MuhurtaNow

ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಂ

Ashtakams · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

(प्रहर्षणीवृत्तम् -) तज्ज्ञानं प्रशमकरं यदिंद्रियाणां तज्ज्ञेयं यदुपनिषत्सु निश्चितार्थम् । ते धन्या भुवि परमार्थनिश्चितेहाः शेषास्तु भ्रमनिलये परिभ्रमंतः ॥ 1॥

(वसंततिलकावृत्तम् -) आदौ विजित्य विषयान्मदमोहराग- द्वेषादिशत्रुगणमाहृतयोगराज्याः । ज्ञात्वा मतं समनुभूयपरात्मविद्या- कांतासुखं वनगृहे विचरंति धन्याः ॥ 2॥

त्यक्त्वा गृहे रतिमधोगतिहेतुभूताम् आत्मेच्छयोपनिषदर्थरसं पिबंतः । वीतस्पृहा विषयभोगपदे विरक्ता धन्याश्चरंति विजनेषु विरक्तसंगाः ॥ 3॥

त्यक्त्वा ममाहमिति बंधकरे पदे द्वे मानावमानसदृशाः समदर्शिनश्च । कर्तारमन्यमवगम्य तदर्पितानि कुर्वंति कर्मपरिपाकफलानि धन्याः ॥ 4॥

त्यक्त्वीषणात्रयमवेक्षितमोक्षमर्गा भैक्षामृतेन परिकल्पितदेहयात्राः । ज्योतिः परात्परतरं परमात्मसंज्ञं धन्या द्विजारहसि हृद्यवलोकयंति ॥ 5॥

नासन्न सन्न सदसन्न महसन्नचाणु न स्त्री पुमान्न च नपुंसकमेकबीजम् । यैर्ब्रह्म तत्सममुपासितमेकचित्तैः धन्या विरेजुरित्तरेभवपाशबद्धाः ॥ 6॥

अज्ञानपंकपरिमग्नमपेतसारं दुःखालयं मरणजन्मजरावसक्तम् । संसारबंधनमनित्यमवेक्ष्य धन्या ज्ञानासिना तदवशीर्य विनिश्चयंति ॥ 7॥

शांतैरनन्यमतिभिर्मधुरस्वभावैः एकत्वनिश्चितमनोभिरपेतमोहैः । साकं वनेषु विजितात्मपदस्वरुपं तद्वस्तु सम्यगनिशं विमृशंति धन्याः ॥ 8॥

(मालिनीवृत्तम् -) अहिमिव जनयोगं सर्वदा वर्जयेद्यः कुणपमिव सुनारीं त्यक्तुकामो विरागी । विषमिव विषयान्यो मन्यमानो दुरंतान् जयति परमहंसो मुक्तिभावं समेति ॥ 9॥

(शार्दूलविक्रीडितवृत्तम् -) संपूर्णं जगदेव नंदनवनं सर्वेऽपि कल्पद्रुमा गांगं वरि समस्तवारिनिवहः पुण्याः समस्ताः क्रियाः । वाचः प्राकृतसंस्कृताः श्रुतिशिरोवाराणसी मेदिनी सर्वावस्थितिरस्य वस्तुविषया दृष्टे परब्रह्मणि ॥ 10॥

॥ इति श्रीमद् शंकराचार्यविरचितं धन्याष्टकं समाप्तम् ॥

ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ

ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕ, "ಧನ್ಯರ ಕುರಿತ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು", ಆತ್ಮನತ್ತ ತಿರುಗಿದವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಸ್ತೋತ್ರ. ಆರಂಭ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಶಮಿಸುವುದೇ ಜ್ಞಾನ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದುದೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು; ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಯತ್ನದವರೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧನ್ಯರು. ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮದ, ಮೋಹ, ರಾಗ, ದ್ವೇಷ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಗೆದ್ದು, ಯೋಗರಾಜ್ಯ ಪಡೆದು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಬಾಳುವವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
  • ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮುನ್ನ ಪಠ್ಯ ಹೆಸರಿಸುವಂತೆ ಇದು ಪ್ರಹರ್ಷಿಣೀ, ವಸಂತತಿಲಕ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿದೆ.
  • ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ನಿಜವಾದ ಧನ್ಯರನ್ನು, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕ" ಎಂದರೇನು?

"ಧನ್ಯರ ಕುರಿತ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು".

ಇದರಂತೆ ಧನ್ಯರು ಯಾರು?

ಮನೋವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದತ್ತ ತಿರುಗಿದವರು.

ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.