শিব কবচম্
Shiva · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
atha shivakacham asya shree shivakavacha stotra mahaamantrasya । rishabha-yogeeshvara rishih । anushtup chhandah । shree-saambasadaashivo devataa । om beejam । namah shaktih । shivaayeti keelakam । saambasadaashivapreetyarthe jape viniyogah ॥
karanyaasah om sadaashivaaya angushthaabhyaam namah । nam gangaadharaaya tarjaneebhyaam namah । mam mrityunjayaaya madhyamaabhyaam namah । shim shoolapaanaye anaamikaabhyaam namah । vaam pinaakapaanaye kanishthikaabhyaam namah । yam umaapataye karatalakaraprishthaabhyaam namah ।
hridayaadi anganyaasah om sadaashivaaya hridayaaya namah । nam gangaadharaaya shirase svaahaa । mam mrityunjayaaya shikhaayai vashat । shim shoolapaanaye kavachaaya hum । vaam pinaakapaanaye netratrayaaya vaushat । yam umaapataye astraaya phat । bhoorbhuvassuvaromiti digbandhah ॥
dhyaanam vajradamshtram trinayanam kaalakantha marindamam । sahasrakara-matyugram vande shambhum umaapatim ॥ rudraaksha-kankana-lasatkara-dandayugmah paalaantaraa-lasita-bhasmadhrita-tripundrah । panchaaksharam paripathan varamantraraajam dhyaayan sadaa pashupatim sharanam vrajethaah ॥
atah param sarvapuraana-guhyam nihshesha-paapaughaharam pavitram । jayapradam sarva-vipatpramochanam vakshyaami shaivam kavacham hitaaya te ॥
panchapoojaa lam prithivyaatmane gandham samarpayaami । ham aakaashaatmane pushpaih poojayaami । yam vaayvaatmane dhoopam aaghraapayaami । ram agnyaatmane deepam darshayaami । vam amritaatmane amritam mahaa-naivedyam nivedayaami । sam sarvaatmane sarvopachaara-poojaam samarpayaami ॥
mantrah
rishabha uvaacha
namaskritya mahaadevam vishva-vyaapina-meeshvaram । vakshye shivamayam varma sarvarakshaakaram nrinaam ॥ 1
shuchau deshe samaaseeno yathaavatkalpitaasanah । jitendriyo jitapraana-shchintayechchivamavyayam ॥ 2 ॥
hritpundareekaantarasannivishtam svatejasaa vyaapta-nabho'vakaasham । ateendriyam sookshmamanantamaadyam dhyaayetparaanandamayam mahesham ॥ 3 ॥
dhyaanaavadhootaakhilakarmabandha- -shchiram chidaanandanimagnachetaah । shadaksharanyaasasamaahitaatmaa shaivena kuryaatkavachena rakshaam ॥ 4 ॥
maam paatu devo'khiladevataatmaa samsaarakoope patitam gabheere । tannaama divyam varamantramoolam dhunotu me sarvamagham hridistham ॥ 5 ॥
sarvatra maam rakshatu vishvamoorti- -rjyoti-rmayaanandaghanashchidaatmaa । anoraneeyaanurushaktirekah sa eeshvarah paatu bhayaadasheshaat ॥ 6 ॥
yo bhoosvaroopena bibharti vishvam paayaatsa bhoomergirisho'shtamoortih । yo'paam svaroopena nrinaam karoti sanjeevanam so'vatu maam jalebhyah ॥ 7 ॥
kalpaavasaane bhuvanaani dagdhvaa sarvaani yo nrityati bhoorileelah । sa kaalarudro'vatu maam davaagne- -rvaatyaadibheete-rakhilaachcha taapaat ॥ 8 ॥
pradeepta-vidyutkanakaavabhaaso vidyaavaraabheeti-kuthaarapaanih । chaturmukhastatpurushastrinetrah praachyaam sthito rakshatu maamajasram ॥ 9 ॥
kuthaara khetaankushapaashashoola kapaalapaashaaksha gunaandadhaanah । chaturmukho neela-ruchistrinetrah paayaadaghoro dishi dakshinasyaam ॥ 10 ॥
kundendu-shankha-sphatikaavabhaaso vedaakshamaalaa-varadaabhayaankah । tryakshashchaturvaktra uruprabhaavah sadyo'dhijaato'vatu maam prateechyaam ॥ 11 ॥
varaaksha-maalaabhayatanka-hastah saroja-kinjalkasamaanavarnah । trilochana-shchaaruchaturmukho maam paayaadudeechyaam dishi vaamadevah ॥ 12 ॥
vedaabhayeshtaankushatankapaasha- -kapaaladhakkaakshara-shoolapaanih । sitadyutih panchamukho'vataanmaa- -meeshaana oordhvam paramaprakaashah ॥ 13 ॥
moordhaanamavyaanmama chandramaulih phaalam mamaavyaadatha phaalanetrah । netre mamaavyaadbhaganetrahaaree naasaam sadaa rakshatu vishvanaathah ॥ 14 ॥
paayaachchrutee me shrutigeetakeertih kapolamavyaatsatatam kapaalee । vaktram sadaa rakshatu panchavaktro jihvaam sadaa rakshatu vedajihvah ॥ 15 ॥
kantham gireesho'vatu neelakanthah paanidvayam paatu pinaakapaanih । dormoolamavyaanmama dharmabaahuh vakshahsthalam dakshamakhaantako'vyaat ॥ 16 ॥
mamodaram paatu gireendradhanvaa madhyam mamaavyaanmadanaantakaaree । herambataato mama paatu naabhim paayaatkatim dhoorjatireeshvaro me ॥ 17 ॥ [smaraari-ravyaanmama guhyadesham prishtam sadaa rakshatu paarvateeshah ।]
oorudvayam paatu kuberamitro jaanudvayam me jagadeeshvaro'vyaat । janghaayugam pungavaketuravyaa- -tpaadau mamaavyaatsuravandyapaadah ॥ 18 ॥
maheshvarah paatu dinaadiyaame maam madhyayaame'vatu vaamadevah । trilochanah paatu triteeyayaame vrishadhvajah paatu dinaantyayaame ॥ 19 ॥
paayaannishaadau shashishekharo maam gangaadharo rakshatu maam nisheethe । gaureepatih paatu nishaavasaane mrityunjayo rakshatu sarvakaalam ॥ 20 ॥
antahsthitam rakshatu shankaro maam sthaanuh sadaa paatu bahihsthitam maam । tadantare paatu patih pashoonaam sadaashivo rakshatu maam samantaat ॥ 21 ॥
tishthanta-mavyaadbhuvanaikanaathah paayaadvrajantam pramathaadhinaathah । vedaantavedyo'vatu maam nishannam maamavyayah paatu shivah shayaanam ॥ 22 ॥
maargeshu maam rakshatu neelakanthah shailaadi-durgeshu puratrayaarih । aranyavaasaadi-mahaapravaase paayaanmrigavyaadha udaarashaktih ॥ 23 ॥
kalpaanta-kaalogra-patuprakopah [katopa] sphutaatta-haasochchalitaanda-koshah । ghoraari-senaarnavadurnivaara- -mahaabhayaadrakshatu veerabhadrah ॥ 24 ॥
pattyashvamaatanga-rathaavaroodhinee- [ghataavarootha] -sahasra-lakshaayuta-kotibheeshanam । akshauhineenaam shatamaatataayinaam chhindyaanmrido ghorakuthaaradhaarayaa ॥ 25 ॥
nihantu dasyunpralayanalarchi- -rjvalattrishoolam tripuraantakasya । shaardoola-simharkshavrikaadi-himsraan santraasayatveesha-dhanuh pinaakah ॥ 26 ॥
dussvapna dushshakuna durgati daurmanasya durbhiksha durvyasana dussaha duryashaamsi । utpaata-taapa-vishabheeti-masadgrahaartim vyaadheemshcha naashayatu me jagataamadheeshah ॥ 27 ॥
om namo bhagavate sadaashivaaya sakala-tattvaatmakaaya sarva-mantra-svaroopaaya sarva-yantraadhishthitaaya sarva-tantra-svaroopaaya sarva-tattva-vidooraaya brahma-rudraavataarine-neelakanthaaya paarvatee-manoharapriyaaya soma-sooryaagni-lochanaaya bhasmoddhoolita-vigrahaaya mahaamani-mukuta-dhaaranaaya maanikya-bhooshanaaya srishtisthiti-pralayakaala-raudraavataaraaya dakshaadhvara-dhvamsakaaya mahaakaala-bhedanaaya mooladhaaraika-nilayaaya tatvaateetaaya gangaadharaaya sarva-devaadi-devaaya shadaashrayaaya vedaanta-saaraaya trivarga-saadhanaaya anantakoti-brahmaanda-naayakaaya ananta-vaasuki-takshaka-karkotaka-shankha-kulika-padma-mahaapadmeti-ashta-mahaa-naaga-kulabhooshanaaya pranavasvaroopaaya chidaakaashaaya aakaasha-dik-svaroopaaya graha-nakshatra-maaline sakalaaya kalanka-rahitaya sakala-lokaika-kartre sakala-lokaika-bhartre sakala-lokaika-samhartre sakala-lokaika-gurave sakala-lokaika-saakshine sakala-nigamaguhyaaya sakala-vedaanta-paaragaaya sakala-lokaika-varapradaaya sakala-lokaika-shankaraaya sakala-duritaarti-bhanjanaaya sakala-jagadabhayankaraaya shashaanka-shekharaaya shaashvata-nijaavaasaaya niraakaaraaya niraabhaasaaya niraamayaaya nirmalaaya nirlobhaaya nirmadaaya nishchintaaya nirahankaaraaya nirankushaaya nishkalankaya nirgunaaya nishkaamaaya niroopaplavaaya niravadhyaaya nirantaraaya nirupadravaaya niravadyaaya nirantaraaya nishkaaranaaya niraatankaaya nishprapanchaaya nissangaaya nirdvandvaaya niraadhaaraaya neeraagaaya nishkrodhaaya nirlobhaaya nishpaapaaya nirvikalpaaya nirbhedaaya nishkriyaaya nistulaaya nishshamshayaaya niranjanaaya nirupama-vibhavaaya nitya-shuddha-buddha-mukta-paripoorna-sachchidaanandaadvayaaya parama-shaanta-svaroopaaya parama-shaanta-prakaashaaya tejoroopaaya tejomayaaya tejo'dhipataye jaya jaya rudra mahaarudra mahaa-raudra bhadraavataara mahaa-bhairava kaala-bhairava kalpaanta-bhairava kapaala-maalaadhara khatvaanga-charma-khadga-dhara paashaankusha-damarooshoola-chaapa-baana-gadaa-shakti-bhindi- paala-tomara-musala-bhushundee-mudgara-paasha-parigha-shataghnee-chakraadyaayudha-bheeshanaakaara sahasra-mukha damshtraakaraala-vadana vikataattahaasa visphaatita-brahmaanda-mandala-naagendrakundala naagendrahaara naagendravalaya naagendracharmadhara naagendraniketana mrityunjaya tryambaka tripuraantaka vishvaroopa viroopaaksha vishveshvara vrishabhavaahana vishavibhooshana vishvatomukha sarvatomukha maam raksha raksha jvala jvala prajvala prajvala mahaamrityubhayam shamaya shamaya apamrityubhayam naashaya naashaya rogabhayam utsaadaya utsaadaya vishasarpabhayam shamaya shamaya choraan maaraya maaraya mama shatroon uchchaataya uchchaataya trishoolena vidaaraya vidaaraya kuthaarena bhindhi bhindhi khadgena chhinddi chhinddi khatvaangena vipodhaya vipodhaya mama paapam shodhaya shodhaya musalena nishpeshaya nishpeshaya baanaih santaadaya santaadaya yaksha rakshaamsi bheeshaya bheeshaya ashesha bhootaan vidraavaya vidraavaya kushmanda-bhuta-betala-marigana-brahmarakshasa-ganan santraasaya santraasaya mama abhayam kuru kuru [mama paapam shodhaya shodhaya] naraka-mahaabhayaan maam uddhara uddhara vitrastam maam aashvaasaya aashvaasaya amrita-kataaksha-veekshanena maam aalokaya aalokaya sanjeevaya sanjeevaya kshuttrishnaartam maam aapyaayaya aapyaayaya duhkhaaturam maam aanandaya aanandaya shivakavachena maam aachchaadaya aachchaadaya hara hara hara hara mrityunjaya tryambaka sadaashiva paramashiva namaste namaste namaste namah ॥
poorvavat - hridayaadi nyaasah । panchapoojaa ॥ bhoorbhuvassuvaromiti digvimokah ॥
phalashrutih
rishabha uvaacha
ityetatkavacham shaivam varadam vyaahritam mayaa । sarva-baadhaa-prashamanam rahasyam sarvadehinaam ॥ 1
yah sadaa dhaarayenmartyah shaivam kavachamuttamam । na tasya jaayate kvaapi bhayam shambhoranugrahaat ॥ 2 ॥
ksheenaayu-rmrityumaapanno mahaarogahato'pi vaa । sadyah sukhamavaapnoti deerghamaayushcha vindati ॥ 3 ॥
sarvadaaridryashamanam saumaangalya-vivardhanam । yo dhatte kavacham shaivam sa devairapi poojyate ॥ 4 ॥
mahaapaataka-sanghaatairmuchyate chopapaatakaih । dehaante shivamaapnoti shiva-varmaanubhaavatah ॥ 5 ॥
tvamapi shraddhayaa vatsa shaivam kavachamuttamam । dhaarayasva mayaa dattam sadyah shreyo hyavaapsyasi ॥ 6 ॥
soota uvaacha
ityuktvaa rishabho yogee tasmai paarthiva-soonave । dadau shankham mahaaraavam khadgam chaarinishoodanam ॥ 7
punashcha bhasma sammantrya tadangam sarvato'sprishat । gajaanaam shatsahasrasya dvigunam cha balam dadau ॥ 8 ॥
bhasmaprabhaavaatsampraapya balaishvaryadhritismritih । sa raajaputrah shushubhe sharadarka iva shriyaa ॥ 9 ॥
tamaaha praanjalim bhooyah sa yogee raajanandanam । esha khadgo mayaa dattastapomantraanubhaavatah ॥ 10 ॥
shitadhaaramimam khadgam yasmai darshayasi sphutam । sa sadyo mriyate shatruh saakshaanmrityurapi svayam ॥ 11 ॥
asya shankhasya nihraadam ye shrinvanti tavaahitaah । te moorchhitaah patishyanti nyastashastraa vichetanaah ॥ 12 ॥
khadgashankhaavimau divyau parasainyavinaashinau । aatmasainyasvapakshaanaam shauryatejovivardhanau ॥ 13 ॥
etayoshcha prabhaavena shaivena kavachena cha । dvishatsahasranaagaanaam balena mahataapi cha ॥ 14 ॥
bhasmadhaaranasaamarthyaachchatrusainyam vijeshyasi । praapya simhaasanam paitryam goptaasi prithiveemimaam ॥ 15 ॥
iti bhadraayusham samyaganushaasya samaatrikam । taabhyaam sampoojitah so'tha yogee svairagatiryayau ॥ 16 ॥
iti shreeskaandamahaapuraane brahmottarakhande shivakavacha prabhaava varnanam naama dvaadasho'dhyaayah sampoornah ॥
শিব কবচম্ সম্পর্কে
This Shiva Kavacham is a protective hymn to Lord Shiva from the Brahmottara Khanda of the Skanda Purana. Its viniyoga names Rishabha Yogishvara as the seer and Samba Sadashiva as the deity, and its nyasa places the names Sadashiva, Gangadhara, Mrityunjaya, Shulapani, Pinakapani and Umapati on the fingers and body. The kavacha itself asks Shiva in his many forms to guard every part of the body and every direction, and the chapter closes by describing the power of the armour.
উৎস: Skanda Purana, Brahmottara Khanda, chapter 12, as its colophon states
কখন পাঠ করবেন: On Mondays, Pradosham and Maha Shivaratri, and as a daily protective prayer.
আপনি কি জানেন?
- In the Brahmottara Khanda, the sage Rishabha teaches this kavacha to Bhadrayu, a young prince, to give him courage.
- Its colophon calls it the twelfth chapter, "the description of the power of the Shiva Kavacha".
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
Where is this Shiva Kavacham from?
The Brahmottara Khanda of the Skanda Purana, chapter 12.
Who is its seer?
Rishabha Yogishvara, as its viniyoga states.
What names are used in its nyasa?
Sadashiva, Gangadhara, Mrityunjaya, Shulapani, Pinakapani and Umapati.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ