విష్ణు పాదాది కేశాంత వర్ణన స్తోత్రం
Vishnu · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం
lakshmeebharturbhujaagre kritavasati sitam yasya roopam vishaalam neelaadrestungashringasthitamiva rajaneenaathabimbam vibhaati । paayaannah paanchajanyah sa ditisutakulatraasanaih poorayansvai- -rnidhvaanairneeradaughadhvaniparibhavadairambaram kamburaajah ॥ 1 ॥
aahuryasya svaroopam kshanamukhamakhilam soorayah kaalametam dhvaantasyaikaantamantam yadapi cha paramam sarvadhaamnaam cha dhaama । chakram tachchakrapaanerditijatanugaladraktadhaaraaktadhaaram shashvanno vishvavandyam vitaratu vipulam sharma dharmaamshushobham ॥ 2 ॥
avyaannirghaataghoro haribhujapavanaamarshanaadhmaatamoorte- -rasmaanvismeranetratridashanutivachahsaadhukaaraih sutaarah । sarvam samhartumichchorarikulabhuvana sphaaravishphaaranaadah samyatkalpaantasindhau sharasalilaghataavaarmuchah kaarmukasya ॥ 3 ॥
jeemootashyaamabhaasaa muhurapi bhagavadbaahunaa mohayantee yuddheshooddhooyamaanaa jhatiti tatidivaalakshyate yasya moortih । so'sistraasaakulaakshatridasharipuvapuhshonitaasvaadatripto nityaanandaaya bhooyaanmadhumathanamanonandano nandako nah ॥ 4 ॥
kamraakaaraa muraareh karakamalatalenaanuraagaadgriheetaa samyagvrittaa sthitaagre sapadi na sahate darshanam yaa pareshaam । raajantee daityajeevaasavamadamuditaa lohitaalepanaardraa kaamam deeptaamshukaantaa pradishatu dayitevaasya kaumodakee nah ॥ 5 ॥
yo vishvapraanabhootastanurapi cha hareryaanaketusvaroopo yam sanchintyaiva sadyah svayamuragavadhoovargagarbhaah patanti । chanchachchandorutundatrutitaphanivasaaraktapankaankitasyam vande chhandomayam tam khagapatimamalasvarnavarnam suparnam ॥ 6 ॥
vishnorvishveshvarasya pravarashayanakritsarvalokaikadhartaa so'nantah sarvabhootah prithuvimalayashaah sarvavedaishcha vedyah । paataa vishvasya shashvatsakalasuraripudhvamsanah paapahantaa sarvajnah sarvasaakshee sakalavishabhayaatpaatu bhogeeshvaro nah ॥ 7 ॥
vaagbhoogairyaadibhedairviduriha munayo yaam yadeeyaishcha pumsaam kaarunyaardraih kataakshaih sakridapi patitaih sampadah syuh samagraah । kundendusvachchamandasmitamadhuramukhaambhoruhaam sundaraangeem vande vandyaamasheshairapi murabhiduromandiraamindiraam taam ॥ 8 ॥
yaa soote sattvajaalam sakalamapi sadaa sannidhaanena pumso dhatte yaa tattvayogaachcharamacharamidam bhootaye bhootajaatam । dhaatreem sthaatreem janitreem prakritimavikritim vishvashaktim vidhaatreem vishnorvishvaatmanastaam vipulagunamayeem praananaathaam pranaumi ॥ 9 ॥
yebhyo'sooyadbhiruchchaih sapadi padamuru tyajyate daityavargai- -ryebho dhartum cha moordhnaa sprihayati satatam sarvageervaanavargah । nityam nirmoolayeyurnichitataramamee bhaktinighnaatmanaam nah padmaakshasyaanghripadmadvayatalanilayaah paamsavah paapapankam ॥ 10 ॥
rekhaa lekhaadivandyaashcharanatalagataashchakramatsyaadiroopaah snigdhaah sookshmaah sujaataa mridulalitatarakshaumasootraayamaanaah । dadyurno mangalani bhramarabharajushaa komalenaabdhijaayaah kamrenaamredyamaanaah kisalayamridunaa paaninaa chakrapaaneh ॥ 11 ॥
yasmaadaakraamato dyaam garudamanishilaaketudandaayamaanaa daashchyotantee babhaase surasaridamalaa vaijayanteeva kaantaa । bhoomishtho yastathaanyo bhuvanagrihabrihatstambhashobhaam dadhau nah paataametau paayojodaralalitatalau pankajaakshasya paadau ॥ 12 ॥
aakraamadbhyaam trilokeemasurasurapatee tatkshanaadeva neetau yaabhyaam vairochaneendrau yugapadapi vipatsampadorekadhaamah । taabhyaam taamrodaraabhyaam muhurahamajitasyaanchitaabhyaamubhaabhyaam praajyaishvaryapradaabhyaam pranatimupagatah paadapankeruhaabhyaam ॥ 13 ॥
yebhyo varnashchaturthashcharamata udabhoodaadisarge prajaanaam saahasree chaapi sankhyaa prakatamabhihitaa sarvavedeshu yeshaam । praaptaa vishvambharaa yairativitatatanorvishvamoorterviraajo vishnostebhyo mahadbhyah satatamapi namo'stvanghripankeruhebhyah ॥ 14 ॥
vishnoh paadadvayaagre vimalanakhamanibhraajitaa raajate yaa raajeevasyeva ramyaa himajalakanikaalankritaagraa dalaalee । asmaakam vismayaarhaanyakhilajanamana praarthaneeyaa hi seyam dadyaadaadyaanavadyaa tatiratiruchiraa mangalanyangulinam ॥ 15 ॥
yasyaam drishtvaamalaayaam pratikritimamaraah sambhavantyaanamantah sendraah saandreekritershyaastvaparasurakulaashankayaatankavantah । saa sadyah saatirekaam sakalasukhakareem sampadam saadhayenna- -shchanchachchaarvamshuchakraa charananalinayoshchakrapanernakhali ॥ 16 ॥
paadaambhojanmasevaasamavanatasuravraatabhaasvatkireeta- -pratyuptochchaavachaashmapravarakaraganaishchintitam yadvibhaati । namraangaanaam harerno haridupalamahaakoormasaundaryahaari- -chchaayam shreyahpradaayi prapadayugamidam praapayetpaapamantam ॥ 17 ॥
shreematyau chaaruvritte karaparimalanaanandahrishte ramaayaah saundaryaadhyendraneelopalarachitamahaadandayoh kaantichore । sooreendraih stooyamaane surakulasukhade sooditaaraatisanghe janghe naaraayaneeye muhurapi jayataamasmadamho harantyau ॥ 18 ॥
samyaksaahyam vidhaatum samamiva satatam janghayoh khinnayorye bhaareebhootorudandadvayabharanakritottambhabhaavam bhajete । chittaadarsham nidhaatum mahitamiva sataam te samudraayamaane vrittaakaare vidhattaam hyadi mudamajitasyaanisham jaanunee nah ॥ 19 ॥
devo bheetim vidhaatuh sapadi vidadhatau kaitabhaakhyam madhum chaa- -pyaaropyaaroodhagarvaavadhijaladhi yayoraadidaityau jaghaana । vrittaavanyonyatulyau chaturamupachayam bibhrataavabhraneelaa- -vooroo chaaroo harestau mudamatishayineem maanase no vidhattaam ॥ 20 ॥
peetena dyotate yachchaturaparihitenaambarenaatyudaaram jaataalankaarayogam jalamiva jaladherbaadabaagniprabhaabhih । etatpaatityadaanno jaghanamatighanaadenaso maananeeyam saatatyenaiva chetovishayamavataratpaatu peetaambarasya ॥ 21 ॥
yasyaa daamnaa tridhaamno jaghanakalitayaa bhraajate'ngam yathaabdhe- -rmadhyastho mandaraadrirbhujagapatimahaabhogasannaddhamadhyah । kaanchee saa kaanchanaabhaa manivarakiranairullasadbhih pradeeptaa kalyaam kalyaanadaatreem mama matimanisham kamraroopaam karotu ॥ 22 ॥
unnamram kamramuchchairupachitamudabhoodyatra patrairvichitraih poorvam geervaanapoojyam kamalajamadhupasyaaspadam tatpayojam । yasminneelaashmaneelaistaralaruchijalaih poorite kelibuddhyaa naaleekaakshasya naabheesarasi vasatu nashchittahamsashchiraaya ॥ 23 ॥
paataalam yasya naalam valayamapi dishaam patrapankteernagendraa- -nvidvaamsah kesaraaleerviduriha vipulaam karnikaam svarnashailam । bhooyaadgaayatsvayambhoomadhukarabhavanam bhoomayam kaamadam no naaleekam naabhipadmaakarabhavamuru tannaagashayyasya shaureh ॥ 24 ॥
aadau kalpasya yasmaatprabhavati vitatam vishvametadvikalpaih kalpaante yasya chaanta pravishati sakalam sthaavaram jangamam cha । atyantaachintyamoorteshchirataramajitasyaantarikshasvaroope tasminnasmaakamantahkaranamatimudaa kreedataatkrodabhaage ॥ 25 ॥
kaantyambhahpoorapoorne lasadasitavaleebhangabhaasvattarange gambheeraakaaranaabheechaturataramahaavartashobhinyudaare । kreedatvaanadvahemodaranahanamahaabaadabaagniprabhaadhye kaamam daamodareeyodarasalilanidhau chittamatsyashchiram nah ॥ 26 ॥
naabheenaaleekamoolaadadhikaparimalonmohitaanaamaleenaam maalaa neeleva yaantee sphurati ruchimatee vaktrapadmonmukhee yaa । ramyaa saa romaraajirmahitaruchikaree madhyabhaagasya vishno- -shchittasthaa maa viramseechchirataramuchitaam saadhayantee shriyam nah ॥ 27 ॥
samsteernam kaustubhaamshuprasarakisalayairmugdhamuktaaphalaadhyam shreevatsollaasi phullapratinavavanamaalaanki raajadbhujaantam । vakshah shreevrikshakaantam madhukaranikarashyaamalam shaarngapaaneh samsaaraadhvashramaartairupavanamiva yatsevitam tatprapadye ॥ 28 ॥
kaantam vaksho nitaantam vidadhadiva galam kaalimaa kaalashatro- -rindorbimbam yathaanko madhupa iva tarormanjareem raajate yah । shreemaannityam vidheyaadaviralamilitah kaustubhashreeprataanaih shreevatsah shreepateh sa shriya iva dayito vatsa uchchaihshriyam nah ॥ 29 ॥
sambhooyaambhodhimadhyaatsapadi sahajayaa yah shriyaa sannidhatte neele naaraayanorahsthalagaganatale haarataaropasevye । aashaah sarvaah prakaashaa vidadhadapidadhachchaatmabhaasaanyatejaa- -syaashcharyasyaakaro no dyumaniriva manih kaustubhah so'stubhootyai ॥ 30 ॥
yaa vaayaavaanukoolyaatsarati maniruchaa bhaasamaanaa samaanaa saakam saakampamamse vasati vidadhatee vaasubhadram subhadram । saaram saarangasanghairmukharitakusumaa mechakaantaa cha kaantaa maalaa maalaalitaasmaanna viramatu sukhairyojayantee jayantee ॥ 31 ॥
haarasyoruprabhaabhih pratinavavanamaalaashubhih praamshuroopaih shreebhishchaapyangadaanaam kabalitaruchi yannishkabhaabhishcha bhaati । baahulyenaiva baddhaanjaliputamajitasyaabhiyaachaamahe ta- -dvandhaartim baadhataam no bahuvihatikareem bandhuram baahumoolam ॥ 32 ॥
vishvatraanaikadeekshaastadanugunagunakshatranirmaanadakshaah kartaaro durniroopasphutagunayashasaa karmanaamadbhutaanaam । shaarngam baanam kripaanam phalakamarigade padmashankhau sahasram bibhraanaah shastrajaalam mama dadhatu harerbaahavo mohahaanim ॥ 33 ॥
kanthaakalpodgatairyah kanakamayalasatkundalotthairudaarai- -rudyotaih kaustubhasyaapyurubhirupachitashchitravarno vibhaati । kanthaashleshe ramaayaah karavalayapadairmudrite bhadraroope vaikuntheeye'tra kanthe vasatu mama matih kunthabhaavam vihaaya ॥ 34 ॥
padmaanandapradaataa parilasadarunashreepareetaagrabhaagah kaale kaale cha kambupravarashashadharaapoorane yah praveenah । vaktraakaashaantarasthastirayati nitaraam dantataaraughashobhaam shreebharturdantavaasodyumaniraghatamonaashanaayaastvasau nah ॥ 35 ॥
nityam snehaatirekaannijakamituralam viprayogaakshamaa yaa vaktrendorantaraale kritavasatirivaabhaati nakshatraraajih । lakshmeekaantasya kaantaakritirativilasanmugdhamuktaavalishree- -rdantaalee santatam saa natinutinirataanakshataanrakshataannah ॥ 36 ॥
brahmanbrahmanyajihmaam matimapi kurushe deva sambhaavaye tvaam shambho shakra trilokeemavasi kimamarairnaaradaadyaah sukham vah । ittham sevaavanamram suramuninikaram veekshya vishnoh prasanna- -syaasyendoraasravantee varavachanasudhaahlaadayenmaanasam nah ॥ 37 ॥
karnasthasvarnakamrojjvalamakaramahaakundalaprotadeepya- -nmaanikyashreeprataanaih parimilitamalishyaamalam komalam yat । prodyatsooryaamshuraajanmarakatamukuraakaarachoram muraare- -rgaadhaamaagaamineem nah shamayatu vipadam gandayormandalam tat ॥ 38 ॥
vaktraambhoje lasantam muhuradharamanim pakvabimbaabhiraamam drishtvaa drashtum shukasya sphutamavataratastundadandaayate yah । ghonah shoneekritaatmaa shravanayugalasatkundalosrairmurareh praanaakhyasyaanilasya prasaranasaranih praanadaanaaya nah syaat ॥ 39 ॥
dikkaalau vedayantau jagati muhurimau sancharantau raveendoo trailokyaalokadeepaavabhidadhati yayoreva roopam muneendraah । asmaanabjaprabhe te prachuratarakripaanirbharam prekshamaane paataamaataamrashuklaasitaruchiruchire padmanetrasya netre ॥ 40 ॥
paataatpaataalapaataatpatagapatigaterbhrooyugam bhugnamadhyam yeneshachchaalitena svapadaniyamitaah saasuraa devasanghaah । nrityallaalaatarange rajanikaratanorardhakhandaavadaate kaalavyaaladvayam vaa vilasati samayaa vaalikaamaataram nah ॥ 41 ॥
lakshmaakaaraalakaalisphuradalikashashaankaardhasandarshameela- -nnetraambhojaprabodhotsukanibhritataraaleenabhringachchataabhe । lakshmeenaathasya lakshyeekritavibudhaganaapaangabaanaasanaardha- -chchaaye no bhooribhootiprasavakushalate bhroolate paalayetaam ॥ 42 ॥
rookshasmaarekshuchaapachyutasharanikaraksheenalakshmeekataaksha- -protphullatpadmamaalaavilasitamahitasphaatikaishaanalingam । bhooyaadbhooyo vibhootyai mama bhuvanapaterbhroolataadvandvamadhyaa- -duttham tatpundramoordhvam janimaranatamahkhandanam mandanam cha ॥ 43 ॥
peetheebhootaalakaante kritamakutamahaadevalingapratishthe laalaate naatyarange vikatataratate kaitabhaareshchiraaya । proddhaatyaivaatmatandreeprakatapatakuteem prasphuranteem sphutaangam patveeyam bhaavanaakhyaam chatulamatinatee naatikaam naatayennah ॥ 44 ॥
maalaaleevaalidhaamnah kuvalayakalitaa shreepateh kuntalaalee kaalindyaaruhya moordhno galati harashirahsvardhuneespardhayaa nu । raahurvaa yaati vaktram sakalashashikalaabhraantilolaantaraatmaa lokairaalokyate yaa pradishatu satatam saakhilam mangalam nah ॥ 45 ॥
suptaakaaraah prasupte bhagavati vibudhairapyadrishtasvaroopaa vyaaptavyomaantaraalaastaralamaniruchaa ranjitaah spashtabhaasah । dehachchaayodgamaabhaa ripuvapuraguruplosharoshaagnidhoomyaah keshaah keshidvisho no vidadhatu vipulakleshapaashapranaasham ॥ 46 ॥
yatra pratyuptaratnapravaraparilasadbhoorirochishprataana- -sphoortyaam moortirmuraarerdyumanishatachitavyomavaddurnireekshyaa । kurvatpaarepayodhi jvaladakrishashikhaabhaasvadaurvaagnishankaam shashvannah sharma dishyaatkalikalushatamahpaatanam tatkireetam ॥ 47 ॥
bhraantvaa bhraantvaa yadantastribhuvanagururapyabdakoteeranekaa gantum naantam samartho bhramara iva punarnaabhinaaleekanaalaat । unmajjannoorjitashreestribhuvanamaparam nirmame tatsadriksham dehaambhodhih sa deyaanniravadhiramritam daityavidveshino nah ॥ 48 ॥
matsyah koormo varaaho naraharinapatirvaamano jaamadagnyah kaakutsthah kamsaghaatee manasijavijayee yashcha kalkirbhavishyan । vishnoramshaavataraa bhuvanahitakaraa dharmasamsthaapanaarthaah paayaasurmaam ta ete gurutarakarunaabhaarakhinnaashayaa ye ॥ 49 ॥
yasmaadvaacho nivrittaah samamapi manasaa lakshanaameekshamaanaah svaarthaalaabhaatparaarthavyapagamakathanashlaaghino vedavaadaah । nityaanandam svasamvinniravadhivimalasvaantasankraantabimba- -chchaayaapatyaapi nityam sukhayati yamino yattadavyaanmaho nah ॥ 50 ॥
aapaadaadaa cha sheershaadvapuridamanagham vaishnavam yah svachitte dhatte nityam nirastaakhilakalikalusha santataantah pramodam । juhvajjihvaakrishaanau haricharitahavih stotramantraanupaathai- -statpaadaambhoruhaabhyaam satatamapi namaskurmahe nirmalaabhyaam ॥ 51 ॥
modaatpaadaadikeshastutimitirachitaa keertayitvaa tridhaamna paadaabjadvandvasevaasamayanatamatirmastakenaanamedya । unmuchyaivaatmanainonichayakavachaka panchataametya bhaano- -rbimbaantargochara sa pravishati paramaanandamaatmasvaroopam ॥ 52 ॥
iti shreematparamahamsaparivraajakaachaaryasya shreegovindabhagavatpoojyapaadashishyasya shreemachchankarabhagavatah kritau shree vishnu paadaadikeshaantavarnana stotram sampoornam ।
విష్ణు పాదాది కేశాంత వర్ణన స్తోత్రం గురించి
The Vishnu Padadi Keshanta Varnana Stotram is Adi Shankaracharya's hymn describing Lord Vishnu, beginning with his weapons and ornaments and moving over his whole divine form. It opens with the Panchajanya conch, resting at the tip of Lakshmi's husband's arm, white and vast like the moon on the high peak of a blue mountain, and asks it to protect us; verse by verse it then dwells on the discus, the mace, the bow, the sword, the Kaustubha jewel and each part of the Lord's form.
రచయిత: Adi Shankaracharya, as its colophon states
ఎప్పుడు పఠించాలి: In Vishnu worship and meditation, and on Ekadashi.
మీకు తెలుసా?
- Its colophon names Shankara, disciple of Govinda Bhagavatpada, as its author.
- Like a keshadi or padadi description, it is meant as a guided meditation, bringing the whole form of the Lord before the mind.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
What does "Padadi Keshanta" mean?
"From the feet to the hair", a description of the whole form.
What does it describe first?
The Panchajanya conch in Vishnu's hand.
Who wrote it?
Adi Shankaracharya, as its colophon states.
ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.
మరిన్ని భక్తి గ్రంథాలు