MuhurtaNow

ചാണക്യ നീതി - പംചദശോഽധ്യായഃ

Chanakya Neethi · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം

ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ತಂ ದ್ರವೀಭೂತಂ ಕೃಪಯಾ ಸರ್ವಜಂತುಷು । ತಸ್ಯ ಜ್ಞಾನೇನ ಮೋಕ್ಷೇಣ ಕಿಂ ಜಟಾಭಸ್ಮಲೇಪನೈಃ ॥ 01 ॥

ಏಕಮಪ್ಯಕ್ಷರಂ ಯಸ್ತು ಗುರುಃ ಶಿಷ್ಯಂ ಪ್ರಬೋಧಯೇತ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ನಾಸ್ತಿ ತದ್ದ್ರವ್ಯಂ ಯದ್ದತ್ತ್ವಾ ಸೋಽನೃಣೀ ಭವೇತ್ ॥ 02 ॥

ಖಲಾನಾಂ ಕಂಟಕಾನಾಂ ಚ ದ್ವಿವಿಧೈವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ । ಉಪಾನನ್ಮುಖಭಂಗೋ ವಾ ದೂರತೋ ವಾ ವಿಸರ್ಜನಂ ॥ 02 ॥

ಕುಚೈಲಿನಂ ದಂತಮಲೋಪಧಾರಿಣಂ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ನಿಷ್ಠುರಭಾಷಿಣಂ ಚ । ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ಚಾಸ್ತಮಿತೇ ಶಯಾನಂ ವಿಮುಂಚತಿ ಶ್ರೀರ್ಯದಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಃ ॥ 04 ॥

ತ್ಯಜಂತಿ ಮಿತ್ರಾಣಿ ಧನೈರ್ವಿಹೀನಂ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ದಾರಾಶ್ಚ ಸುಹೃಜ್ಜನಾಶ್ಚ । ತಮರ್ಥವಂತಂ ಪುನರಾಶ್ರಯಂತಿ ಅರ್ಥೋ ಹಿ ಲೋಕೇ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯ ಬಂಧುಃ ॥ 05 ॥

ಅನ್ಯಾಯೋಪಾರ್ಜಿತಂ ದ್ರವ್ಯಂ ದಶ ವರ್ಷಾಣಿ ತಿಷ್ಠತಿ । ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಚೈಕಾದಶೇ ವರ್ಷೇ ಸಮೂಲಂ ತದ್ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ 06 ॥

ಅಯುಕ್ತಂ ಸ್ವಾಮಿನೋ ಯುಕ್ತಂ ಯುಕ್ತಂ ನೀಚಸ್ಯ ದೂಷಣಮ್ । ಅಮೃತಂ ರಾಹವೇ ಮೃತ್ಯುರ್ವಿಷಂ ಶಂಕರಭೂಷಣಂ ॥ 07 ॥

ತದ್ಭೋಜನಂ ಯದ್ದ್ವಿಜಭುಕ್ತಶೇಷಂ ತತ್ಸೌಹೃದಂ ಯತ್ಕ್ರಿಯತೇ ಪರಸ್ಮಿನ್ । ಸಾ ಪ್ರಾಜ್ಞತಾ ಯಾ ನ ಕರೋತಿ ಪಾಪಂ ದಂಭಂ ವಿನಾ ಯಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಸ ಧರ್ಮಃ ॥ 08 ॥

ಮಣಿರ್ಲುಂಠತಿ ಪಾದಾಗ್ರೇ ಕಾಚಃ ಶಿರಸಿ ಧಾರ್ಯತೇ । ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯವೇಲಾಯಾಂ ಕಾಚಃ ಕಾಚೋ ಮಣಿರ್ಮಣಿಃ ॥ 09 ॥

ಅನಂತಶಾಸ್ತ್ರಂ ಬಹುಲಾಶ್ಚ ವಿದ್ಯಾಃ ಸ್ವಲ್ಪಶ್ಚ ಕಾಲೋ ಬಹುವಿಘ್ನತಾ ಚ । ಯತ್ಸಾರಭೂತಂ ತದುಪಾಸನೀಯಾಂ ಹಂಸೋ ಯಥಾ ಕ್ಷೀರಮಿವಾಂಬುಮಧ್ಯಾತ್ ॥ 10 ॥

ದೂರಾಗತಂ ಪಥಿ ಶ್ರಾಂತಂ ವೃಥಾ ಚ ಗೃಹಮಾಗತಮ್ । ಅನರ್ಚಯಿತ್ವಾ ಯೋ ಭುಂಕ್ತೇ ಸ ವೈ ಚಾಂಡಾಲ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 11 ॥

ಪಠಂತಿ ಚತುರೋ ವೇದಾಂಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯನೇಕಶಃ । ಆತ್ಮಾನಂ ನೈವ ಜಾನಂತಿ ದರ್ವೀ ಪಾಕರಸಂ ಯಥಾ ॥ 12 ॥

ಧನ್ಯಾ ದ್ವಿಜಮಯೀ ನೌಕಾ ವಿಪರೀತಾ ಭವಾರ್ಣವೇ । ತರಂತ್ಯಧೋಗತಾಃ ಸರ್ವೇ ಉಪರಿಷ್ಠಾಃ ಪತಂತ್ಯಧಃ ॥ 13 ॥

ಅಯಮಮೃತನಿಧಾನಂ ನಾಯಕೋಽಪ್ಯೋಷಧೀನಾಂ ಅಮೃತಮಯಶರೀರಃ ಕಾಂತಿಯುಕ್ತೋಽಪಿ ಚಂದ್ರಃ । ಭವತಿವಿಗತರಶ್ಮಿರ್ಮಂಡಲಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಭಾನೋಃ ಪರಸದನನಿವಿಷ್ಟಃ ಕೋ ಲಘುತ್ವಂ ನ ಯಾತಿ ॥ 14 ॥

ಅಲಿರಯಂ ನಲಿನೀದಲಮಧ್ಯಗಃ ಕಮಲಿನೀಮಕರಂದಮದಾಲಸಃ । ವಿಧಿವಶಾತ್ಪರದೇಶಮುಪಾಗತಃ ಕುಟಜಪುಷ್ಪರಸಂ ಬಹು ಮನ್ಯತೇ ॥ 15 ॥

ಪೀತಃ ಕ್ರುದ್ಧೇನ ತಾತಶ್ಚರಣತಲಹತೋ ವಲ್ಲಭೋ ಯೇನ ರೋಷಾ ದಾಬಾಲ್ಯಾದ್ವಿಪ್ರವರ್ಯೈಃ ಸ್ವವದನವಿವರೇ ಧಾರ್ಯತೇ ವೈರಿಣೀ ಮೇ । ಗೇಹಂ ಮೇ ಛೇದಯಂತಿ ಪ್ರತಿದಿವಸಮುಮಾಕಾಂತಪೂಜಾನಿಮಿತ್ತಂ ತಸ್ಮಾತ್ಖಿನ್ನಾ ಸದಾಹಂ ದ್ವಿಜಕುಲನಿಲಯಂ ನಾಥ ಯುಕ್ತಂ ತ್ಯಜಾಮಿ ॥ 16 ॥

ಬಂಧನಾನಿ ಖಲು ಸಂತಿ ಬಹೂನಿ ಪ್ರೇಮರಜ್ಜುಕೃತಬಂಧನಮನ್ಯತ್ । ದಾರುಭೇದನಿಪುಣೋಽಪಿ ಷಡಂಘ್ರಿ- ರ್ನಿಷ್ಕ್ರಿಯೋ ಭವತಿ ಪಂಕಜಕೋಶೇಃ ॥ 17 ॥

ಛಿನ್ನೋಽಪಿ ಚಂದನ ತರುರ್ನ ಜಹಾತಿ ಗಂಧಂ ವೃದ್ಧೋಽಪಿ ವಾರಣಪತಿ-ರ್ನಜಹಾತಿ ಲೀಲಾಮ್ । ಹಂತ್ರಾರ್ಪಿತೋ ಮಧುರತಾಂ ನ ಜಹಾತಿ ಚೇಕ್ಷುಃ ಕ್ಷೀಣೋಽಪಿ ನ ತ್ಯಜತಿ ಶಿಲಗುಣಾನ್ ಕುಲೀನಃ ॥ 18 ॥

ചാണക്യ നീതി - പംചദശോഽധ്യായഃ - ഒരു പരിചയം

Chapter 15 of the Chanakya Niti, a collection of short Sanskrit verses on wise living, traditionally attributed to Chanakya. It opens by saying that a person whose heart melts with compassion for all beings needs no matted hair, ash or learned display, and closes with the image of the sandalwood tree that keeps its fragrance even when cut: a person of good character keeps their nature in every hardship.

രചയിതാവ്: Traditionally attributed to Chanakya

എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In study of niti (practical wisdom) and in readings for students.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

  • The Chanakya Niti is a different work from the Arthashastra on statecraft, though both are linked with Chanakya.
  • Many of its verses use everyday images, such as sandalwood, sugarcane and elephants, to make a moral point.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

Who wrote the Chanakya Niti?

It is traditionally attributed to Chanakya (Kautilya).

What is the first verse of this chapter about?

Compassion for all beings matters more than outward signs of holiness.

What does the sandalwood image teach?

A good person keeps their good qualities even in hardship.

ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.