MuhurtaNow

अष्टावक्र गीता अष्टादशोऽध्यायः

Karma Siddhanta · पारंपरिक भक्ति पाठ

അഷ്ടാവക്ര ഉവാച

യസ്യ ബോധോദയേ താവത്സ്വപ്നവദ് ഭവതി ഭ്രമഃ । തസ്മൈ സുഖൈകരൂപായ നമഃ ശാംതായ തേജസേ ॥ 18-1

അര്ജയിത്വാഖിലാന് അര്ഥാന് ഭോഗാനാപ്നോതി പുഷ്കലാന് । ന ഹി സർവപരിത്യാഗമംതരേണ സുഖീ ഭവേത് ॥ 18-2॥

കര്തവ്യദുഃഖമാര്തംഡജ്വാലാദഗ്ധാംതരാത്മനഃ । കുതഃ പ്രശമപീയൂഷധാരാസാരമൃതേ സുഖമ് ॥ 18-3॥

ഭവോഽയം ഭാവനാമാത്രോ ന കിംചിത് പരമാര്ഥതഃ । നാസ്ത്യഭാവഃ സ്വഭാവാനാം ഭാവാഭാവവിഭാവിനാമ് ॥ 18-4॥

ന ദൂരം ന ച സംകോചാല്ലബ്ധമേവാത്മനഃ പദമ് । നിർവികല്പം നിരായാസം നിർവികാരം നിരംജനമ് ॥ 18-5॥

വ്യാമോഹമാത്രവിരതൌ സ്വരൂപാദാനമാത്രതഃ । വീതശോകാ വിരാജംതേ നിരാവരണദൃഷ്ടയഃ ॥ 18-6॥

സമസ്തം കല്പനാമാത്രമാത്മാ മുക്തഃ സനാതനഃ । ഇതി വിജ്ഞായ ധീരോ ഹി കിമഭ്യസ്യതി ബാലവത് ॥ 18-7॥

ആത്മാ ബ്രഹ്മേതി നിശ്ചിത്യ ഭാവാഭാവൌ ച കല്പിതൌ । നിഷ്കാമഃ കിം വിജാനാതി കിം ബ്രൂതേ ച കരോതി കിമ് ॥ 18-8॥

അയം സോഽഹമയം നാഹമിതി ക്ഷീണാ വികല്പനാ । സർവമാത്മേതി നിശ്ചിത്യ തൂഷ്ണീംഭൂതസ്യ യോഗിനഃ ॥ 18-9॥

ന വിക്ഷേപോ ന ചൈകാഗ്ര്യം നാതിബോധോ ന മൂഢതാ । ന സുഖം ന ച വാ ദുഃഖമുപശാംതസ്യ യോഗിനഃ ॥ 18-10॥

സ്വാരാജ്യേ ഭൈക്ഷവൃത്തൌ ച ലാഭാലാഭേ ജനേ വനേ । നിർവികല്പസ്വഭാവസ്യ ന വിശേഷോഽസ്തി യോഗിനഃ ॥ 18-11॥

ക്വ ധര്മഃ ക്വ ച വാ കാമഃ ക്വ ചാര്ഥഃ ക്വ വിവേകിതാ । ഇദം കൃതമിദം നേതി ദ്വംദ്വൈര്മുക്തസ്യ യോഗിനഃ ॥ 18-12॥

കൃത്യം കിമപി നൈവാസ്തി ന കാപി ഹൃദി രംജനാ । യഥാ ജീവനമേവേഹ ജീവന്മുക്തസ്യ യോഗിനഃ ॥ 18-13॥

ക്വ മോഹഃ ക്വ ച വാ വിശ്വം ക്വ തദ് ധ്യാനം ക്വ മുക്തതാ । സർവസംകല്പസീമായാം വിശ്രാംതസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ 18-14॥

യേന വിശ്വമിദം ദൃഷ്ടം സ നാസ്തീതി കരോതു വൈ । നിർവാസനഃ കിം കുരുതേ പശ്യന്നപി ന പശ്യതി ॥ 18-15॥

യേന ദൃഷ്ടം പരം ബ്രഹ്മ സോഽഹം ബ്രഹ്മേതി ചിംതയേത് । കിം ചിംതയതി നിശ്ചിംതോ ദ്വിതീയം യോ ന പശ്യതി ॥ 18-16॥

ദൃഷ്ടോ യേനാത്മവിക്ഷേപോ നിരോധം കുരുതേ ത്വസൌ । ഉദാരസ്തു ന വിക്ഷിപ്തഃ സാധ്യാഭാവാത്കരോതി കിമ് ॥ 18-17॥

ധീരോ ലോകവിപര്യസ്തോ വര്തമാനോഽപി ലോകവത് । ന സമാധിം ന വിക്ഷേപം ന ലോപം സ്വസ്യ പശ്യതി ॥ 18-18॥

ഭാവാഭാവവിഹീനോ യസ്തൃപ്തോ നിർവാസനോ ബുധഃ । നൈവ കിംചിത്കൃതം തേന ലോകദൃഷ്ട്യാ വികുർവതാ ॥ 18-19॥

പ്രവൃത്തൌ വാ നിവൃത്തൌ വാ നൈവ ധീരസ്യ ദുര്ഗ്രഹഃ । യദാ യത്കര്തുമായാതി തത്കൃത്വാ തിഷ്ഠതഃ സുഖമ് ॥ 18-20॥

നിർവാസനോ നിരാലംബഃ സ്വച്ഛംദോ മുക്തബംധനഃ । ക്ഷിപ്തഃ സംസ്കാരവാതേന ചേഷ്ടതേ ശുഷ്കപര്ണവത് ॥ 18-21॥

അസംസാരസ്യ തു ക്വാപി ന ഹര്ഷോ ന വിഷാദതാ । സ ശീതലമനാ നിത്യം വിദേഹ ഇവ രാജയേ ॥ 18-22॥

കുത്രാപി ന ജിഹാസാസ്തി നാശോ വാപി ന കുത്രചിത് । ആത്മാരാമസ്യ ധീരസ്യ ശീതലാച്ഛതരാത്മനഃ ॥ 18-23॥

പ്രകൃത്യാ ശൂന്യചിത്തസ്യ കുർവതോഽസ്യ യദൃച്ഛയാ । പ്രാകൃതസ്യേവ ധീരസ്യ ന മാനോ നാവമാനതാ ॥ 18-24॥

കൃതം ദേഹേന കര്മേദം ന മയാ ശുദ്ധരൂപിണാ । ഇതി ചിംതാനുരോധീ യഃ കുർവന്നപി കരോതി ന ॥ 18-25॥

അതദ്വാദീവ കുരുതേ ന ഭവേദപി ബാലിശഃ । ജീവന്മുക്തഃ സുഖീ ശ്രീമാന് സംസരന്നപി ശോഭതേ ॥ 18-26॥

നാനാവിചാരസുശ്രാംതോ ധീരോ വിശ്രാംതിമാഗതഃ । ന കല്പതേ ന ജാനാതി ന ശൃണോതി ന പശ്യതി ॥ 18-27॥

അസമാധേരവിക്ഷേപാന് ന മുമുക്ഷുര്ന ചേതരഃ । നിശ്ചിത്യ കല്പിതം പശ്യന് ബ്രഹ്മൈവാസ്തേ മഹാശയഃ ॥ 18-28॥

യസ്യാംതഃ സ്യാദഹംകാരോ ന കരോതി കരോതി സഃ । നിരഹംകാരധീരേണ ന കിംചിദകൃതം കൃതമ് ॥ 18-29॥

നോദ്വിഗ്നം ന ച സംതുഷ്ടമകര്തൃ സ്പംദവര്ജിതമ് । നിരാശം ഗതസംദേഹം ചിത്തം മുക്തസ്യ രാജതേ ॥ 18-30॥

നിര്ധ്യാതും ചേഷ്ടിതും വാപി യച്ചിത്തം ന പ്രവര്തതേ । നിര്നിമിത്തമിദം കിംതു നിര്ധ്യായേതി വിചേഷ്ടതേ ॥ 18-31॥

തത്ത്വം യഥാര്ഥമാകര്ണ്യ മംദഃ പ്രാപ്നോതി മൂഢതാമ് । അഥവാ യാതി സംകോചമമൂഢഃ കോഽപി മൂഢവത് ॥ 18-32॥

ഏകാഗ്രതാ നിരോധോ വാ മൂഢൈരഭ്യസ്യതേ ഭൃശമ് । ധീരാഃ കൃത്യം ന പശ്യംതി സുപ്തവത്സ്വപദേ സ്ഥിതാഃ ॥ 18-33॥

അപ്രയത്നാത് പ്രയത്നാദ് വാ മൂഢോ നാപ്നോതി നിർവൃതിമ് । തത്ത്വനിശ്ചയമാത്രേണ പ്രാജ്ഞോ ഭവതി നിർവൃതഃ ॥ 18-34॥

ശുദ്ധം ബുദ്ധം പ്രിയം പൂര്ണം നിഷ്പ്രപംചം നിരാമയമ് । ആത്മാനം തം ന ജാനംതി തത്രാഭ്യാസപരാ ജനാഃ ॥ 18-35॥

നാപ്നോതി കര്മണാ മോക്ഷം വിമൂഢോഽഭ്യാസരൂപിണാ । ധന്യോ വിജ്ഞാനമാത്രേണ മുക്തസ്തിഷ്ഠത്യവിക്രിയഃ ॥ 18-36॥

മൂഢോ നാപ്നോതി തദ് ബ്രഹ്മ യതോ ഭവിതുമിച്ഛതി । അനിച്ഛന്നപി ധീരോ ഹി പരബ്രഹ്മസ്വരൂപഭാക് ॥ 18-37॥

നിരാധാരാ ഗ്രഹവ്യഗ്രാ മൂഢാഃ സംസാരപോഷകാഃ । ഏതസ്യാനര്ഥമൂലസ്യ മൂലച്ഛേദഃ കൃതോ ബുധൈഃ ॥ 18-38॥

ന ശാംതിം ലഭതേ മൂഢോ യതഃ ശമിതുമിച്ഛതി । ധീരസ്തത്ത്വം വിനിശ്ചിത്യ സർവദാ ശാംതമാനസഃ ॥ 18-39॥

ക്വാത്മനോ ദര്ശനം തസ്യ യദ് ദൃഷ്ടമവലംബതേ । ധീരാസ്തം തം ന പശ്യംതി പശ്യംത്യാത്മാനമവ്യയമ് ॥ 18-40॥

ക്വ നിരോധോ വിമൂഢസ്യ യോ നിര്ബംധം കരോതി വൈ । സ്വാരാമസ്യൈവ ധീരസ്യ സർവദാസാവകൃത്രിമഃ ॥ 18-41॥

ഭാവസ്യ ഭാവകഃ കശ്ചിന് ന കിംചിദ് ഭാവകോപരഃ । ഉഭയാഭാവകഃ കശ്ചിദ് ഏവമേവ നിരാകുലഃ ॥ 18-42॥

ശുദ്ധമദ്വയമാത്മാനം ഭാവയംതി കുബുദ്ധയഃ । ന തു ജാനംതി സംമോഹാദ്യാവജ്ജീവമനിർവൃതാഃ ॥ 18-43॥

മുമുക്ഷോര്ബുദ്ധിരാലംബമംതരേണ ന വിദ്യതേ । നിരാലംബൈവ നിഷ്കാമാ ബുദ്ധിര്മുക്തസ്യ സർവദാ ॥ 18-44॥

വിഷയദ്വീപിനോ വീക്ഷ്യ ചകിതാഃ ശരണാര്ഥിനഃ । വിശംതി ഝടിതി ക്രോഡം നിരോധൈകാഗ്രസിദ്ധയേ ॥ 18-45॥

നിർവാസനം ഹരിം ദൃഷ്ട്വാ തൂഷ്ണീം വിഷയദംതിനഃ । പലായംതേ ന ശക്താസ്തേ സേവംതേ കൃതചാടവഃ ॥ 18-46॥

ന മുക്തികാരികാം ധത്തേ നിഃശംകോ യുക്തമാനസഃ । പശ്യന് ശൃണ്വന് സ്പൃശന് ജിഘ്രന്നശ്നന്നാസ്തേ യഥാസുഖമ് ॥ 18-47॥

വസ്തുശ്രവണമാത്രേണ ശുദ്ധബുദ്ധിര്നിരാകുലഃ । നൈവാചാരമനാചാരമൌദാസ്യം വാ പ്രപശ്യതി ॥ 18-48॥

യദാ യത്കര്തുമായാതി തദാ തത്കുരുതേ ഋജുഃ । ശുഭം വാപ്യശുഭം വാപി തസ്യ ചേഷ്ടാ ഹി ബാലവത് ॥ 18-49॥

സ്വാതംത്ര്യാത്സുഖമാപ്നോതി സ്വാതംത്ര്യാല്ലഭതേ പരമ് । സ്വാതംത്ര്യാന്നിർവൃതിം ഗച്ഛേത്സ്വാതംത്ര്യാത് പരമം പദമ് ॥ 18-50॥

അകര്തൃത്വമഭോക്തൃത്വം സ്വാത്മനോ മന്യതേ യദാ । തദാ ക്ഷീണാ ഭവംത്യേവ സമസ്താശ്ചിത്തവൃത്തയഃ ॥ 18-51॥

ഉച്ഛൃംഖലാപ്യകൃതികാ സ്ഥിതിര്ധീരസ്യ രാജതേ । ന തു സസ്പൃഹചിത്തസ്യ ശാംതിര്മൂഢസ്യ കൃത്രിമാ ॥ 18-52॥

വിലസംതി മഹാഭോഗൈർവിശംതി ഗിരിഗഹ്വരാന് । നിരസ്തകല്പനാ ധീരാ അബദ്ധാ മുക്തബുദ്ധയഃ ॥ 18-53॥

ശ്രോത്രിയം ദേവതാം തീര്ഥമംഗനാം ഭൂപതിം പ്രിയമ് । ദൃഷ്ട്വാ സംപൂജ്യ ധീരസ്യ ന കാപി ഹൃദി വാസനാ ॥ 18-54॥

ഭൃത്യൈഃ പുത്രൈഃ കലത്രൈശ്ച ദൌഹിത്രൈശ്ചാപി ഗോത്രജൈഃ । വിഹസ്യ ധിക്കൃതോ യോഗീ ന യാതി വികൃതിം മനാക് ॥ 18-55॥

സംതുഷ്ടോഽപി ന സംതുഷ്ടഃ ഖിന്നോഽപി ന ച ഖിദ്യതേ । തസ്യാശ്ചര്യദശാം താം താം താദൃശാ ഏവ ജാനതേ ॥ 18-56॥

കര്തവ്യതൈവ സംസാരോ ന താം പശ്യംതി സൂരയഃ । ശൂന്യാകാരാ നിരാകാരാ നിർവികാരാ നിരാമയാഃ ॥ 18-57॥

അകുർവന്നപി സംക്ഷോഭാദ് വ്യഗ്രഃ സർവത്ര മൂഢധീഃ । കുർവന്നപി തു കൃത്യാനി കുശലോ ഹി നിരാകുലഃ ॥ 18-58॥

സുഖമാസ്തേ സുഖം ശേതേ സുഖമായാതി യാതി ച । സുഖം വക്തി സുഖം ഭുംക്തേ വ്യവഹാരേഽപി ശാംതധീഃ ॥ 18-59॥

സ്വഭാവാദ്യസ്യ നൈവാര്തിര്ലോകവദ് വ്യവഹാരിണഃ । മഹാഹ്രദ ഇവാക്ഷോഭ്യോ ഗതക്ലേശഃ സുശോഭതേ ॥ 18-60॥

നിവൃത്തിരപി മൂഢസ്യ പ്രവൃത്തി രുപജായതേ । പ്രവൃത്തിരപി ധീരസ്യ നിവൃത്തിഫലഭാഗിനീ ॥ 18-61॥

പരിഗ്രഹേഷു വൈരാഗ്യം പ്രായോ മൂഢസ്യ ദൃശ്യതേ । ദേഹേ വിഗലിതാശസ്യ ക്വ രാഗഃ ക്വ വിരാഗതാ ॥ 18-62॥

ഭാവനാഭാവനാസക്താ ദൃഷ്ടിര്മൂഢസ്യ സർവദാ । ഭാവ്യഭാവനയാ സാ തു സ്വസ്ഥസ്യാദൃഷ്ടിരൂപിണീ ॥ 18-63॥

സർവാരംഭേഷു നിഷ്കാമോ യശ്ചരേദ് ബാലവന് മുനിഃ । ന ലേപസ്തസ്യ ശുദ്ധസ്യ ക്രിയമാണേഽപി കര്മണി ॥ 18-64॥

സ ഏവ ധന്യ ആത്മജ്ഞഃ സർവഭാവേഷു യഃ സമഃ । പശ്യന് ശൃണ്വന് സ്പൃശന് ജിഘ്രന്ന് അശ്നന്നിസ്തര്ഷമാനസഃ ॥ 18-65॥

ക്വ സംസാരഃ ക്വ ചാഭാസഃ ക്വ സാധ്യം ക്വ ച സാധനമ് । ആകാശസ്യേവ ധീരസ്യ നിർവികല്പസ്യ സർവദാ ॥ 18-66॥

സ ജയത്യര്ഥസംന്യാസീ പൂര്ണസ്വരസവിഗ്രഹഃ । അകൃത്രിമോഽനവച്ഛിന്നേ സമാധിര്യസ്യ വര്തതേ ॥ 18-67॥

ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന ജ്ഞാതതത്ത്വോ മഹാശയഃ । ഭോഗമോക്ഷനിരാകാംക്ഷീ സദാ സർവത്ര നീരസഃ ॥ 18-68॥

മഹദാദി ജഗദ്ദ്വൈതം നാമമാത്രവിജൃംഭിതമ് । വിഹായ ശുദ്ധബോധസ്യ കിം കൃത്യമവശിഷ്യതേ ॥ 18-69॥

ഭ്രമഭൂതമിദം സർവം കിംചിന്നാസ്തീതി നിശ്ചയീ । അലക്ഷ്യസ്ഫുരണഃ ശുദ്ധഃ സ്വഭാവേനൈവ ശാമ്യതി ॥ 18-70॥

ശുദ്ധസ്ഫുരണരൂപസ്യ ദൃശ്യഭാവമപശ്യതഃ । ക്വ വിധിഃ ക്വ ച വൈരാഗ്യം ക്വ ത്യാഗഃ ക്വ ശമോഽപി വാ ॥ 18-71॥

സ്ഫുരതോഽനംതരൂപേണ പ്രകൃതിം ച ന പശ്യതഃ । ക്വ ബംധഃ ക്വ ച വാ മോക്ഷഃ ക്വ ഹര്ഷഃ ക്വ വിഷാദിതാ ॥ 18-72॥

ബുദ്ധിപര്യംതസംസാരേ മായാമാത്രം വിവര്തതേ । നിര്മമോ നിരഹംകാരോ നിഷ്കാമഃ ശോഭതേ ബുധഃ ॥ 18-73॥

അക്ഷയം ഗതസംതാപമാത്മാനം പശ്യതോ മുനേഃ । ക്വ വിദ്യാ ച ക്വ വാ വിശ്വം ക്വ ദേഹോഽഹം മമേതി വാ ॥ 18-74॥

നിരോധാദീനി കര്മാണി ജഹാതി ജഡധീര്യദി । മനോരഥാന് പ്രലാപാംശ്ച കര്തുമാപ്നോത്യതത്ക്ഷണാത് ॥ 18-75॥

മംദഃ ശ്രുത്വാപി തദ്വസ്തു ന ജഹാതി വിമൂഢതാമ് । നിർവികല്പോ ബഹിര്യത്നാദംതർവിഷയലാലസഃ ॥ 18-76॥

ജ്ഞാനാദ് ഗലിതകര്മാ യോ ലോകദൃഷ്ട്യാപി കര്മകൃത് । നാപ്നോത്യവസരം കര്തും വക്തുമേവ ന കിംചന ॥ 18-77॥

ക്വ തമഃ ക്വ പ്രകാശോ വാ ഹാനം ക്വ ച ന കിംചന । നിർവികാരസ്യ ധീരസ്യ നിരാതംകസ്യ സർവദാ ॥ 18-78॥

ക്വ ധൈര്യം ക്വ വിവേകിത്വം ക്വ നിരാതംകതാപി വാ । അനിർവാച്യസ്വഭാവസ്യ നിഃസ്വഭാവസ്യ യോഗിനഃ ॥ 18-79॥

ന സ്വര്ഗോ നൈവ നരകോ ജീവന്മുക്തിര്ന ചൈവ ഹി । ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന യോഗദൃഷ്ട്യാ ന കിംചന ॥ 18-80॥

നൈവ പ്രാര്ഥയതേ ലാഭം നാലാഭേനാനുശോചതി । ധീരസ്യ ശീതലം ചിത്തമമൃതേനൈവ പൂരിതമ് ॥ 18-81॥

ന ശാംതം സ്തൌതി നിഷ്കാമോ ന ദുഷ്ടമപി നിംദതി । സമദുഃഖസുഖസ്തൃപ്തഃ കിംചിത് കൃത്യം ന പശ്യതി ॥ 18-82॥

ധീരോ ന ദ്വേഷ്ടി സംസാരമാത്മാനം ന ദിദൃക്ഷതി । ഹര്ഷാമര്ഷവിനിര്മുക്തോ ന മൃതോ ന ച ജീവതി ॥ 18-83॥

നിഃസ്നേഹഃ പുത്രദാരാദൌ നിഷ്കാമോ വിഷയേഷു ച । നിശ്ചിംതഃ സ്വശരീരേഽപി നിരാശഃ ശോഭതേ ബുധഃ ॥ 18-84॥

തുഷ്ടിഃ സർവത്ര ധീരസ്യ യഥാപതിതവര്തിനഃ । സ്വച്ഛംദം ചരതോ ദേശാന് യത്രസ്തമിതശായിനഃ ॥ 18-85॥

പതതൂദേതു വാ ദേഹോ നാസ്യ ചിംതാ മഹാത്മനഃ । സ്വഭാവഭൂമിവിശ്രാംതിവിസ്മൃതാശേഷസംസൃതേഃ ॥ 18-86॥

അകിംചനഃ കാമചാരോ നിര്ദ്വംദ്വശ്ഛിന്നസംശയഃ । അസക്തഃ സർവഭാവേഷു കേവലോ രമതേ ബുധഃ ॥ 18-87॥

നിര്മമഃ ശോഭതേ ധീരഃ സമലോഷ്ടാശ്മകാംചനഃ । സുഭിന്നഹൃദയഗ്രംഥിർവിനിര്ധൂതരജസ്തമഃ ॥ 18-88॥

സർവത്രാനവധാനസ്യ ന കിംചിദ് വാസനാ ഹൃദി । മുക്താത്മനോ വിതൃപ്തസ്യ തുലനാ കേന ജായതേ ॥ 18-89॥

ജാനന്നപി ന ജാനാതി പശ്യന്നപി ന പശ്യതി । ബ്രുവന്ന് അപി ന ച ബ്രൂതേ കോഽന്യോ നിർവാസനാദൃതേ ॥ 18-90॥

ഭിക്ഷുർവാ ഭൂപതിർവാപി യോ നിഷ്കാമഃ സ ശോഭതേ । ഭാവേഷു ഗലിതാ യസ്യ ശോഭനാശോഭനാ മതിഃ ॥ 18-91॥

ക്വ സ്വാച്ഛംദ്യം ക്വ സംകോചഃ ക്വ വാ തത്ത്വവിനിശ്ചയഃ । നിർവ്യാജാര്ജവഭൂതസ്യ ചരിതാര്ഥസ്യ യോഗിനഃ ॥ 18-92॥

ആത്മവിശ്രാംതിതൃപ്തേന നിരാശേന ഗതാര്തിനാ । അംതര്യദനുഭൂയേത തത് കഥം കസ്യ കഥ്യതേ ॥ 18-93॥

സുപ്തോഽപി ന സുഷുപ്തൌ ച സ്വപ്നേഽപി ശയിതോ ന ച । ജാഗരേഽപി ന ജാഗര്തി ധീരസ്തൃപ്തഃ പദേ പദേ ॥ 18-94॥

ജ്ഞഃ സചിംതോഽപി നിശ്ചിംതഃ സേംദ്രിയോഽപി നിരിംദ്രിയഃ । സുബുദ്ധിരപി നിര്ബുദ്ധിഃ സാഹംകാരോഽനഹംകൃതിഃ ॥ 18-95॥

ന സുഖീ ന ച വാ ദുഃഖീ ന വിരക്തോ ന സംഗവാന് । ന മുമുക്ഷുര്ന വാ മുക്താ ന കിംചിന്ന ച കിംചന ॥ 18-96॥

വിക്ഷേപേഽപി ന വിക്ഷിപ്തഃ സമാധൌ ന സമാധിമാന് । ജാഡ്യേഽപി ന ജഡോ ധന്യഃ പാംഡിത്യേഽപി ന പംഡിതഃ ॥ 18-97॥

മുക്തോ യഥാസ്ഥിതിസ്വസ്ഥഃ കൃതകര്തവ്യനിർവൃതഃ । സമഃ സർവത്ര വൈതൃഷ്ണ്യാന്ന സ്മരത്യകൃതം കൃതമ് ॥ 18-98॥

ന പ്രീയതേ വംദ്യമാനോ നിംദ്യമാനോ ന കുപ്യതി । നൈവോദ്വിജതി മരണേ ജീവനേ നാഭിനംദതി ॥ 18-99॥

ന ധാവതി ജനാകീര്ണം നാരണ്യമുപശാംതധീഃ । യഥാതഥാ യത്രതത്ര സമ ഏവാവതിഷ്ഠതേ ॥ 18-100॥

अष्टावक्र गीता अष्टादशोऽध्यायः के बारे में

Chapter 18 is the longest and best-known chapter of the Ashtavakra Gita, a classic of Advaita Vedanta in which the sage Ashtavakra teaches King Janaka. It describes the state of a person who has realised the Self: calm, free of craving and fear, and unmoved by praise or blame, acting in the world without being bound by it.

स्रोत: Ashtavakra Gita (Ashtavakra Samhita)

क्या आप जानते हैं?

  • The chapter is often called the "Shanti Shatakam", the hundred verses on peace.
  • Ashtavakra's name means "bent in eight places"; the story goes that he was mocked for his body in Janaka's court and replied that a wise person looks at the Self, not the skin.
  • Sri Ramakrishna is said to have had the young Narendranath (later Swami Vivekananda) read the Ashtavakra Gita to him.
  • The Ashtavakra Gita has 20 chapters and is studied alongside the Bhagavad Gita and the Upanishads in Advaita teaching.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What is chapter 18 of the Ashtavakra Gita about?

It describes the life and outlook of a self-realised person (a jivanmukta): inner peace, freedom from desire and equanimity.

Who are the speakers in the Ashtavakra Gita?

The sage Ashtavakra and King Janaka of Mithila, who asks how to attain knowledge and liberation.

Is the Ashtavakra Gita part of the Mahabharata?

No. It is an independent text, unlike the Bhagavad Gita, although Ashtavakra himself is mentioned in the Mahabharata.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।