ശിവ കേശാദി പാദാംത വര്ണന സ്തോത്രം
Shiva · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
deyaasurmoordhni raajatsarasasurasaritpaaraparyantanirya- -tpraamshustambaah pishangaastulitaparinataaraktashaaleelataa vah । durvaaraapattigartashritanikhilajanottaarane rajjubhootaa ghoraaghorveeruhaaleedahanashikhishikhaah sharma shaarvaah kapardaah ॥ 1 ॥
kurvannirvaanamaargapragamaparilasadroopyasopaanashankaam shakraareenaam puraanaam trayavijayakritaspashtarekhaayamaanam । avyaadavyaajamuchchairalikahimadharaadhityakaantastridhodya- -jjaahnavyaabham mridaaneekamituruduparukpaandaram vastripundram ॥ 2 ॥
krudhyadgaureeprasaadaanatisamayapadaangushthasankraantalaakshaa- -binduspardhi smaraareh sphatikamanidrishanmagnamaanikyashobham । moordhnyudyaddivyasindhoh patitashapharikaakaari vo mastakam staa- -dastokaapattikrityai hutavahakanikaamoksharooksham sadaakshi ॥ 3 ॥
bhootyai drigbhootayoh syaadyadahimahimarugbimbayoh snigdhavarno daityaughadhvamsashamsee sphuta iva pariveshaavashesho vibhaati । sargasthityantavrittirmayi samupagateteeva nirvrittagarvam sharvanibharturuchchairyugalamatha dadhadvibhramam tadbhruvorvah ॥ 4 ॥
yugme rukmaabjapinge graha iva pihite draagyayoh praagduhitraa shailasya dhvaantaneelaambararachitabrihatkanchuko'bhootprapanchah । te trainetre pavitre tridashavaraghataamitrajaitrograshastre netre netre bhavetaam drutamiha bhavataamindriyaashvaanviyantum ॥ 5 ॥
chandeevaktraarpanechchostadanu bhagavatah paandurukpaanduganda- -prodyatkandoom vinetum vitanuta iva ye ratnakonairvighrishtim । chandaarchirmandalaabhe satatanatajanadhvaantakhandaatishaunde chaandeeshe te shriyestaamadhikamavanataakhandale kundale vah ॥ 6 ॥
khatvaangodagrapaaneh sphutavikataputo vaktrarandhrapravesha- -prepsudanchatphanorushvasadatidhavalahindrashankam dadhaanah । yushmaakam kramavaktraamburuhaparilasatkarnikaakaarashobhah shashvattraanaaya bhooyaadalamativimalottungakonah sa ghonah ॥ 7 ॥
krudhyatyaddhaa yayoh svaam tanumatilasatorbimbitaam lakshayantee bhartre spardhaatinighnaa muhuritaravadhooshankayaa shailakanyaa । yushmaamstau shashvaduchchairabahuladashamisharvarishatishubhra- -vavyaastaam divyasindhoh kamituravanamallokapaalau kapolau ॥ 8 ॥
yo bhaasaa bhaatyupaantasthita iva nibhritam kaustubho drashtumichchha- -nsotthasnehaannitaantam galagatagaralam patyuruchchaih pashoonaam । prodyatpremnaa yamaardraa pibati girisutaa sampadah saatirekaa lokaah shoneekritaantaa yadadharamahasaa so'dharo vo vidhattaam ॥ 9 ॥
atyartham raajate yaa vadanashashadharaadudgalachchaaruvaanee- -piyushambhahpravahaprasaraparilasatphenabindvavaliva । deyaatsaa dantapanktishchiramiha danudaayaadadauvaarikasya dyutyaa deeptendukundachchaviramalatarapronnataagraa mudam vah ॥ 10 ॥
nyakkurvannurvaraabhrinnibhaghanasamayoddhushtameghaughaghosham sphoorjadvaardhyutthitorudhvanitamapi parabrahmabhooto gabheerah । suvyakto vyaktamoorteh prakatitakaranah praananaathasya satyaah preetyaa vah samvidadhyaatphalavikalamalam janma naadah sa naadah ॥ 11 ॥
bhaasaa yasya trilokee lasati parilasatphenabindvarnavaanta- -rvyaamagnevaatigaurastulitasurasaridvaaripooraprasaarah । peenaatmaa dantabhaabhirbhrishamahahahakaaraatibheemah sadeshtaam pushtaam tushtim krisheeshta sphutamiha bhavataamattahaaso'shtamoorteh ॥ 12 ॥
sadyojaataakhyamaapyam yaduvimalamudagvarti yadvaamadevam naamnaa hemnaa sadriksham jaladanibhamaghoraahvayam dakshinam yat । yadbaalaarkaprabham tatpurushanigaditam poorvameeshaanasanjnam yaddivyam taani shambhorbhavadabhilashitam pancha dadyurmukhaani ॥ 13 ॥
aatmapremno bhavaanyaa svayamiva rachitaah saadaram saamvananyaa mashyaa tisrahsuneelaanjananibhagararekhaah samaabhaanti yasyaam । akalpaanalpabhaasaa bhrisharuchirataraa kambukalpaambikaayaah patyuh saatyantamantarvilasatu satatam mantharaa kandharaa vah ॥ 14 ॥
vaktrendordantalakshmyaashchiramadharamahaakaustubhasyaapyupaante sotthaanaam praarthayanyah sthitimachalabhuve vaarayantyai nivesham । praayunktevaashisho yah pratipadamamritatve sthitah kaalashatroh kaalam kurvangalam vo hridayamayamalam kshaalayetkaalakootah ॥ 15 ॥
praudhapremaakulaayaa dridhataraparirambheshu parvendumukhyaah paarvatyaashchaaruchaameekaravalayapadairankitam kaantishaali । rangannaagaangadaadhyam satatamavihitam karma nirmoolayetta- -ddormoolam nirmalam yaddhridi duritamapaasyaarjitam dhoorjatervah ॥ 16 ॥
kanthaashleshaarthamaaptaa diva iva kamituh svargasindhoh pravaahaah kraantyai samsaarasindhoh sphatikamanimahaasankramaakaaradeerghaah । tiryagvishkambhabhootaastribhuvanavasaterbhinnadaityebhadehaa baahaa vastaa harasya drutamiha nivahaanamhasaam samharantu ॥ 17 ॥
vaksho dakshadvisho'lam smarabharavinamaddakshajaaksheenavaksho- -jantarnikshiptashumbhanmalayajamilitodbhasi bhasmokshitam yat । kshipram tadrookshachakshuh shrutiganaphanaratnaughabhaabheekshnashobham yushmaakam shashvadenah sphatikamanishilaamandalaabham kshinotu ॥ 18 ॥
muktaamukte vichitraakulavalilahareejaalashaalinyavaancha- -nnaabhyaavarte viloladbhujagavarayute kaalashatrorvishaale । yushmachchittatridhaamaa pratinavaruchire mandire kaantilakshmyaah shetaam sheetaamshugaure chirataramudaraksheerasindhau saleelam ॥ 19 ॥
vaiyaaghree yatra krittih sphurati himagirervistritopatyakaantah saandraavashyaayamishraa parita iva vritaa neelajeemootamaalaa । aabaddhaaheendrakaancheegunamatiprithulam shailajaakreedabhoomi- -stadvo nihshreyase syaajjaghanamatighanam baalasheetaamshumauleh ॥ 20 ॥
pushtaavashtambhabhootau prithutarajaghanasyaapi nityam trilokyaah samyagvrittau surendradviradavarakarodaarakaantim dadhaanau । saaraavooroo puraareh prasabhamarighataaghasmarau bhasmashubhrau bhaktairatyaardrachittairadhikamavanatau vaanchhitam vo vidhattaam ॥ 21 ॥
aanandaayendukaantopalarachitasamudgaayite ye muneenaam chittaadarsham nidhaatum vidadhati charane taandavaakunchanaani । kaancheebhogeendramoordhnaam pratimuhurupadhaanaayamaane kshanam te kaante staamantakaarerdyutivijitasudhaabhaanunee jaanunee vah ॥ 22 ॥
manjeereebhootabhogipravaraganaphanaamandalaantarnitaanta- -vyaadeerghaanargharatnadyutikisalayate stooyamaane dyusadbhih । bibhratyau vibhramam vah sphatikamanibrihaddandavadbhaasite ye janghe shankhendushubhre bhrishamiha bhavataam maanase shoolapaaneh ॥ 23 ॥
astokastomashastrairapachitimamalaam bhooribhaavopahaaraih kurvadbhih sarvadochchaih satatamabhivritau brahmaviddevalaadyaih । samyaksampoojyamaanaaviha hridi saraseevaanisham yushmadeeye sharvasya kreedataam tau prapadavarabrihatkachchapaavachchabhaasau ॥ 24 ॥
yaah svasyaikaamshapaataadatibahalagaladraktavaktram pranunna- -praanam praakroshayanpraannijamachalavaram chaalayantam dashaasyam । paadaangulyo dishantu drutamayugadrishah kalmashaploshakalyaah kalyaanam phullamaalyaprakaravilasitaa vah pranaddhaahivallyah ॥ 25 ॥
prahvaprachinabarhihpramukhasuravaraprasphuranmaulisakta- -jyaayoratnotkarosrairaviratamamalaa bhoorineeraajitaa yaa । prodagraagraa pradeyaattatiriva ruchiraa taarakaanaam nitaantam neelagreevasya paadaamburuhavilasitaa saa nakhaalee sukham vah ॥ 26 ॥
satyaah satyaananendaavapi savidhagate ye vikaasam dadhaate svaante svaam te labhante shriyamiha saraseevaamaraa ye dadhaanaah । lolam lolambakaanaam kulamiva sudhiyaam sevate ye sadaa staam bhootyai bhootyainapaanervimalatararuchaste padaambhoruhe vah ॥ 27 ॥
yeshaam raagaadidoshaakshatamati yatayo yaanti muktim prasaadaa- -dye vaa namraatmamoortidyusadrishiparishanmoordhni sheshaayamaanaah । shreekanthasyaarunodyachcharanasarasijaprotthitaaste bhaavaakhyaa- -tpaaraavaaraachchiram vo duritahatikritastaarayeyuh paraagaah ॥ 28 ॥
bhoomnaa yasyaastaseemnaa bhuvanamanusritam yatparam dhaama dhaamnaam saamnaamaamnaayatattvam yadapi cha paramam yadgunaateetamaadyam । yachchaamhohannireeham gahanamiti muhuh praahuruchchairmahaanto maahesham tanmaho me mahitamaharaharmoharoham nihantu ॥ 29 ॥
iti shreematparamahamsaparivraajakaachaaryasya shreegovindabhagavatpoojyapaadashishyasya shreemachchankarabhagavatah kritau shree shiva keshaadipaadaantavarnana stotram ॥
ശിവ കേശാദി പാദാംത വര്ണന സ്തോത്രം - ഒരു പരിചയം
The Shiva Keshadi Padanta Varnana Stotram describes Lord Shiva's form from the hair (kesha) to the feet (pada), in long, richly woven verses. It begins with his matted locks, tawny like ripe rice creepers, through which the heavenly Ganga flows, ropes that lift people from the pit of misfortune and flames that burn the forest of sin; then the sacred ash marks on his forehead, shining like a silver stairway to liberation, and so on, limb by limb, down to his feet.
രചയിതാവ്: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya, as its colophon states
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In Shiva worship, on Mondays and Maha Shivaratri, and in meditation on Shiva's form.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Its colophon attributes it to Adi Shankaracharya, disciple of Govinda Bhagavatpada.
- A companion hymn, the Vishnu Padadi Keshanta Stotram, describes Vishnu the other way, from feet to head.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
What does "keshadi padanta" mean?
"From the hair to the feet".
Who is it attributed to?
Adi Shankaracharya, as its colophon states.
What is its first image?
Shiva's matted locks with the Ganga flowing through them.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ