MuhurtaNow

സരസ്വതീ സ്തവമ്

Devi · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം

യാജ്ഞവല്ക്യകൃത സരസ്വതീ സ്തവമ്

യാജ്ഞവല്ക്യ ഉവാച

കൃപാം കുരു ജഗന്മാതര്‌-മാമേവം ഹതതേജസമ്‌ । ഗുരുശാപാത് സ്മൃതിഭ്രഷ്ടം വിദ്യാഹീനം ച ദുഃഖിതമ്‌ ॥ 1

ജ്ഞാനം ദേഹി സ്മൃതിം വിദ്യാം ശക്തിം ശിഷ്യ പ്രബോധിനീമ്‌ । ഗ്രംഥകര്തൃത്വ ശക്തിം ച സുശിഷ്യം സുപ്രതിഷ്ഠിതമ്‌ ॥ 2 ॥

പ്രതിഭാം സത്സഭായാം ച വിചാരക്ഷമതാം ശുഭാമ്‌ । ലുപ്തം സർവം ദൈവ യോഗാ-ന്നവീഭൂതം പുനഃ കുരു ॥ 3 ॥

യഥാംകുരം ഭസ്മനി ച കരോതി ദേവതാ പുനഃ । ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ പരമാ ജ്യോതീരൂപാ സനാതനീ ॥ 4 ॥

സർവവിദ്യാധിദേവീ യാ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ । വിസര്ഗ ബിംദുമാത്രാസു യദധിഷ്ഠാനമേവച ॥ 5 ॥

തദധിഷ്ഠാത്രീ യാ ദേവീ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ । വ്യാഖ്യാസ്വരൂപാ സാ ദേവീ വ്യാഖ്യാധിഷ്ഠാതൃരൂപിണീ ॥ 6 ॥

യയാ വിനാ പ്രസംഖ്യാവാന് സംഖ്യാം കര്തും ന ശക്യതേ । കാലസംഖ്യാ സ്വരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 7 ॥

ഭ്രമ സിദ്ധാംതരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ । സ്മൃതിശക്തി ജ്ഞാനശക്തി ബുദ്ധിശക്തി സ്വരൂപിണീ ॥ 8 ॥

പ്രതിഭാകല്പനാശക്തിര്‌-യാ ച തസ്യൈ നമോനമഃ । സനത്കുമാരോ ബ്രഹ്മാണം ജ്ഞാനം പപ്രച്ഛ യത്ര വൈ ॥ 9 ॥

ബഭൂവ മൂകവത്സോസ്പി സിദ്ധാംതം കര്തു മക്ഷമഃ । തദാഷ്ജഗാമ ഭഗവാ-നാത്മാ ശ്രീകൃഷ്ണ ഈശ്വരഃ ॥ 10 ॥

ഉവാച

സ ച താം സ്തൌഹി വാണീ മിഷ്ടാം പ്രജാപതേ । സ ച തുഷ്ടാവ താം ബ്രഹ്മാ ചാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ ॥ 11

ചകാര തത്പ്രസാദേന തദാ സിദ്ധാംത മുത്തമമ്‌ । യദാപ്യനംതം പപ്രച്ഛ ജ്ഞാനമേകം വസുംധരാ ॥ 12 ॥

ബഭൂവ മൂകവത്സോസ്പി സിദ്ധാംതം കര്തു മക്ഷമഃ । തദാ താം ച സ തുഷ്ടാവ സംത്രസ്തഃ കശ്യപാജ്ഞയാ ॥ 13 ॥

തത ശ്ചകാര സിദ്ധാംതം നിര്മലം ഭ്രമ ഭംജനമ്‌ । വ്യാസഃ പുരാണസൂത്രം ച പപ്രച്ഛ വാല്മീകിം യദാ ॥ 14 ॥

മൌനീഭൂത ശ്ച സസ്മാര താമേവ ജഗദംബികാമ്‌ । തദാ ചകാര സിദ്ധാംതം തദ്വരേണ മുനീശ്വരഃ ॥ 15 ॥

സംപ്രാപ്യ നിര്മലം ജ്ഞാനം ഭ്രമാംധ്യ ധ്വംസദീപകമ്‌ । പുരാണസൂത്രം ശ്രുത്വാ ച വ്യാസഃ കൃഷ്ണകലോദ്ഭവഃ ॥ 16 ॥

താം ശിവാം വേദ ദധ്യൌ ച ശതവര്ഷം ച പുഷ്കരേ । തദാ ത്വത്തോ വരം പ്രാപ്യ സത്കവീംദ്രോ ബഭൂവ ഹ ॥ 17 ॥

തദാ വേദവിഭാഗം ച പുരാണം ച ചകാര സഃ । യദാ മഹേംദ്രഃ പപ്രച്ഛ തത്ത്വജ്ഞാനം സദാശിവമ്‌ ॥ 18 ॥

ക്ഷണം താമേവ സംചിംത്യ തസ്മൈ ജ്ഞാനം ദദൌ വിഭുഃ । പപ്രച്ഛ ശബ്ദശാസ്ത്രം ച മഹേംദ്ര ശ്ച ബൃഹസ്പതിമ്‌ ॥ 19 ॥

ദിവ്യ വര്ഷ സഹസ്രം ച സ ത്വാം ദധ്യൌ ച പുഷ്കരേ । തദാ ത്വത്തോ വരം പ്രാപ്യ ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രകമ്‌ ॥ 20 ॥

ഉവാച

ശബ്ദ ശാസ്ത്രം ച തദര്ഥം ച സുരേശ്വരമ്‌ । അധ്യാപിതാശ്ച യേ ശിഷ്യാ യൈരധീതം മുനീശ്വരൈഃ ॥ 21

തേ ച താം പരിസംചിത്യ പ്രവര്തംതേ സുരേശ്വരീമ്‌ । ത്വം സംസ്തുതാ പൂജിതാ ച മുനീംദ്രൈ ര്മനു മാനവൈഃ ॥ 22 ॥

ദൈത്യേംദ്രൈ ശ്ച സുരൈശ്ചാപി ബ്രഹ്മ വിഷ്ണുശിവാദിഭിഃ । ജഡീഭൂത സ്സഹസ്രാസ്യഃ പംചവക്ത്ര ശ്ചതുര്മുഖഃ ॥ 23 ॥

യാം സ്തോതും കി മഹം സ്തൌമി താമേകാസ്യേന മാനവഃ । ഇത്യുക്ത്വാ യാജ്ഞവല്ക്യ ശ്ച ഭക്തിനമ്രാത്മ കംധരഃ ॥ 24 ॥

പ്രണനാമ നിരാഹാരോ രുരോദ ച മുഹുര്മുഹുഃ । ജ്യോതീരൂപാ മഹാമായാ തേന ദൃഷ്ടാ7പ്യുവാച തമ്‌ ॥ 25 ॥

സുകവീംദ്രോ ഭവേത്യുക്ത്വാ വൈകുംഠം ച ജഗാമ ഹ । യാജ്ഞവല്ക്യ കൃതം വാണീ സ്തോത്രമേതത്തു യഃ പഠേത്‌ ॥ 26 ॥

സ കവീംദ്രോ മഹാവാഗ്മീ ബൃഹസ്പതിസമോ ഭവേത്‌ । മഹാ മൂര്ഖശ്ച ദുര്ബുദ്ധിര്‌-വര്ഷമേകം യദാ പഠേത്‌ । സ പംഡിതശ്ച മേധാവീ സുകവീംദ്രോ ഭവേദ്ധ്രുവമ്‌ ॥ 27 ॥

ഇതി ശ്രീ ദേവീ ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ നവമസ്കംധേ സരസ്വതീസ്തവം നാമ പംചമോധ്യായഃ । സരസ്വതീ കടാക്ഷ സിദ്ധിരസ്തു ।

ഇദം മയാകൃതം പാരായണം ശ്രീസദ്ഗുരു ചരണാരവിംദാര്പണമസ്തു ।

സരസ്വതീ സ്തവമ് - ഒരു പരിചയം

This Saraswati Stava is the prayer of the sage Yajnavalkya to Goddess Saraswati. It begins "Kripam kuru jaganmatar": be gracious, O Mother of the world, to me, who has lost his brilliance, whose memory was taken by my guru's curse, who is without learning and full of sorrow. Yajnavalkya praises Saraswati as knowledge, memory, speech and the light of the scriptures, and asks her to restore his learning.

എപ്പോൾ ജപിക്കാം: On Vasant Panchami and Saraswati Puja, before study and exams, and by those seeking to recover forgotten learning.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

  • Tradition says Yajnavalkya returned the Yajur Veda to his guru Vaishampayana after a quarrel, losing his learning, and then received the Shukla Yajur Veda from the Sun.
  • It is also known as the Yajnavalkya Kruta Saraswati Stotram.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

Who sang this hymn?

The sage Yajnavalkya.

Why did he pray to Saraswati?

His learning had been lost through his guru's curse.

When is it recited?

On Vasant Panchami and before study.

ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.