MuhurtaNow

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದ್ವಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ - ಸುಪ್ರೀತ ಪೀತಾಂಬರಃ

Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

॥ ద్వాదశః సర్గః ॥ ॥ సుప్రీతపీతాంబరః ॥

గతవతి సఖీవృందేఽమందత్రపాభరనిర్భర-స్మరపరవశాకూతస్ఫీతస్మితస్నపితాధరమ్ । సరసమనసం దృష్ట్వా రాధాం ముహుర్నవపల్లవ-ప్రసవశయనే నిక్షిప్తాక్షీమువాచ హరః ॥ 68 ॥

॥ గీతం 23 ॥

కిసలయశయనతలే కురు కామిని చరణనలినవినివేశమ్ । తవ పదపల్లవవైరిపరాభవమిదమనుభవతు సువేశమ్ ॥ క్షణమధునా నారాయణమనుగతమనుసర రాధికే ॥ 1 ॥

కరకమలేన కరోమి చరణమహమాగమితాసి విదూరమ్ । క్షణముపకురు శయనోపరి మామివ నూపురమనుగతిశూరమ్ ॥ 2 ॥

వదనసుధానిధిగలితమమృతమివ రచయ వచనమనుకూలమ్ । విరహమివాపనయామి పయోధరరోధకమురసి దుకూలమ్ ॥ 3 ॥

ప్రియపరిరంభణరభసవలితమివ పులకితమతిదురవాపమ్ । మదురసి కుచకలశం వినివేశయ శోషయ మనసిజతాపమ్ ॥ 4 ॥

అధరసుధారసముపనయ భావిని జీవయ మృతమివ దాసమ్ । త్వయి వినిహితమనసం విరహానలదగ్ధవపుషమవిలాసమ్ ॥ 5 ॥

శశిముఖి ముఖరయ మణిరశనాగుణమనుగుణకంఠనిదానమ్ । శ్రుతియుగలే పికరుతవికలే మమ శమయ చిరాదవసాదమ్ ॥ 6 ॥

మామతివిఫలరుషా వికలీకృతమవలోకితమధునేదమ్ । మీలితలజ్జితమివ నయనం తవ విరమ విసృజ రతిఖేదమ్ ॥ 7 ॥

శ్రీజయదేవభణితమిదమనుపదనిగదితమధురిపుమోదమ్ । జనయతు రసికజనేషు మనోరమతిరసభావవినోదమ్ ॥ 8 ॥

మారంకే రతికేలిసంకులరణారంభే తయా సాహస-ప్రాయం కాంతజయాయ కించిదుపరి ప్రారంభి యత్సంభ్రమాత్ । నిష్పందా జఘనస్థలీ శిథిలతా దోర్వల్లిరుత్కంపితం వక్షో మీలితమక్షి పౌరుషరసః స్త్రీణాం కుతః సిధ్యతి ॥ 69 ॥

అథ కాంతం రతిక్లాంతమపి మండనవాంఛయా । నిజగాద నిరాబాధా రాధా స్వాధీనభర్తృకా ॥ 70 ॥

॥ గీతం 24 ॥

కురు యదునందన చందనశిశిరతరేణ కరేణ పయోధరే । మృగమదపత్రకమత్ర మనోభవమంగలకలశసహోదరే । నిజగాద సా యదునందనే క్రీడతి హృదయానందనే ॥ 1 ॥

అలికులగంజనమంజనకం రతినాయకసాయకమోచనే । త్వదధరచుంబనలంబితకజ్జలముజ్జ్వలయ ప్రియ లోచనే ॥ 2 ॥

నయనకురంగతరంగవికాసనిరాసకరే శ్రుతిమండలే । మనసిజపాశవిలాసధరే శుభవేశ నివేశయ కుండలే ॥ 3 ॥

భ్రమరచయం రచహయంతముపరి రుచిరం సుచిరం మమ సంముఖే । జితకమలే విమలే పరికర్మయ నర్మజనకమలకం ముఖే ॥ 4 ॥

మృగమదరసవలితం లలితం కురు తిలకమలికరజనీకరే । విహితకలంకకలం కమలానన విశ్రమితశ్రమశీకరే ॥ 5 ॥

మమ రుచిరే చికురే కురు మానద మానసజధ్వజచామరే । రతిగలితే లలితే కుసుమాని శిఖండిశిఖండకడామరే ॥ 6 ॥

సరసఘనే జఘనే మమ శంబరదారణవారణకందరే । మణిరశనావసనాభరణాని శుభాశయ వాసయ సుందరే ॥ 7 ॥

శ్రీజయదేవవచసి రుచిరే హృదయం సదయం కురు మండనే । హరిచరణస్మరణామృతకృతకలికలుషభవజ్వరఖండనే ॥ 8 ॥

రచయ కుచయోః పత్రం చిత్రం కురుష్వ కపోలయో-ర్ఘటయ జఘనే కాంచీమంచ స్రజా కబరీభరమ్ । కలయ వలయశ్రేణీం పాణౌ పదే కురు నూపురా-వితి నిగతితః ప్రీతః పీతాంబరోఽపి తథాకరోత్ ॥ 71 ॥

యద్గాంధ్గర్వకలాసు కౌశలమనుధ్యానం చ యద్వైష్ణవం యచ్ఛృంగారవివేకతత్వమపి యత్కావ్యేషు లీలాయితమ్ । తత్సర్వం జయదేవపండితకవేః కృష్ణైకతానాత్మనః సానందాః పరిశోధయంతు సుధియః శ్రీగీతగోవిందతః ॥ 72 ॥

శ్రీభోజదేవప్రభవస్య రామాదేవీసుతశ్రీజయదేవకస్య । పరాశరాదిప్రియవర్గకంఠే శ్రీగీతగోవిందకవిత్వమస్తు ॥ 73 ॥

॥ ఇతి శ్రీజయదేవకృతౌ గీతగోవిందే సుప్రీతపీతాంబరో నామ ద్వాదశః సర్గః ॥ ॥ ఇతి గీతగోవిందం సమాప్తమ్ ॥

ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ದ್ವಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ - ಸುಪ್ರೀತ ಪೀತಾಂಬರಃ ಬಗ್ಗೆ

ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸರ್ಗ "ಸುಪ್ರೀತ ಪೀತಾಂಬರ" ರಾಧಾಕೃಷ್ಣರ ಆನಂದದ ಮಿಲನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಖಿಯರು ಹೊರಟ ನಂತರ ನಾಚಿಕೆಯಾದರೂ ಪ್ರೇಮಭರಿತ ರಾಧೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕೃಷ್ಣ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಿಲನದ ನಂತರ ರಾಧೆ ವಿನೋದದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತನ್ನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸು ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ, "ಕುರು ಯದುನಂದನ": ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಸ್ತೂರಿ ಚಿತ್ರ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ, ಕೂದಲು ಆಭರಣ ಸರಿಪಡಿಸು. ತನ್ನ ಗೀತೆ ಸಂಗೀತ, ಭಕ್ತಿ, ಕಾವ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲ ಮಾಧುರ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಜಯದೇವನ ಮುಕ್ತಾಯ ಶ್ಲೋಕಗಳೊಡನೆ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಜಯದೇವ (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಒಡಿಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಷ್ಟಪದಿ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • "ಕುರು ಯದುನಂದನ ಚಂದನಶಿಶಿರತರೇಣ ಕರೇ" ಅಷ್ಟಪದಿ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಕೊನೆಯ ಹಾಡು.
  • ಜಯದೇವನ ಪತ್ನಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ನರ್ತಿಸಿದಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕೊನೆಯ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ರಾಧಾಕೃಷ್ಣರ ಆನಂದದ ಮಿಲನ.

ರಾಧೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಏನು ಮಾಡಲು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ?

ಕಸ್ತೂರಿ, ಕಾಡಿಗೆ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲು.

ಗೀತಗೋವಿಂದ ಬರೆದವರು ಯಾರು?

೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಯದೇವ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.