MuhurtaNow

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದ್ವಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ - ಸುಪ್ರೀತ ಪೀತಾಂಬರಃ

Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

॥ ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ॥ ॥ സുപ്രീതപീതാംബരഃ ॥

ഗതവതി സഖീവൃംദേഽമംദത്രപാഭരനിര്ഭര-സ്മരപരവശാകൂതസ്ഫീതസ്മിതസ്നപിതാധരമ് । സരസമനസം ദൃഷ്ട്വാ രാധാം മുഹുര്നവപല്ലവ-പ്രസവശയനേ നിക്ഷിപ്താക്ഷീമുവാച ഹരഃ ॥ 68 ॥

॥ ഗീതം 23 ॥

കിസലയശയനതലേ കുരു കാമിനി ചരണനലിനവിനിവേശമ് । തവ പദപല്ലവവൈരിപരാഭവമിദമനുഭവതു സുവേശമ് ॥ ക്ഷണമധുനാ നാരായണമനുഗതമനുസര രാധികേ ॥ 1 ॥

കരകമലേന കരോമി ചരണമഹമാഗമിതാസി വിദൂരമ് । ക്ഷണമുപകുരു ശയനോപരി മാമിവ നൂപുരമനുഗതിശൂരമ് ॥ 2 ॥

വദനസുധാനിധിഗലിതമമൃതമിവ രചയ വചനമനുകൂലമ് । വിരഹമിവാപനയാമി പയോധരരോധകമുരസി ദുകൂലമ് ॥ 3 ॥

പ്രിയപരിരംഭണരഭസവലിതമിവ പുലകിതമതിദുരവാപമ് । മദുരസി കുചകലശം വിനിവേശയ ശോഷയ മനസിജതാപമ് ॥ 4 ॥

അധരസുധാരസമുപനയ ഭാവിനി ജീവയ മൃതമിവ ദാസമ് । ത്വയി വിനിഹിതമനസം വിരഹാനലദഗ്ധവപുഷമവിലാസമ് ॥ 5 ॥

ശശിമുഖി മുഖരയ മണിരശനാഗുണമനുഗുണകംഠനിദാനമ് । ശ്രുതിയുഗലേ പികരുതവികലേ മമ ശമയ ചിരാദവസാദമ് ॥ 6 ॥

മാമതിവിഫലരുഷാ വികലീകൃതമവലോകിതമധുനേദമ് । മീലിതലജ്ജിതമിവ നയനം തവ വിരമ വിസൃജ രതിഖേദമ് ॥ 7 ॥

ശ്രീജയദേവഭണിതമിദമനുപദനിഗദിതമധുരിപുമോദമ് । ജനയതു രസികജനേഷു മനോരമതിരസഭാവവിനോദമ് ॥ 8 ॥

മാരംകേ രതികേലിസംകുലരണാരംഭേ തയാ സാഹസ-പ്രായം കാംതജയായ കിംചിദുപരി പ്രാരംഭി യത്സംഭ്രമാത് । നിഷ്പംദാ ജഘനസ്ഥലീ ശിഥിലതാ ദോർവല്ലിരുത്കംപിതം വക്ഷോ മീലിതമക്ഷി പൌരുഷരസഃ സ്ത്രീണാം കുതഃ സിധ്യതി ॥ 69 ॥

അഥ കാംതം രതിക്ലാംതമപി മംഡനവാംഛയാ । നിജഗാദ നിരാബാധാ രാധാ സ്വാധീനഭര്തൃകാ ॥ 70 ॥

॥ ഗീതം 24 ॥

കുരു യദുനംദന ചംദനശിശിരതരേണ കരേണ പയോധരേ । മൃഗമദപത്രകമത്ര മനോഭവമംഗലകലശസഹോദരേ । നിജഗാദ സാ യദുനംദനേ ക്രീഡതി ഹൃദയാനംദനേ ॥ 1 ॥

അലികുലഗംജനമംജനകം രതിനായകസായകമോചനേ । ത്വദധരചുംബനലംബിതകജ്ജലമുജ്ജ്വലയ പ്രിയ ലോചനേ ॥ 2 ॥

നയനകുരംഗതരംഗവികാസനിരാസകരേ ശ്രുതിമംഡലേ । മനസിജപാശവിലാസധരേ ശുഭവേശ നിവേശയ കുംഡലേ ॥ 3 ॥

ഭ്രമരചയം രചഹയംതമുപരി രുചിരം സുചിരം മമ സംമുഖേ । ജിതകമലേ വിമലേ പരികര്മയ നര്മജനകമലകം മുഖേ ॥ 4 ॥

മൃഗമദരസവലിതം ലലിതം കുരു തിലകമലികരജനീകരേ । വിഹിതകലംകകലം കമലാനന വിശ്രമിതശ്രമശീകരേ ॥ 5 ॥

മമ രുചിരേ ചികുരേ കുരു മാനദ മാനസജധ്വജചാമരേ । രതിഗലിതേ ലലിതേ കുസുമാനി ശിഖംഡിശിഖംഡകഡാമരേ ॥ 6 ॥

സരസഘനേ ജഘനേ മമ ശംബരദാരണവാരണകംദരേ । മണിരശനാവസനാഭരണാനി ശുഭാശയ വാസയ സുംദരേ ॥ 7 ॥

ശ്രീജയദേവവചസി രുചിരേ ഹൃദയം സദയം കുരു മംഡനേ । ഹരിചരണസ്മരണാമൃതകൃതകലികലുഷഭവജ്വരഖംഡനേ ॥ 8 ॥

രചയ കുചയോഃ പത്രം ചിത്രം കുരുഷ്വ കപോലയോ-ര്ഘടയ ജഘനേ കാംചീമംച സ്രജാ കബരീഭരമ് । കലയ വലയശ്രേണീം പാണൌ പദേ കുരു നൂപുരാ-വിതി നിഗതിതഃ പ്രീതഃ പീതാംബരോഽപി തഥാകരോത് ॥ 71 ॥

യദ്ഗാംധ്ഗർവകലാസു കൌശലമനുധ്യാനം ച യദ്വൈഷ്ണവം യച്ഛൃംഗാരവിവേകതത്വമപി യത്കാവ്യേഷു ലീലായിതമ് । തത്സർവം ജയദേവപംഡിതകവേഃ കൃഷ്ണൈകതാനാത്മനഃ സാനംദാഃ പരിശോധയംതു സുധിയഃ ശ്രീഗീതഗോവിംദതഃ ॥ 72 ॥

ശ്രീഭോജദേവപ്രഭവസ്യ രാമാദേവീസുതശ്രീജയദേവകസ്യ । പരാശരാദിപ്രിയവര്ഗകംഠേ ശ്രീഗീതഗോവിംദകവിത്വമസ്തു ॥ 73 ॥

॥ ഇതി ശ്രീജയദേവകൃതൌ ഗീതഗോവിംദേ സുപ്രീതപീതാംബരോ നാമ ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ॥ ॥ ഇതി ഗീതഗോവിംദം സമാപ്തമ് ॥

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದ್ವಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ - ಸುಪ್ರೀತ ಪೀತಾಂಬರಃ ಬಗ್ಗೆ

ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸರ್ಗ "ಸುಪ್ರೀತ ಪೀತಾಂಬರ" ರಾಧಾಕೃಷ್ಣರ ಆನಂದದ ಮಿಲನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಖಿಯರು ಹೊರಟ ನಂತರ ನಾಚಿಕೆಯಾದರೂ ಪ್ರೇಮಭರಿತ ರಾಧೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕೃಷ್ಣ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಿಲನದ ನಂತರ ರಾಧೆ ವಿನೋದದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತನ್ನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ, "ಕುರು ಯದುನಂದನ": ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಸ್ತೂರಿ ಚಿತ್ರ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ, ಕೂದಲು ಆಭರಣ ಸರಿಪಡಿಸು. ತನ್ನ ಗೀತೆ ಸಂಗೀತ, ಭಕ್ತಿ, ಕಾವ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲ ಮಾಧುರ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಜಯದೇವನ ಮುಕ್ತಾಯ ಶ್ಲೋಕಗಳೊಡನೆ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • "ಕುರು ಯದುನಂದನ ಚಂದನಶಿಶಿರತರೇಣ ಕರೇ" ಅಷ್ಟಪದಿ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಕೊನೆಯ ಹಾಡು.
  • ಜಯದೇವನ ಪತ್ನಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ನರ್ತಿಸಿದಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕೊನೆಯ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ರಾಧಾಕೃಷ್ಣರ ಆನಂದದ ಮಿಲನ.

ರಾಧೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಏನು ಮಾಡಲು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ?

ಕಸ್ತೂರಿ, ಕಾಡಿಗೆ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲು.

ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.