ദേവീ ഭുജംഗ സ്തോത്രം
Devi · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
விரிஞ்ச்யாதி³பி⁴: பஞ்சபி⁴ர்லோகபாலை: ஸமூடே⁴ மஹானந்த³பீடே² நிஷண்ணம் । த⁴னுர்பா³ணபாஶாங்குஶப்ரோதஹஸ்தம் மஹஸ்த்ரைபுரம் ஶங்கராத்³வைதமவ்யாத் ॥ 1 ॥
யத³ன்னாதி³பி⁴: பஞ்சபி⁴: கோஶஜாலை: ஶிர:பக்ஷபுச்சா²த்மகைரந்தரந்த: । நிகூ³டே⁴ மஹாயோக³பீடே² நிஷண்ணம் புராரேரதா²ந்த:புரம் நௌமி நித்யம் ॥ 2 ॥
விரிஞ்சாதி³ரூபை: ப்ரபஞ்சே விஹ்ருத்ய ஸ்வதந்த்ரா யதா³ ஸ்வாத்மவிஶ்ராந்திரேஷா । ததா³ மானமாத்ருப்ரமேயாதிரிக்தம் பரானந்த³மீடே³ ப⁴வானி த்வதீ³யம் ॥ 3 ॥
வினோதா³ய சைதன்யமேகம் விப⁴ஜ்ய த்³விதா⁴ தே³வி ஜீவ: ஶிவஶ்சேதி நாம்னா । ஶிவஸ்யாபி ஜீவத்வமாபாத³யந்தீ புனர்ஜீவமேனம் ஶிவம் வா கரோஷி ॥ 4 ॥
ஸமாகுஞ்ச்ய மூலம் ஹ்ருதி³ ந்யஸ்ய வாயும் மனோ ப்⁴ரூபி³லம் ப்ராபயித்வா நிவ்ருத்தா: । தத: ஸச்சிதா³னந்த³ரூபே பதே³ தே ப⁴வந்த்யம்ப³ ஜீவா: ஶிவத்வேன கேசித் ॥ 5 ॥
ஶரீரேதிகஷ்டே ரிபௌ புத்ரவர்கே³ ஸதா³பீ⁴திமூலே கலத்ரே த⁴னே வா । ந கஶ்சித்³விரஜ்யத்யஹோ தே³வி சித்ரம் கத²ம் த்வத்கடாக்ஷம் வினா தத்த்வபோ³த⁴: ॥ 6 ॥
ஶரீரே த⁴னேபத்யவர்கே³ கலத்ரே விரக்தஸ்ய ஸத்³தே³ஶிகாதி³ஷ்டபு³த்³தே⁴: । யதா³கஸ்மிகம் ஜ்யோதிரானந்த³ரூபம் ஸமாதௌ⁴ ப⁴வேத்தத்த்வமஸ்யம்ப³ ஸத்யம் ॥ 7 ॥
ம்ருஷான்யோ ம்ருஷான்ய: பரோ மிஶ்ரமேனம் பர: ப்ராக்ருதம் சாபரோ பு³த்³தி⁴மாத்ரம் । ப்ரபஞ்சம் மிமீதே முனீனாம் க³ணோயம் ததே³தத்த்வமேவேதி ந த்வாம் ஜஹீம: ॥ 8 ॥
நிவ்ருத்தி: ப்ரதிஷ்டா² ச வித்³யா ச ஶாந்தி- ஸ்ததா² ஶாந்த்யதீதேதி பஞ்சீக்ருதாபி⁴: । கலாபி⁴: பரே பஞ்சவிம்ஶாத்மிகாபி⁴- ஸ்த்வமேகைவ ஸேவ்யா ஶிவாபி⁴ன்னரூபா ॥ 9 ॥
அகா³தே⁴த்ர ஸம்ஸாரபங்கே நிமக்³னம் கலத்ராதி³பா⁴ரேண கி²ன்னம் நிதாந்தம் । மஹாமோஹபாஶௌக⁴ப³த்³த⁴ம் சிரான்மாம் ஸமுத்³த⁴ர்துமம்ப³ த்வமேகைவ ஶக்தா ॥ 1௦ ॥
ஸமாரப்⁴ய மூலம் க³தோ ப்³ரஹ்மசக்ரம் ப⁴வத்³தி³வ்யசக்ரேஶ்வரீதா⁴மபா⁴ஜ: । மஹாஸித்³தி⁴ஸங்கா⁴தகல்பத்³ருமாபா⁴- நவாப்யாம்ப³ நாதா³னுபாஸ்தே ச யோகீ³ ॥ 11 ॥
க³ணேஶைர்க்³ரஹைரம்ப³ நக்ஷத்ரபங்க்த்யா ததா² யோகி³னீராஶிபீடை²ரபி⁴ன்னம் । மஹாகாலமாத்மானமாம்ருஶ்ய லோகம் வித⁴த்ஸே க்ருதிம் வா ஸ்தி²திம் வா மஹேஶி ॥ 12 ॥
லஸத்தாரஹாராமதிஸ்வச்ச²சேலாம் வஹந்தீம் கரே புஸ்தகம் சாக்ஷமாலாம் । ஶரச்சந்த்³ரகோடிப்ரபா⁴பா⁴ஸுராம் த்வாம் ஸக்ருத்³பா⁴வயன்பா⁴ரதீவல்லப⁴: ஸ்யாத் ॥ 13 ॥
ஸமுத்³யத்ஸஹஸ்ரார்கபி³ம்பா³ப⁴வக்த்ராம் ஸ்வபா⁴ஸைவ ஸிந்தூ³ரிதாஜாண்ட³கோடிம் । த⁴னுர்பா³ணபாஶாங்குஶாந்தா⁴ரயந்தீம் ஸ்மரந்த: ஸ்மரம் வாபி ஸம்மோஹயேயு: ॥ 14 ॥
மணிஸ்யூததாடங்கஶோணாஸ்யபி³ம்பா³ம் ஹரித்பட்டவஸ்த்ராம் த்வகு³ல்லாஸிபூ⁴ஷாம் । ஹ்ருதா³ பா⁴வயம்ஸ்தப்தஹேமப்ரபா⁴ம் த்வாம் ஶ்ரியோ நாஶயத்யம்ப³ சாஞ்சல்யபா⁴வம் ॥ 15 ॥
மஹாமந்த்ரராஜாந்தபீ³ஜம் பராக்²யம் ஸ்வதோ ந்யஸ்தபி³ந்து³ ஸ்வயம் ந்யஸ்தஹார்த³ம் । ப⁴வத்³வக்த்ரவக்ஷோஜகு³ஹ்யாபி⁴தா⁴னம் ஸ்வரூபம் ஸக்ருத்³பா⁴வயேத்ஸ த்வமேவ ॥ 16 ॥
ததா²ன்யே விகல்பேஷு நிர்விண்ணசித்தா- ஸ்ததே³கம் ஸமாதா⁴ய பி³ந்து³த்ரயம் தே । பரானந்த³ஸந்தா⁴னஸிந்தௌ⁴ நிமக்³னா: புனர்க³ர்ப⁴ரந்த்⁴ரம் ந பஶ்யந்தி தீ⁴ரா: ॥ 17 ॥
த்வது³ன்மேஷலீலானுப³ந்தா⁴தி⁴காரா- ந்விரிஞ்ச்யாதி³காம்ஸ்த்வத்³கு³ணாம்போ⁴தி⁴பி³ந்தூ³ன் । ப⁴ஜந்தஸ்திதீர்ஷந்தி ஸம்ஸாரஸிந்து⁴ம் ஶிவே தாவகீனா ஸுஸம்பா⁴வனேயம் ॥ 18 ॥
கதா³ வா ப⁴வத்பாத³போதேன தூர்ணம் ப⁴வாம்போ⁴தி⁴முத்தீர்ய பூர்ணாந்தரங்க³: । நிமஜ்ஜந்தமேனம் து³ராஶாவிஷாப்³தௌ⁴ ஸமாலோக்ய லோகம் கத²ம் பர்யுதா³ஸ்ஸே ॥ 19 ॥
கதா³வா ஹ்ருஷீகாணி ஸாம்யம் ப⁴ஜேயு: கதா³ வா ந ஶத்ருர்ன மித்ரம் ப⁴வானி । கதா³ வா து³ராஶாவிஷூசீவிலோப: கதா³ வா மனோ மே ஸமூலம் வினஶ்யேத் ॥ 2௦ ॥
நமோவாகமாஶாஸ்மஹே தே³வி யுஷ்ம- த்பதா³ம்போ⁴ஜயுக்³மாய திக்³மாய கௌ³ரி । விரிஞ்ச்யாதி³பா⁴ஸ்வத்கிரீடப்ரதோலீ- ப்ரதீ³பாயமானப்ரபா⁴பா⁴ஸ்வராய ॥ 21 ॥
கசே சந்த்³ரரேக²ம் குசே தாரஹாரம் கரே ஸ்வாது³சாபம் ஶரே ஷட்பதௌ³க⁴ம் । ஸ்மராமி ஸ்மராரேரபி⁴ப்ராயமேகம் மதா³கூ⁴ர்ணனேத்ரம் மதீ³யம் நிதா⁴னம் ॥ 22 ॥
ஶரேஷ்வேவ நாஸா த⁴னுஷ்வேவ ஜிஹ்வா ஜபாபாடலே லோசனே தே ஸ்வரூபே । த்வகே³ஷா ப⁴வச்சந்த்³ரக²ண்டே³ ஶ்ரவோ மே கு³ணே தே மனோவ்ருத்திரம்ப³ த்வயி ஸ்யாத் ॥ 23 ॥
ஜக³த்கர்மதீ⁴ரான்வசோதூ⁴தகீரான் குசன்யஸ்தஹாராங்க்ருபாஸிந்து⁴பூரான் । ப⁴வாம்போ⁴தி⁴பாரான்மஹாபாபதூ³ரான் ப⁴ஜே வேத³ஸாராம்ஶிவப்ரேமதா³ரான் ॥ 24 ॥
ஸுதா⁴ஸிந்து⁴ஸாரே சிதா³னந்த³னீரே ஸமுத்பு²ல்லனீபே ஸுரத்ராந்தரீபே । மணிவ்யூஹஸாலே ஸ்தி²தே ஹைமஶாலே மனோஜாரிவாமே நிஷண்ணம் மனோ மே ॥ 25 ॥
த்³ருக³ந்தே விலோலா ஸுக³ந்தீ⁴ஷுமாலா ப்ரபஞ்சேந்த்³ரஜாலா விபத்ஸிந்து⁴கூலா । முனிஸ்வாந்தஶாலா நமல்லோகபாலா ஹ்ருதி³ ப்ரேமலோலாம்ருதஸ்வாது³லீலா ॥ 26 ॥
ஜக³ஜ்ஜாலமேதத்த்வயைவாம்ப³ ஸ்ருஷ்டம் த்வமேவாத்³ய யாஸீந்த்³ரியைரர்த²ஜாலம் । த்வமேகைவ கர்த்ரீ த்வமேகைவ போ⁴க்த்ரீ ந மே புண்யபாபே ந மே ப³ந்த⁴மோக்ஷௌ ॥ 27 ॥
இதி ப்ரேமபா⁴ரேண கிஞ்சின்மயோக்தம் ந பு³த்⁴வைவ தத்த்வம் மதீ³யம் த்வதீ³யம் । வினோதா³ய பா³லஸ்ய மௌர்க்²யம் ஹி மாதஸ்- ததே³தத்ப்ரலாபஸ்துதிம் மே க்³ருஹாண ॥ 28 ॥
॥ இதி ஶ்ரீமச்ச²ங்கராசார்யவிரசிதா தே³வீபு⁴ஜங்க³ம் ஸம்பூர்ணம் ॥
ദേവീ ഭുജംഗ സ്തോത്രം - ഒരു പരിചയം
The Devi Bhujanga Stotram is a hymn to Goddess Tripura Sundari in the flowing bhujanga prayata metre. It opens with the Mother seated on the throne of great bliss, borne by Brahma and the other four guardians, holding bow, arrows, noose and goad, the radiance of Tripura that is the non-dual truth of Shankara. It goes on to see her hidden within the five sheaths of the self.
രചയിതാവ്: Adi Shankaracharya, as its colophon states
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: On Fridays, during Navaratri, and in Sri Vidya worship.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Its colophon names Adi Shankaracharya as its author.
- "Bhujanga prayata" means "the movement of a serpent", a metre whose rhythm seems to glide.
- The image of the throne carried by Brahma, Vishnu, Rudra, Ishvara and Sadashiva is drawn from the Sri Vidya tradition.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
Whom does the Devi Bhujanga praise?
Goddess Tripura Sundari (Lalita).
What is "bhujanga prayata"?
A Sanskrit metre whose rhythm glides like a serpent.
Who wrote it?
Adi Shankaracharya, as its colophon states.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ