ചാണക്യ നീതി - പംചദശോഽധ്യായഃ
Chanakya Neethi · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
yasya chittam draveebhootam kripayaa sarvajantushu । tasya jnaanena mokshena kim jataabhasmalepanaih ॥ 01 ॥
ekamapyaksharam yastu guruh shishyam prabodhayet । prithivyaam naasti taddravyam yaddattvaa so'nrinee bhavet ॥ 02 ॥
khalaanaam kantakaanaam cha dvividhaiva pratikriyaa । upaananmukhabhango vaa doorato vaa visarjanam ॥ 02 ॥
kuchailinam dantamalopadhaarinam bahvaashinam nishthurabhaashinam cha । sooryodaye chaastamite shayaanam vimunchati shreeryadi chakrapaanih ॥ 04 ॥
tyajanti mitraani dhanairviheenam putraashcha daaraashcha suhrijjanaashcha । tamarthavantam punaraashrayanti artho hi loke manushyasya bandhuh ॥ 05 ॥
anyaayopaarjitam dravyam dasha varshaani tishthati । praapte chaikaadashe varshe samoolam tadvinashyati ॥ 06 ॥
ayuktam svaamino yuktam yuktam neechasya dooshanam । amritam raahave mrityurvisham shankarabhooshanam ॥ 07 ॥
tadbhojanam yaddvijabhuktashesham tatsauhridam yatkriyate parasmin । saa praajnataa yaa na karoti paapam dambham vinaa yah kriyate sa dharmah ॥ 08 ॥
manirlunthati paadaagre kaachah shirasi dhaaryate । krayavikrayavelaayaam kaachah kaacho manirmanih ॥ 09 ॥
anantashaastram bahulaashcha vidyaah svalpashcha kaalo bahuvighnataa cha । yatsaarabhootam tadupaasaneeyaam hamso yathaa ksheeramivaambumadhyaat ॥ 10 ॥
dooraagatam pathi shraantam vrithaa cha grihamaagatam । anarchayitvaa yo bhunkte sa vai chaandaala uchyate ॥ 11 ॥
pathanti chaturo vedaandharmashaastraanyanekashah । aatmaanam naiva jaananti darvee paakarasam yathaa ॥ 12 ॥
dhanyaa dvijamayee naukaa vipareetaa bhavaarnave । tarantyadhogataah sarve uparishthaah patantyadhah ॥ 13 ॥
ayamamritanidhaanam naayako'pyoshadheenaam amritamayashareerah kaantiyukto'pi chandrah । bhavativigatarashmirmandalam praapya bhaanoh parasadananivishtah ko laghutvam na yaati ॥ 14 ॥
alirayam nalineedalamadhyagah kamalineemakarandamadaalasah । vidhivashaatparadeshamupaagatah kutajapushparasam bahu manyate ॥ 15 ॥
peetah kruddhena taatashcharanatalahato vallabho yena roshaa daabaalyaadvipravaryaih svavadanavivare dhaaryate vairinee me । geham me chhedayanti pratidivasamumaakaantapoojaanimittam tasmaatkhinnaa sadaaham dvijakulanilayam naatha yuktam tyajaami ॥ 16 ॥
bandhanaani khalu santi bahooni premarajjukritabandhanamanyat । daarubhedanipuno'pi shadanghri- rnishkriyo bhavati pankajakosheh ॥ 17 ॥
chhinno'pi chandana tarurna jahaati gandham vriddho'pi vaaranapati-rnajahaati leelaam । hantraarpito madhurataam na jahaati chekshuh ksheeno'pi na tyajati shilagunaan kuleenah ॥ 18 ॥
ചാണക്യ നീതി - പംചദശോഽധ്യായഃ - ഒരു പരിചയം
Chapter 15 of the Chanakya Niti, a collection of short Sanskrit verses on wise living, traditionally attributed to Chanakya. It opens by saying that a person whose heart melts with compassion for all beings needs no matted hair, ash or learned display, and closes with the image of the sandalwood tree that keeps its fragrance even when cut: a person of good character keeps their nature in every hardship.
രചയിതാവ്: Traditionally attributed to Chanakya
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In study of niti (practical wisdom) and in readings for students.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- The Chanakya Niti is a different work from the Arthashastra on statecraft, though both are linked with Chanakya.
- Many of its verses use everyday images, such as sandalwood, sugarcane and elephants, to make a moral point.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
Who wrote the Chanakya Niti?
It is traditionally attributed to Chanakya (Kautilya).
What is the first verse of this chapter about?
Compassion for all beings matters more than outward signs of holiness.
What does the sandalwood image teach?
A good person keeps their good qualities even in hardship.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ