చాణక్య నీతి - త్రయోదశోఽధ్యాయః
Chanakya Neethi · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం
muhoortamapi jeevechcha narah shuklena karmanaa । na kalpamapi kashtena lokadvayavirodhinaa ॥ 01 ॥
gate shoko na kartavyo bhavishyam naiva chintayet । vartamaanena kaalena vartayanti vichakshanaah ॥ 02 ॥
svabhaavena hi tushyanti devaah satpurushaah pitaa । jnaatayah snaanapaanaabhyaam vaakyadaanena panditaah ॥ 03 ॥
aayuh karma cha vittam cha vidyaa nidhanameva cha । panchaitaani hi srijyante garbhasthasyaiva dehinah ॥ 04 (4.1) ॥
aho bata vichitraani charitaani mahaatmanaam । lakshmeem trinaaya manyante tadbhaarena namanti cha ॥ 05 ॥
yasya sneho bhayam tasya sneho duhkhasya bhaajanam । snehamoolaani duhkhaani taani tyaktvaa vaset sukham ॥ 06 ॥
anaagatavidhaataa cha pratyutpannamatistathaa । dvaavetau sukhamedhete yadbhavishyo vinashyati ॥ 07 ॥
raajni dharmini dharmishthaah paape paapaah same samaah । raajaanamanuvartante yathaa raajaa tathaa prajaah ॥ 08 ॥
jeevantam mritavanmanye dehinam dharmavarjitam । mrito dharmena samyukto deerghajeevee na samshayah ॥ 09 ॥
dharmaarthakaamamokshaanaam yasyaiko'pi na vidyate । ajaagalastanasyeva tasya janma nirarthakam ॥ 10 ॥
dahyamaanaah suteevrena neechaah parayasho'gninaa । ashaktaastatpadam gantum tato nindaam prakurvate ॥ 11 ॥
bandhaaya vishayaasango muktyai nirvishayam manah । mana eva manushyaanaam kaaranam bandhamokshayoh ॥ 12 ॥
dehaabhimaane galitam jnaanena paramaatmani । yatra yatra mano yaati tatra tatra samaadhayah ॥ 13 ॥
eepsitam manasah sarvam kasya sampadyate sukham । daivaayattam yatah sarvam tasmaatsantoshamaashrayet ॥ 14 ॥
yathaa dhenusahasreshu vatso gachchhati maataram । tathaa yachcha kritam karma kartaaramanugachchati ॥ 15 ॥
anavasthitakaaryasya na jane na vane sukham । jano dahati samsargaadvanam sangavivarjanaat ॥ 16 ॥
khanitvaa hi khanitrena bhootale vaari vindati । tathaa gurugataam vidyaam shushrooshuradhigachchati ॥ 17 ॥
karmaayattam phalam pumsaam buddhih karmaanusaarinee । tathaapi sudhiyashchaaryaa suvichaaryaiva kurvate ॥ 18 ॥
ekaaksharapradaataaram yo gurum naabhivandate । shvaanayonishatam gatvaa chaandaaleshvabhijaayate ॥ 19 ॥
yugaante prachalenmeruh kalpaante sapta saagaraah । saadhavah pratipannaarthaanna chalanti kadaachana ॥ 20 ॥
prithivyaam treeni ratnaani jalamannam subhaashitam । moodhaih paashaanakhandeshu ratnasanjnaa vidheeyate ॥ 21 ॥
చాణక్య నీతి - త్రయోదశోఽధ్యాయః గురించి
This is the thirteenth chapter of the Chanakya Niti, maxims traditionally attributed to Chanakya (Kautilya). It opens: it is better to live even a moment with pure deeds than an age with deeds harmful to both this world and the next. Its second verse is well known: do not grieve over the past, do not worry about the future; the wise live in the present. It ends with the verse that there are three true jewels on earth, water, food and good words, while fools give the name of jewels to pieces of stone.
రచయిత: Traditionally attributed to Chanakya (Kautilya)
ఎప్పుడు పఠించాలి: In reading and study of practical wisdom (niti), and in talks on conduct.
మీకు తెలుసా?
- Verse 2, "Gate shoko na kartavyo", is often quoted as timeless advice to live in the present.
- The last verse, on the three jewels of water, food and good speech, is a favourite in schools.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
What does verse 2 advise?
Do not grieve the past or worry about the future; live in the present.
What are the three jewels on earth?
Water, food and good words.
Who is it attributed to?
Traditionally to Chanakya.
ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.
మరిన్ని భక్తి గ్రంథాలు