চাণক্য় নীতি - প্রথমোঽধ্য়ায়ঃ
Chanakya Neethi · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ವಿಷ್ಣುಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿಂ ಪ್ರಭುಮ್ । ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರೋದ್ಧೃತಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ರಾಜನೀತಿಸಮುಚ್ಚಯಂ ॥ 01 ॥
ಅಧೀತ್ಯೇದಂ ಯಥಾಶಾಸ್ತ್ರಂ ನರೋ ಜಾನಾತಿ ಸತ್ತಮಃ । ಧರ್ಮೋಪದೇಶವಿಖ್ಯಾತಂ ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯಂ ಶುಭಾಶುಭಂ ॥ 02 ॥
ತದಹಂ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ । ಯೇನ ವಿಜ್ಞಾತಮಾತ್ರೇಣ ಸರ್ವಜ್ಞಾತ್ವಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ ॥ 03 ॥
ಮೂರ್ಖಶಿಷ್ಯೋಪದೇಶೇನ ದುಷ್ಟಸ್ತ್ರೀಭರಣೇನ ಚ । ದುಃಖಿತೈಃ ಸಂಪ್ರಯೋಗೇಣ ಪಂಡಿತೋಽಪ್ಯವಸೀದತಿ ॥ 04 ॥
ದುಷ್ಟಾ ಭಾರ್ಯಾ ಶಠಂ ಮಿತ್ರಂ ಭೃತ್ಯಶ್ಚೋತ್ತರದಾಯಕಃ । ಸಸರ್ಪೇ ಚ ಗೃಹೇ ವಾಸೋ ಮೃತ್ಯುರೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 05 ॥
ಆಪದರ್ಥೇ ಧನಂ ರಕ್ಷೇದ್ದಾರಾನ್ ರಕ್ಷೇದ್ಧನೈರಪಿ । ಆತ್ಮಾನಂ ಸತತಂ ರಕ್ಷೇದ್ದಾರೈರಪಿ ಧನೈರಪಿ ॥ 06 ॥
ಆಪದರ್ಥೇ ಧನಂ ರಕ್ಷೇಚ್ಛ್ರೀಮತಾಂ ಕುತ ಆಪದಃ । ಕದಾಚಿಚ್ಚಲತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸಂಚಿತೋಽಪಿ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ 07 ॥
ಯಸ್ಮಿಂದೇಶೇ ನ ಸಮ್ಮಾನೋ ನ ವೃತ್ತಿರ್ನ ಚ ಬಾಂಧವಾಃ । ನ ಚ ವಿದ್ಯಾಗಮೋಽಪ್ಯಸ್ತಿ ವಾಸಂ ತತ್ರ ನ ಕಾರಯೇತ್ ॥ 08 ॥
ಧನಿಕಃ ಶ್ರೋತ್ರಿಯೋ ರಾಜಾ ನದೀ ವೈದ್ಯಸ್ತು ಪಂಚಮಃ । ಪಂಚ ಯತ್ರ ನ ವಿದ್ಯಂತೇ ನ ತತ್ರ ದಿವಸಂ ವಸೇತ್ ॥ 09 ॥
ಲೋಕಯಾತ್ರಾ ಭಯಂ ಲಜ್ಜಾ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ ತ್ಯಾಗಶೀಲತಾ । ಪಂಚ ಯತ್ರ ನ ವಿದ್ಯಂತೇ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ತತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಿಂ ॥ 10 ॥
ಜಾನೀಯಾತ್ಪ್ರೇಷಣೇ ಭೃತ್ಯಾನ್ಬಾಂಧವಾನ್ ವ್ಯಸನಾಗಮೇ । ಮಿತ್ರಂ ಚಾಪತ್ತಿಕಾಲೇಷು ಭಾರ್ಯಾಂ ಚ ವಿಭವಕ್ಷಯೇ ॥ 11 ॥
ಆತುರೇ ವ್ಯಸನೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ದುರ್ಭಿಕ್ಷೇ ಶತ್ರುಸಂಕಟೇ । ರಾಜದ್ವಾರೇ ಶ್ಮಶಾನೇ ಚ ಯಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ಸ ಬಾಂಧವಃ ॥ 12 ॥
ಯೋ ಧ್ರುವಾಣಿ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಅಧ್ರುವಂ ಪರಿಷೇವತೇ । ಧ್ರುವಾಣಿ ತಸ್ಯ ನಶ್ಯಂತಿ ಚಾಧ್ರುವಂ ನಷ್ಟಮೇವ ಹಿ ॥ 13 ॥
ವರಯೇತ್ಕುಲಜಾಂ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ವಿರೂಪಾಮಪಿ ಕನ್ಯಕಾಮ್ । ರೂಪಶೀಲಾಂ ನ ನೀಚಸ್ಯ ವಿವಾಹಃ ಸದೃಶೇ ಕುಲೇ ॥ 14 ॥
ನದೀನಾಂ ಶಸ್ತ್ರಪಾಣೀನಾಂನಖೀನಾಂ ಶಋಂಗಿಣಾಂ ತಥಾ । ವಿಶ್ವಾಸೋ ನೈವ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ರಾಜಕುಲೇಷು ಚ ॥ 15 ॥
ವಿಷಾದಪ್ಯಮೃತಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮಮೇಧ್ಯಾದಪಿ ಕಾಂಚನಮ್ । ಅಮಿತ್ರಾದಪಿ ಸದ್ವೃತ್ತಂ ಬಾಲಾದಪಿ ಸುಭಾಷಿತಂ ॥ 16 ॥
ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ದ್ವಿಗುಣ ಆಹಾರೋ ಲಜ್ಜಾ ಚಾಪಿ ಚತುರ್ಗುಣಾ । ಸಾಹಸಂ ಷಡ್ಗುಣಂ ಚೈವ ಕಾಮಶ್ಚಾಷ್ಟಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ 17 ॥
চাণক্য় নীতি - প্রথমোঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে
This is the first chapter of the Chanakya Niti, maxims traditionally attributed to Chanakya (Kautilya). It opens by bowing to Lord Vishnu, lord of the three worlds, and promises a collection of the principles of statecraft drawn from many scriptures; one who studies it well comes to know what should and should not be done. Its verses advise on choosing friends and places to live, on keeping wealth for hard times, and on testing a servant in work, a relative in trouble, a friend in adversity and a spouse in misfortune.
রচয়িতা: Traditionally attributed to Chanakya (Kautilya)
কখন পাঠ করবেন: In reading and study of practical wisdom (niti), and in talks on conduct.
আপনি কি জানেন?
- The well-known verse on testing people says a true friend is known in adversity.
- Some verses of the Chanakya Niti, including the last verse of this chapter, reflect the attitudes of their age and are read today with that in mind.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
To whom does the first verse bow?
Lord Vishnu, lord of the three worlds.
When is a friend tested, according to this chapter?
In adversity.
Who is it attributed to?
Traditionally to Chanakya.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ