MuhurtaNow

চাণক্য় নীতি - সপ্তমোঽধ্য়ায়ঃ

Chanakya Neethi · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

arthanaasham manastaapam grihe dushcharitaani cha । vanchanam chaapamaanam cha matimaanna prakaashayet ॥ 01 ॥

dhanadhaanyaprayogeshu vidyaasangrahane tathaa । aahaare vyavahaare cha tyaktalajjah sukhee bhavet ॥ 02 ॥

santoshaamritatriptaanaam yatsukham shaantireva cha । na cha taddhanalubdhaanaamitashchetashcha dhaavataam ॥ 03 ॥

santoshastrishu kartavyah svadaare bhojane dhane । trishu chaiva na kartavyo'dhyayane japadaanayoh ॥ 04 ॥

viprayorvipravahnyoshcha dampatyoh svaamibhrityayoh । antarena na gantavyam halasya vrishabhasya cha ॥ 05 ॥

paadaabhyaam na sprishedagnim gurum braahmanameva cha । naiva gaam na kumaareem cha na vriddham na shishum tathaa ॥ 06 ॥

shakatam panchahastena dashahastena vaajinam । gajam hastasahasrena deshatyaagena durjanam ॥ 07 ॥

hastee ankushamaatrena vaajee hastena taadyate । sharingee lagudahastena khadgahastena durjanah ॥ 08 ॥

tushyanti bhojane vipraa mayooraa ghanagarjite । saadhavah parasampattau khalaah paravipattishu ॥ 09 ॥

anulomena balinam pratilomena durjanam । aatmatulyabalam shatrum vinayena balena vaa ॥ 10 ॥

baahuveeryam balam raajnaam brahmano brahmavidbalee । roopayauvanamaadhuryam streenaam balamanuttamam ॥ 11 ॥

naatyantam saralairbhaavyam gatvaa pashya vanasthaleem । chhidyante saralaastatra kubjaastishthanti paadapaah ॥ 12 ॥

yatrodakam tatra vasanti hamsaa- stathaiva shushkam parivarjayanti । na hamsatulyena narena bhaavyam punastyajantah punaraashrayante ॥ 13 ॥

upaarjitaanaam vittaanaam tyaaga eva hi rakshanam । tadaagodarasamsthaanaam pareevaaha ivaambhasaam ॥ 14 ॥

yasyaarthaastasya mitraani yasyaarthaastasya baandhavaah । yasyaarthaah sa pumaamlloke yasyaarthaah sa cha panditah ॥ 15 ॥

svargasthitaanaamiha jeevaloke chatvaari chihnaani vasanti dehe । daanaprasango madhuraa cha vaanee devaarchanam braahmanatarpanam cha ॥ 16 ॥

atyantakopah katukaa cha vaanee daridrataa cha svajaneshu vairam । neechaprasangah kulaheenasevaa chihnaani dehe narakasthitaanaam ॥ 17 ॥

gamyate yadi mrigendramandiram labhyate karikapaalamauktikam । jambukaalayagate cha praapyate vatsapuchchhakharacharmakhandanam ॥ 18 ॥

shunah puchchhamiva vyartham jeevitam vidyayaa vinaa । na guhyagopane shaktam na cha damshanivaarane ॥ 19 ॥

vaachaam shaucham cha manasah shauchamindriyanigrahah । sarvabhootadayaashauchametachchaucham paraarthinaam ॥ 20 ॥

pushpe gandham tile tailam kaashthe'gnim payasi ghritam । ikshau gudam tathaa dehe pashyaatmaanam vivekatah ॥ 21 ॥

চাণক্য় নীতি - সপ্তমোঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে

This is the seventh chapter of the Chanakya Niti, maxims traditionally attributed to Chanakya (Kautilya). It opens with advice on discretion: a wise person does not reveal loss of wealth, sorrow of mind, troubles at home, or being cheated or insulted. It says that in dealings with money and grain, in gaining knowledge, in eating and in business one should not be shy. It ends with a well-known verse: as fragrance is in the flower, oil in sesame, fire in wood, ghee in milk and sugar in cane, so see the Self within the body by discrimination.

রচয়িতা: Traditionally attributed to Chanakya (Kautilya)

কখন পাঠ করবেন: In reading and study of practical wisdom (niti), and in talks on conduct.

আপনি কি জানেন?

  • Its last verse, "Pushpe gandham tile tailam", gives simple images for the Self hidden within the body.
  • Some verses of the Chanakya Niti reflect the attitudes of their age and are read today with that in mind.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

What should a wise person not reveal?

Loss of wealth, sorrow, troubles at home, or being cheated or insulted.

Where should one not be shy?

In money matters, learning, eating and business.

How is the Self seen, according to the last verse?

Like fragrance in a flower, by discrimination.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।