್ರಾಗ್ನೀ । ಜಘನೇ ವಿಜ್ಞಾನಘನಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಕೈಲಾಸಮಲಯೇ ಊರೂ । ವಿಶ್ವೇದೇವಾ ಜಾನ್ವೋಃ । ಜಂಘಾಯಾಂ ಕೌಶಿಕಃ । ಗುಹ್ಯಮಯನೇ । ಊರೂ ಪಿತರಃ । ಪಾದೌ ಪೃಥಿವೀ । ವನಸ್ಪತಯೋಽಂಗುಲೀಷು । ಋಷಯೋ ರೋಮಾಣಿ । ನಖಾನಿ ಮುಹೂರ್ತಾನಿ । ಅಸ್ಥಿಷು ಗ್ರಹಾಃ । ಅಸೃಙ್ಮಾಂಸಮೃತವಃ ॥ ಸಂವತ್ಸರಾ ವೈ ನಿಮಿಷಮ್ । ಅಹೋರಾತ್ರಾವಾದಿತ್ಯಶ್ಚಂದ್ರಮಾಃ । ಪ್ರವರಾಂ ದಿವ್ಯಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಸಹಸ್ರನೇತ್ರಾಂ ಶರಣಮಹಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥
ಓಂ ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ತತ್ಪೂರ್ವಾಜಯಾಯ ನಮಃ । ತತ್ಪ್ರಾತರಾದಿತ್ಯಾಯ ನಮಃ । ತತ್ಪ್ರಾತರಾದಿತ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೈ ನಮಃ ॥
ಪ್ರಾತರಧೀಯಾನೋ ರಾತ್ರಿಕೃತಂ ಪಾಪಂ ನಾಶಯತಿ । ಸಾಯಮಧೀಯಾನೋ ದಿವಸಕೃತಂ ಪಾಪಂ ನಾಶಯತಿ । ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತರಧೀಯಾನೋ ಅಪಾಪೋ ಭವತಿ । ಸರ್ವತೀರ್ಥೇಷು ಸ್ನಾತೋ ಭವತಿ । ಸರ್ವೈರ್ದೇವೈರ್ಜ್ಞಾತೋ ಭವತಿ । ಅವಾಚ್ಯವಚನಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಅಭಕ್ಷ್ಯಭಕ್ಷಣಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಅಭೋಜ್ಯಭೋಜನಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಅಚೋಷ್ಯಚೋಷಣಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಅಸಾಧ್ಯಸಾಧನಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ದುಷ್ಪ್ರತಿಗ್ರಹಶತಸಹಸ್ರಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಸರ್ವಪ್ರತಿಗ್ರಹಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಪಂಕ್ತಿದೂಷಣಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಅನೃತವಚನಾತ್ಪೂತೋ ಭವತಿ । ಅಥಾಽಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಭವತೀ । ಅನೇನ ಹೃದಯೇನಾಧೀತೇನ ಕ್ರತುಸಹಸ್ರೇಣೇಷ್ಟಂ ಭವತಿ । ಷಷ್ಟಿಶತಸಹಸ್ರಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಜಪ್ಯಾನಿ ಫಲಾನಿ ಭವಂತಿ । ಅಷ್ಟೌ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಸಮ್ಯಗ್ಗ್ರಾಹಯೇತ್ । ತಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಿರ್ಭವತಿ । ಯ ಇದಂ ನಿತ್ಯಮಧೀಯಾನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪ್ರಾತಃ ಶುಚಿಃ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತ ಇತಿ । ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ॥
ಇತ್ಯಾಹ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀನಾರಾಯಣಃ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದೇವೀಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ದ್ವಾದಶಸ್ಕಂಧೇ ಶ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಹೃದಯಂ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಶ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಹೃದಯಂ ಬಗ್ಗೆ
ಗಾಯತ್ರೀಹೃದಯ, "ಗಾಯತ್ರಿಯ ಹೃದಯ", ದೇವೀಭಾಗವತದ ಸ್ತೋತ್ರ; ಗಾಯತ್ರೀಕವಚ ಕೇಳಿದ ನಾರದ, ಧರಿಸಿದರೆ ಗಾಯತ್ರೀಜಪದ ಪೂರ್ಣ ಪುಣ್ಯ ನೀಡುವ ಪರಮ ಗಾಯತ್ರೀಹೃದಯವನ್ನು ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಾರಾಯಣ ಗಾಯತ್ರೀದೇವಿಯ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಅವಳ ದೇಹಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ವೇದಗಳು, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಅವಳ ಉಪಾಸನೆಯ ನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಮೂಲ: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ದೇವೀಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ೧೨ನೇ ಸ್ಕಂಧ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಗಾಯತ್ರೀಜಪದ ಮುನ್ನ, ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರೀ ಜಯಂತಿಯಂದು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ದೇವೀಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಸ್ಕಂಧದ ೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಇದು ನಾರದ ಈಗ ತಾನೇ ಕೇಳಿದೆ ಎನ್ನುವ, ಅದೇ ಪುರಾಣದ ಗಾಯತ್ರೀಕವಚದ ನಂತರ ಬರುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಗಾಯತ್ರೀಹೃದಯವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವರು ಯಾರು?
ನಾರದ ಮುನಿಗೆ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣ.
ಇದು ಎಲ್ಲಿದೆ?
ದೇವೀಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಹನ್ನೆರಡನೇ ಸ್ಕಂಧ, ೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಗಾಯತ್ರೀಜಪದ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರೀ ಜಯಂತಿಯಂದು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು