MuhurtaNow

ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಂ

Ashtakams · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

(ప్రహర్షణీవృత్తం -) తజ్జ్ఞానం ప్రశమకరం యదింద్రియాణాం తజ్జ్ఞేయం యదుపనిషత్సు నిశ్చితార్థమ్ । తే ధన్యా భువి పరమార్థనిశ్చితేహాః శేషాస్తు భ్రమనిలయే పరిభ్రమంతః ॥ 1॥

(వసంతతిలకావృత్తం -) ఆదౌ విజిత్య విషయాన్మదమోహరాగ- ద్వేషాదిశత్రుగణమాహృతయోగరాజ్యాః । జ్ఞాత్వా మతం సమనుభూయపరాత్మవిద్యా- కాంతాసుఖం వనగృహే విచరంతి ధన్యాః ॥ 2॥

త్యక్త్వా గృహే రతిమధోగతిహేతుభూతాం ఆత్మేచ్ఛయోపనిషదర్థరసం పిబంతః । వీతస్పృహా విషయభోగపదే విరక్తా ధన్యాశ్చరంతి విజనేషు విరక్తసంగాః ॥ 3॥

త్యక్త్వా మమాహమితి బంధకరే పదే ద్వే మానావమానసదృశాః సమదర్శినశ్చ । కర్తారమన్యమవగమ్య తదర్పితాని కుర్వంతి కర్మపరిపాకఫలాని ధన్యాః ॥ 4॥

త్యక్త్వీషణాత్రయమవేక్షితమోక్షమర్గా భైక్షామృతేన పరికల్పితదేహయాత్రాః । జ్యోతిః పరాత్పరతరం పరమాత్మసంజ్ఞం ధన్యా ద్విజారహసి హృద్యవలోకయంతి ॥ 5॥

నాసన్న సన్న సదసన్న మహసన్నచాణు న స్త్రీ పుమాన్న చ నపుంసకమేకబీజమ్ । యైర్బ్రహ్మ తత్సమముపాసితమేకచిత్తైః ధన్యా విరేజురిత్తరేభవపాశబద్ధాః ॥ 6॥

అజ్ఞానపంకపరిమగ్నమపేతసారం దుఃఖాలయం మరణజన్మజరావసక్తమ్ । సంసారబంధనమనిత్యమవేక్ష్య ధన్యా జ్ఞానాసినా తదవశీర్య వినిశ్చయంతి ॥ 7॥

శాంతైరనన్యమతిభిర్మధురస్వభావైః ఏకత్వనిశ్చితమనోభిరపేతమోహైః । సాకం వనేషు విజితాత్మపదస్వరుపం తద్వస్తు సమ్యగనిశం విమృశంతి ధన్యాః ॥ 8॥

(మాలినీవృత్తం -) అహిమివ జనయోగం సర్వదా వర్జయేద్యః కుణపమివ సునారీం త్యక్తుకామో విరాగీ । విషమివ విషయాన్యో మన్యమానో దురంతాన్ జయతి పరమహంసో ముక్తిభావం సమేతి ॥ 9॥

(శార్దూలవిక్రీడితవృత్తం -) సంపూర్ణం జగదేవ నందనవనం సర్వేఽపి కల్పద్రుమా గాంగం వరి సమస్తవారినివహః పుణ్యాః సమస్తాః క్రియాః । వాచః ప్రాకృతసంస్కృతాః శ్రుతిశిరోవారాణసీ మేదినీ సర్వావస్థితిరస్య వస్తువిషయా దృష్టే పరబ్రహ్మణి ॥ 10॥

॥ ఇతి శ్రీమద్ శంకరాచార్యవిరచితం ధన్యాష్టకం సమాప్తమ్ ॥

ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ

ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕ, "ಧನ್ಯರ ಕುರಿತ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು", ಆತ್ಮನತ್ತ ತಿರುಗಿದವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಸ್ತೋತ್ರ. ಆರಂಭ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಶಮಿಸುವುದೇ ಜ್ಞಾನ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದುದೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು; ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಯತ್ನದವರೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧನ್ಯರು. ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮದ, ಮೋಹ, ರಾಗ, ದ್ವೇಷ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಗೆದ್ದು, ಯೋಗರಾಜ್ಯ ಪಡೆದು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಬಾಳುವವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
  • ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮುನ್ನ ಪಠ್ಯ ಹೆಸರಿಸುವಂತೆ ಇದು ಪ್ರಹರ್ಷಿಣೀ, ವಸಂತತಿಲಕ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿದೆ.
  • ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ನಿಜವಾದ ಧನ್ಯರನ್ನು, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ಧನ್ಯಾಷ್ಟಕ" ಎಂದರೇನು?

"ಧನ್ಯರ ಕುರಿತ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು".

ಇದರಂತೆ ಧನ್ಯರು ಯಾರು?

ಮನೋವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದತ್ತ ತಿರುಗಿದವರು.

ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.