ഉദ്ധവഗീതാ - ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ
Sri Krishna · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
അഥ ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ ।
ശ്രീശുകഃ ഉവാച
ഗോവിംദഭുജഗുപ്തായാം ദ്വാരവത്യാം കുരൂദ്വഹ । അവാത്സീത് നാരദഃ അഭീക്ഷ്ണം കൃഷ്ണൌപാസനലാലസഃ ॥ 1
കോ നു രാജന് ഇംദ്രിയവാന് മുകുംദചരണാംബുജമ് । ന ഭജേത് സർവതഃ മൃത്യുഃ ഉപാസ്യം അമരൌത്തമൈഃ ॥ 2॥
തം ഏകദാ ദേവര്ഷിം വസുദേവഃ ഗൃഹ ആഗതമ് । അര്ചിതം സുഖം ആസീനം അഭിവാദ്യ ഇദം അബ്രവീത് ॥ 3॥
വസുദേവഃ ഉവാച
ഭഗവന് ഭവതഃ യാത്രാ സ്വസ്തയേ സർവദേഹിനാമ് । കൃപണാനാം യഥാ പിത്രോഃ ഉത്തമശ്ലോകവര്ത്മനാമ് ॥ 4
ഭൂതാനാം ദേവചരിതം ദുഃഖായ ച സുഖായ ച । സുഖായ ഏവ ഹി സാധൂനാം ത്വാദൃശാം അച്യുത ആത്മനാമ് ॥ 5॥
ഭജംതി യേ യഥാ ദേവാന് ദേവാഃ അപി തഥാ ഏവ താന് । ഛായാ ഇവ കര്മസചിവാഃ സാധവഃ ദീനവത്സലാഃ ॥ 6॥
ബ്രഹ്മന് തഥാ അപി പൃച്ഛാമഃ ധര്മാന് ഭാഗവതാന് തവ । യാന് ശ്രുത്വാ ശ്രദ്ധയാ മര്ത്യഃ മുച്യതേ സർവതഃ ഭയാത് ॥ 7॥
അഹം കില പുരാ അനംതം പ്രജാര്ഥഃ ഭുവി മുക്തിദമ് । അപൂജയം ന മോക്ഷായ മോഹിതഃ ദേവമായയാ ॥ 8॥
യയാ വിചിത്രവ്യസനാത് ഭവദ്ഭിഃ വിശ്വതഃ ഭയാത് । മുച്യേമ ഹി അംജസാ ഏവ അദ്ധാ തഥാ നഃ ശാധി സുവ്രത ॥ 9॥
ശ്രീശുകഃ ഉവാച
രാജന് ഏവം കൃതപ്രശ്നഃ വസുദേവേന ധീമതാ । പ്രീതഃ തം ആഹ ദേവര്ഷിഃ ഹരേഃ സംസ്മാരിതഃ ഗുണൈഃ ॥ 10
നാരദഃ ഉവാച
സമ്യക് ഏതത് വ്യവസിതം ഭവതാ സാത്വതര്ഷഭ । യത് പൃച്ഛസേ ഭാഗവതാന് ധര്മാന് ത്വം വിശ്വഭാവനാന്
11॥
ശ്രുതഃ അനുപഠിതഃ ധ്യാതഃ ആദൃതഃ വാ അനുമോദിതഃ । സദ്യഃ പുനാതി സദ്ധര്മഃ ദേവവിശ്വദ്രുഹഃ അപി ॥ 12॥
ത്വയാ പരമകല്യാണഃ പുണ്യശ്രവണകീര്തനഃ । സ്മാരിതഃ ഭഗവാന് അദ്യ ദേവഃ നാരായണഃ മമ ॥ 13॥
അത്ര അപി ഉദാഹരംതി ഇമം ഇതിഹാസം പുരാതനമ് । ആര്ഷഭാണാം ച സംവാദം വിദേഹസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ 14॥
പ്രിയവ്രതഃ നാമ സുതഃ മനോഃ സ്വായംഭുവസ്യ യഃ । തസ്യ അഗ്നീധ്രഃ തതഃ നാഭിഃ ഋഷഭഃ തത് സുതഃ സ്മൃതഃ ॥ 15॥
തം ആഹുഃ വാസുദേവാംശം മോക്ഷധര്മവിവക്ഷയാ । അവതീര്ണം സുതശതം തസ്യ ആസീത് വേദപാരഗമ് ॥ 16॥
തേഷാം വൈ ഭരതഃ ജ്യേഷ്ഠഃ നാരായണപരായണഃ । വിഖ്യാതം വര്ഷം ഏതത് യത് നാമ്നാ ഭാരതം അദ്ഭുതമ് ॥ 17॥
സഃ ഭുക്തഭോഗാം ത്യക്ത്വാ ഇമാം നിര്ഗതഃ തപസാ ഹരിമ് । ഉപാസീനഃ തത് പദവീം ലേഭേ വൈ ജന്മഭിഃ ത്രിഭിഃ ॥ 18॥
തേഷാം നവ നവദ്വീപപതയഃ അസ്യ സമംതതഃ । കര്മതംത്രപ്രണേതാരഃ ഏകാശീതിഃ ദ്വിജാതയഃ ॥ 19॥
നവ അഭവന് മഹാഭാഗാഃ മുനയഃ ഹി അര്ഥശംസിനഃ । ശ്രമണാഃ വാതഃ അശനാഃ ആത്മവിദ്യാവിശാരദാഃ ॥ 20॥
കവിഃ ഹരിഃ അംതരിക്ഷഃ പ്രബുദ്ധഃ പിപ്പലായനഃ । ആവിര്ഹോത്രഃ അഥ ദ്രുമിലഃ ചമസഃ കരഭാജനഃ ॥ 21॥
ഏതേ വൈ ഭഗവദ്രൂപം വിശ്വം സദസദ് ആത്മകമ് । ആത്മനഃ അവ്യതിരേകേണ പശ്യംതഃ വ്യചരത് മഹീമ് ॥ 22॥
അവ്യാഹത ഇഷ്ടഗതയാഃ സുരസിദ്ധസിദ്ധസാധ്യ ഗംധർവയക്ഷനരകിന്നരനാഗലോകാന് । മുക്താഃ ചരംതി മുനിചാരണഭൂതനാഥ വിദ്യാധരദ്വിജഗവാം ഭുവനാനി കാമമ് ॥ 23॥
തഃ ഏകദാ നിമേഃ സത്രം ഉപജഗ്മുഃ യത് ഋച്ഛയാ । വിതായമാനം ഋഷിഭിഃ അജനാഭേ മഹാത്മനഃ ॥ 24॥
താന് ദൃഷ്ട്വാ സൂര്യസംകാശാന് മഹാഭഗവതാന് നൃപഃ । യജമാനഃ അഗ്നയഃ വിപ്രാഃ സർവഃ ഏവ ഉപതസ്ഥിരേ ॥ 25॥
വിദേഹഃ താന് അഭിപ്രേത്യ നാരായണപരായണാന് । പ്രീതഃ സംപൂജയാന് ചക്രേ ആസനസ്ഥാന് യഥാ അര്ഹതഃ ॥ 26॥
താന് രോചമാനാന് സ്വരുചാ ബ്രഹ്മപുത്രൌപമാന് നവ । പപ്രച്ഛ പരമപ്രീതഃ പ്രശ്രയ അവനതഃ നൃപഃ ॥ 27॥
വിദേഹഃ ഉവാച
മന്യേ ഭഗവതഃ സാക്ഷാത് പാര്ഷദാന് വഃ മധുദ്വിഷഃ । വിഷ്ണോഃ ഭൂതാനി ലോകാനാം പാവനായ ചരംതി ഹി ॥ 28
ദുര്ലഭഃ മാനുഷഃ ദേഹഃ ദേഹിനാം ക്ഷണഭംഗുരഃ । തത്ര അപി ദുര്ലഭം മന്യേ വൈകുംഠപ്രിയദര്ശനമ് ॥ 29॥
അതഃ ആത്യംതികം കഹേമം പൃച്ഛാമഃ ഭവതഃ അനഘാഃ । സംസാരേ അസ്മിന് ക്ഷണാര്ധഃ അപി സത്സംഗഃ ശേവധിഃ നൃണാമ് ॥
30॥
ധര്മാന് ഭാഗവതാന് ബ്രൂത യദി നഃ ശ്രുതയേ ക്ഷമമ് । യൈഃ പ്രസന്നഃ പ്രപന്നായ ദാസ്യതി ആത്മാനം അപി അജഃ ॥ 31॥
ശ്രീനാരദഃ ഉവാച
ഏവം തേ നിമിനാ പൃഷ്ടാ വസുദേവ മഹത്തമാഃ । പ്രതിപൂജ്യ അബ്രുവന് പ്രീത്യാ സസദസി ഋത്വിജം നൃപമ് ॥ 32
കവിഃ ഉവാച
മന്യേ അകുതശ്ചിത് ഭയം അച്യുതസ്യ പാദാംബുജൌപാസനം അത്ര നിത്യമ് । ഉദ്വിഗ്നബുദ്ധേഃ അസത് ആത്മഭാവാത് വിശ്വാത്മനാ യത്ര നിവര്തതേ ഭീഃ ॥ 33
യേ വൈ ഭഗവതാ പ്രോക്താഃ ഉപായാഃ ഹി ആത്മലബ്ധയേ । അംജഃ പുംസാം അവിദുഷാം വിദ്ധി ഭാഗവതാന് ഹി താന് ॥ 34॥
യാന് ആസ്ഥായ നരഃ രാജന് ന പ്രമാദ്യേത കര്ഹിചിത് । ധാവന് നിമീല്യ വാ നേത്രേ ന സ്ഖലേന പതേത് ഇഹ ॥ 35॥
കായേന വാചാ മനസാ ഇംദ്രിയൈഃ വാ ബുദ്ധ്യാ ആത്മനാ വാ അനുസൃതസ്വഭാവാത് । കരോതി യത് യത് സകലം പരസ്മൈ നാരായണായ ഇതി സമര്പയേത് തത് ॥ 36॥
ഭയം ദ്വിതീയാഭിനിവേശതഃ സ്യാത് ഈശാത് അപേതസ്യ വിപര്യയഃ അസ്മൃതിഃ । തത് മായയാ അതഃ ബുധഃ ആഭജേത് തം ഭക്ത്യാ ഏക ഈശം ഗുരുദേവതാത്മാ ॥ 37। അവിദ്യമാനഃ അപി അവഭാതി ഹി ദ്വയോഃ ധ്യാതുഃ ധിയാ സ്വപ്നമനോരഥൌ യഥാ । തത് കര്മസംകല്പവികല്പകം മനഃ ബുധഃ നിരുംധ്യാത് അഭയം തതഃ സ്യാത് ॥ 38॥
ശ്രുണ്വന് സുഭദ്രാണി രഥാംഗപാണേഃ ജന്മാനി കര്മാണി ച യാനി ലോകേ । ഗീതാനി നാമാനി തത് അര്ഥകാനി ഗായന് വിലജ്ജഃ വിചരേത് അസംഗഃ ॥ 39॥
ഏവം വ്രതഃ സ്വപ്രിയനാമകീര്ത്യാ ജാതാനുരാഗഃ ദ്രുതചിത്തഃ ഉച്ചൈഃ । ഹസതി അഥഃ രോദിതി രൌതി ഗായതി ഉന്മാദവത് നൃത്യതി ലോകബാഹ്യഃ ॥ 40॥
ഖം വായും അഗ്നിം സലിലം മഹീം ച ജ്യോതീംഷി സത്ത്വാനി ദിശഃ ദ്രുമാദീന് । സരിത് സമുദ്രാന് ച ഹരേഃ ശരീരം യത്കിംച ഭൂതം പ്രണമേത് അനന്യഃ ॥ 41॥
ഭക്തിഃ പരേശ അനുഭവഃ വിരക്തിഃ അന്യത്ര ഏഷ ത്രികഃ ഏകകാലഃ । പ്രപദ്യമാനസ്യ യഥാ അശ്നതഃ സ്യുഃ തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിഃ ക്ഷുത് അപായഃ അനുഘാസമ് ॥ 42॥
ഇതി അച്യുത അംഘ്രിം ഭജതഃ അനുവൃത്ത്യാ ഭക്തിഃ വിരക്തിഃ ഭഗവത് പ്രബോധഃ । ഭവംതി വൈ ഭാഗവതസ്യ രാജന് തതഃ പരാം ശാംതിം ഉപൈതി സാക്ഷാത് ॥ 43॥
രാജാ ഉവാച
അഥ ഭാഗവതം ബ്രൂത യത് ധര്മഃ യാദൃശഃ നൃണാമ് । യഥാ ചരതി യത് ബ്രൂതേ യൈഃ ലിംഗൈഃ ഭഗവത് പ്രിയഃ ॥ 44
ഹരിഃ ഉവാച
സർവഭൂതേഷു യഃ പശ്യേത് ഭഗവത് ഭാവ ആത്മനഃ । ഭൂതാനി ഭാഗവതി ആത്മനി ഏഷ ഭാഗവതൌത്തമഃ ॥ 45
ഈശ്വരേ തത് അധീനേഷു ബാലിശേഷു ദ്വിഷത്സു ച । പ്രേമമൈത്രീകൃപാഉപേക്ഷാ യഃ കരോതി സ മധ്യമഃ ॥ 46॥
അര്ചായാം ഏവ ഹരയേ പൂജാം യഃ ശ്രദ്ധയാ ഈഹതേ । ന തത് ഭക്തേഷു ച അന്യേഷു സഃ ഭക്തഃ പ്രാകൃതഃ സ്മൃതഃ ॥
47॥
ഗൃഹീത്വാ അപി ഇംദ്രിയൈഃ അര്ഥാന്യഃ ന ദ്വേഷ്ടി ന ഹൃഷ്യതി । വിഷ്ണോഃ മായാം ഇദം പശ്യന് സഃ വൈ ഭാഗവത ഉത്തമഃ ॥ 48॥
ദേഹൈംദ്രിയപ്രാണമനഃധിയാം യഃ ജന്മാപിഅയക്ഷുത് ഭയതര്ഷകൃച്ഛ്രൈഃ । സംസാരധര്മൈഃ അവിമുഹ്യമാനഃ സ്മൃത്യാ ഹരേഃ ഭാഗവതപ്രധാനഃ ॥ 49॥
ന കാമകര്മബീജാനാം യസ്യ ചേതസി സംഭവഃ । വാസുദേവേകനിലയഃ സഃ വൈ ഭാഗവത ഉത്തമഃ ॥ 50॥
ന യസ്യ ജന്മകര്മഭ്യാം ന വര്ണാശ്രമജാതിഭിഃ । സജ്ജതേ അസ്മിന് അഹംഭാവഃ ദേഹേ വൈ സഃ ഹരേഃ പ്രിയഃ ॥ 51॥
ന യസ്യ സ്വഃ പരഃ ഇതി വിത്തേഷു ആത്മനി വാ ഭിദാ । സർവഭൂതസമഃ ശാംതഃ സഃ വൌ ഭാഗവത ഉത്തമഃ ॥ 52॥
ത്രിഭുവനവിഭവഹേതവേ അപി അകുംഠസ്മൃതിഃ അജിതാത്മസുരാദിഭിഃ വിമൃഗ്യാത് । ന ചലതി ഭഗവത് പദ അരവിംദാത് ലവനിമിഷ അര്ധം അപി യഃ സഃ വൈഷ്ണവ അഗ്ര്യഃ ॥ 53॥
ഭഗവതഃ ഉരുവിക്രമ അംഘ്രിശാഖാ നഖമണിചംദ്രികയാ നിരസ്തതാപേ । ഹൃദി കഥം ഉപസീദതാം പുനഃ സഃ പ്രഭവതി ചംദ്രഃ ഇവ ഉദിതേ അര്കതാപഃ ॥ 54॥
വിസൃജതി ഹൃദയം ന യസ്യ സാക്ഷാത് ഹരിഃ അവശ അഭിഹിതഃ അപി അഘൌഘനാശഃ । പ്രണയഃ അശനയാ ധൃത അംഘ്രിപദ്മഃ സഃ ഭവതി ഭാഗവതപ്രധാനഃ ഉക്തഃ ॥ 55॥
ഇതി ശ്രീമത് ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം ഏകാദശസ്കംധേ നിമിജായംതസംവാദേ ദ്വിതീയഃ അധ്യായഃ ॥
ഉദ്ധവഗീതാ - ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ - ഒരു പരിചയം
This chapter, numbered 2 in this Uddhava Gita series, is chapter 2 of the eleventh book of the Bhagavata Purana. The sage Narada, who loves to stay at Dvaraka near Krishna, is asked by Vasudeva about the path of devotion that frees one from fear. Narada answers with the ancient dialogue between King Nimi of Videha and the nine Yogendras, sons of Rishabha. The first of them, Kavi, teaches that fearlessness lies in worshipping the feet of the Lord, offering every act of body, speech and mind to Narayana, and hearing and singing his names.
ഉറവിടം: Bhagavata Purana, book 11, chapter 2
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In Bhagavata parayana, especially during a Bhagavata saptaha.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- The dialogue of Nimi and the nine yogis, chapters 2 to 5 of book 11, is known as the Navayogi Samvada.
- Verse 36, "Kayena vacha manasendriyair va", offering all one does to Narayana, is a well-known daily prayer.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
Who asks Narada for teaching?
Vasudeva, Krishna's father.
Whose dialogue does Narada recount?
King Nimi and the nine Yogendras.
Where is this chapter from?
Bhagavata Purana, book 11, chapter 2.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ