ದಶಾವತಾರ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ವೇದಾಂತಾಚಾರ್ಯ ಕೃತಂ)
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
దేవో నశ్శుభమాతనోతు దశధా నిర్వర్తయన్భూమికాం రంగే ధామని లబ్ధనిర్భరరసైరధ్యక్షితో భావుకైః । యద్భావేషు పృథగ్విధేష్వనుగుణాన్భావాన్స్వయం బిభ్రతీ యద్ధర్మైరిహ ధర్మిణీ విహరతే నానాకృతిర్నాయికా ॥ 1 ॥
నిర్మగ్నశ్రుతిజాలమార్గణదశాదత్తక్షణైర్వీక్షణై- రంతస్తన్వదివారవిందగహనాన్యౌదన్వతీనామపామ్ । నిష్ప్రత్యూహతరంగరింఖణమిథః ప్రత్యూఢపాథశ్ఛటా- డోలారోహసదోహళం భగవతో మాత్స్యం వపుః పాతు నః ॥ 2 ॥
అవ్యాసుర్భువనత్రయీమనిభృతం కండూయనైరద్రిణా నిద్రాణస్య పరస్య కూర్మవపుషో నిశ్వాసవాతోర్మయః । యద్విక్షేపణసంస్కృతోదధిపయః ప్రేంఖోళపర్యంకికా- నిత్యారోహణనిర్వృతో విహరతే దేవస్సహైవ శ్రియా ॥ 3 ॥
గోపాయేదనిశం జగంతి కుహనాపోత్రీ పవిత్రీకృత- బ్రహ్మాండప్రళయోర్మిఘోషగురుభిర్ఘోణారవైర్ఘుర్ఘురైః । యద్దంష్ట్రాంకురకోటిగాఢఘటనానిష్కంపనిత్యస్థితి- ర్బ్రహ్మస్తంబమసౌదసౌ భగవతీముస్తేవవిశ్వంభరా ॥ 4 ॥
ప్రత్యాదిష్టపురాతనప్రహరణగ్రామఃక్షణం పాణిజై- రవ్యాత్త్రీణి జగంత్యకుంఠమహిమా వైకుంఠకంఠీరవః । యత్ప్రాదుర్భవనాదవంధ్యజఠరాయాదృచ్ఛికాద్వేధసాం- యా కాచిత్సహసా మహాసురగృహస్థూణాపితామహ్యభృత్ ॥ 5 ॥
వ్రీడావిద్ధవదాన్యదానవయశోనాసీరధాటీభట- స్త్రైయక్షం మకుటం పునన్నవతు నస్త్రైవిక్రమో విక్రమః । యత్ప్రస్తావసముచ్ఛ్రితధ్వజపటీవృత్తాంతసిద్ధాంతిభి- స్స్రోతోభిస్సురసింధురష్టసుదిశాసౌధేషు దోధూయతే ॥ 6 ॥
క్రోధాగ్నిం జమదగ్నిపీడనభవం సంతర్పయిష్యన్ క్రమా- దక్షత్రామిహ సంతతక్ష య ఇమాం త్రిస్సప్తకృత్వః క్షితిమ్ । దత్వా కర్మణి దక్షిణాం క్వచన తామాస్కంద్య సింధుం వస- న్నబ్రహ్మణ్యమపాకరోతు భగవానాబ్రహ్మకీటం మునిః ॥ 7 ॥
పారావారపయోవిశోషణకలాపారీణకాలానల- జ్వాలాజాలవిహారహారివిశిఖవ్యాపారఘోరక్రమః । సర్వావస్థసకృత్ప్రపన్నజనతాసంరక్షణైకవ్రతీ ధర్మో విగ్రహవానధర్మవిరతిం ధన్వీ సతన్వీతు నః ॥ 8 ॥
ఫక్కత్కౌరవపట్టణప్రభృతయః ప్రాస్తప్రలంబాదయ- స్తాలాంకాస్యతథావిధా విహృతయస్తన్వంతు భద్రాణి నః । క్షీరం శర్కరయేవ యాభిరపృథగ్భూతాః ప్రభూతైర్గుణై- రాకౌమారకమస్వదంతజగతే కృష్ణస్య తాః కేళయః ॥ 9 ॥
నాథాయైవ నమః పదం భవతు నశ్చిత్రైశ్చరిత్రక్రమై- ర్భూయోభిర్భువనాన్యమూనికుహనాగోపాయ గోపాయతే । కాళిందీరసికాయకాళియఫణిస్ఫారస్ఫటావాటికా- రంగోత్సంగవిశంకచంక్రమధురాపర్యాయ చర్యాయతే ॥ 10 ॥
భావిన్యా దశయాభవన్నిహ భవధ్వంసాయ నః కల్పతాం కల్కీ విష్ణుయశస్సుతః కలికథాకాలుష్యకూలంకషః । నిశ్శేషక్షతకంటకే క్షితితలే ధారాజలౌఘైర్ధ్రువం ధర్మం కార్తయుగం ప్రరోహయతి యన్నిస్త్రింశధారాధరః ॥ 11 ॥
ఇచ్ఛామీన విహారకచ్ఛప మహాపోత్రిన్ యదృచ్ఛాహరే రక్షావామన రోషరామ కరుణాకాకుత్స్థ హేలాహలిన్ । క్రీడావల్లవ కల్కివాహన దశాకల్కిన్నితి ప్రత్యహం జల్పంతః పురుషాః పునంతు భువనం పుణ్యౌఘపణ్యాపణాః ॥
విద్యోదన్వతి వేంకటేశ్వరకవౌ జాతం జగన్మంగళం దేవేశస్యదశావతారవిషయం స్తోత్రం వివక్షేత యః । వక్త్రే తస్య సరస్వతీ బహుముఖీ భక్తిః పరా మానసే శుద్ధిః కాపి తనౌ దిశాసు దశసు ఖ్యాతిశ్శుభా జృంభతే ॥
ఇతి కవితార్కికసింహస్య సర్వతంత్రస్వతంత్రస్య శ్రీమద్వేంకటనాథస్య వేదాంతాచార్యస్య కృతిషు దశావతారస్తోత్రమ్ ।
ದಶಾವತಾರ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ವೇದಾಂತಾಚಾರ್ಯ ಕೃತಂ) ಬಗ್ಗೆ
ಈ ದಶಾವತಾರ ಸ್ತೋತ್ರ ಶ್ರೀರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳಿಗೆ ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರ ಸ್ತುತಿ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನನ್ನು ಜಗದ್ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವ, ಭಕ್ತರು ಆನಂದದಿಂದ ನೋಡುವ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ನಮಗೆ ಶುಭ ನೀಡು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆಳನೀರಿನಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಮತ್ಸ್ಯದಿಂದ ಕೂರ್ಮ, ವರಾಹ, ನರಸಿಂಹ, ವಾಮನ, ಪರಶುರಾಮ, ರಾಮ, ಬಲರಾಮ, ಕೃಷ್ಣರ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಕಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಅವತಾರವನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರು (೧೨೬೮ ರಿಂದ ೧೩೬೯)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯಂದು, ಶ್ರೀರಂಗದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು "ಕವಿತಾರ್ಕಿಕಸಿಂಹ" ವೇಂಕಟನಾಥ (ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕ) ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರು (೧೨೬೮ ರಿಂದ ೧೩೬೯) ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವದ ಮಹಾ ಆಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಾವತಾರ ಸ್ತೋತ್ರ ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರು (ವೇಂಕಟನಾಥ).
ಸ್ತೋತ್ರ ಯಾವ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭ?
ಜಗದ್ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಟನಾಗಿ ಭಗವಂತ.
ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಯಾವುದು?
ಶ್ರೀರಂಗದ ರಂಗನಾಥನ ಸನ್ನಿಧಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು