ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಂ
Ashtakams · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
(പ്രഹര്ഷണീവൃത്തമ് -) തജ്ജ്ഞാനം പ്രശമകരം യദിംദ്രിയാണാം തജ്ജ്ഞേയം യദുപനിഷത്സു നിശ്ചിതാര്ഥമ് । തേ ധന്യാ ഭുവി പരമാര്ഥനിശ്ചിതേഹാഃ ശേഷാസ്തു ഭ്രമനിലയേ പരിഭ്രമംതഃ ॥ 1॥
(വസംതതിലകാവൃത്തമ് -) ആദൌ വിജിത്യ വിഷയാന്മദമോഹരാഗ- ദ്വേഷാദിശത്രുഗണമാഹൃതയോഗരാജ്യാഃ । ജ്ഞാത്വാ മതം സമനുഭൂയപരാത്മവിദ്യാ- കാംതാസുഖം വനഗൃഹേ വിചരംതി ധന്യാഃ ॥ 2॥
ത്യക്ത്വാ ഗൃഹേ രതിമധോഗതിഹേതുഭൂതാമ് ആത്മേച്ഛയോപനിഷദര്ഥരസം പിബംതഃ । വീതസ്പൃഹാ വിഷയഭോഗപദേ വിരക്താ ധന്യാശ്ചരംതി വിജനേഷു വിരക്തസംഗാഃ ॥ 3॥
ത്യക്ത്വാ മമാഹമിതി ബംധകരേ പദേ ദ്വേ മാനാവമാനസദൃശാഃ സമദര്ശിനശ്ച । കര്താരമന്യമവഗമ്യ തദര്പിതാനി കുർവംതി കര്മപരിപാകഫലാനി ധന്യാഃ ॥ 4॥
ത്യക്ത്വീഷണാത്രയമവേക്ഷിതമോക്ഷമര്ഗാ ഭൈക്ഷാമൃതേന പരികല്പിതദേഹയാത്രാഃ । ജ്യോതിഃ പരാത്പരതരം പരമാത്മസംജ്ഞം ധന്യാ ദ്വിജാരഹസി ഹൃദ്യവലോകയംതി ॥ 5॥
നാസന്ന സന്ന സദസന്ന മഹസന്നചാണു ന സ്ത്രീ പുമാന്ന ച നപുംസകമേകബീജമ് । യൈര്ബ്രഹ്മ തത്സമമുപാസിതമേകചിത്തൈഃ ധന്യാ വിരേജുരിത്തരേഭവപാശബദ്ധാഃ ॥ 6॥
അജ്ഞാനപംകപരിമഗ്നമപേതസാരം ദുഃഖാലയം മരണജന്മജരാവസക്തമ് । സംസാരബംധനമനിത്യമവേക്ഷ്യ ധന്യാ ജ്ഞാനാസിനാ തദവശീര്യ വിനിശ്ചയംതി ॥ 7॥
ശാംതൈരനന്യമതിഭിര്മധുരസ്വഭാവൈഃ ഏകത്വനിശ്ചിതമനോഭിരപേതമോഹൈഃ । സാകം വനേഷു വിജിതാത്മപദസ്വരുപം തദ്വസ്തു സമ്യഗനിശം വിമൃശംതി ധന്യാഃ ॥ 8॥
(മാലിനീവൃത്തമ് -) അഹിമിവ ജനയോഗം സർവദാ വര്ജയേദ്യഃ കുണപമിവ സുനാരീം ത്യക്തുകാമോ വിരാഗീ । വിഷമിവ വിഷയാന്യോ മന്യമാനോ ദുരംതാന് ജയതി പരമഹംസോ മുക്തിഭാവം സമേതി ॥ 9॥
(ശാര്ദൂലവിക്രീഡിതവൃത്തമ് -) സംപൂര്ണം ജഗദേവ നംദനവനം സർവേഽപി കല്പദ്രുമാ ഗാംഗം വരി സമസ്തവാരിനിവഹഃ പുണ്യാഃ സമസ്താഃ ക്രിയാഃ । വാചഃ പ്രാകൃതസംസ്കൃതാഃ ശ്രുതിശിരോവാരാണസീ മേദിനീ സർവാവസ്ഥിതിരസ്യ വസ്തുവിഷയാ ദൃഷ്ടേ പരബ്രഹ്മണി ॥ 10॥
॥ ഇതി ശ്രീമദ് ശംകരാചാര്യവിരചിതം ധന്യാഷ്ടകം സമാപ്തമ് ॥
ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕ, "ಧನ್ಯರ ಕುರಿತ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು", ಆತ್ಮನತ್ತ ತಿರುಗಿದವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಸ್ತೋತ್ರ. ಆರಂಭ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಶಮಿಸುವುದೇ ಜ್ಞಾನ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದುದೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು; ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಯತ್ನದವರೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧನ್ಯರು. ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮದ, ಮೋಹ, ರಾಗ, ದ್ವೇಷ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಗೆದ್ದು, ಯೋಗರಾಜ್ಯ ಪಡೆದು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಬಾಳುವವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮುನ್ನ ಪಠ್ಯ ಹೆಸರಿಸುವಂತೆ ಇದು ಪ್ರಹರ್ಷಿಣೀ, ವಸಂತತಿಲಕ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿದೆ.
- ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ನಿಜವಾದ ಧನ್ಯರನ್ನು, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕ" ಎಂದರೇನು?
"ಧನ್ಯರ ಕುರಿತ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು".
ಇದರಂತೆ ಧನ್ಯರು ಯಾರು?
ಮನೋವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದತ್ತ ತಿರುಗಿದವರು.
ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.