MuhurtaNow

ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ

Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ವಂದೇ ವಂದಾರು ಮಂದಾರಮಿಂದಿರಾನಂದಕಂದಲಮ್ । ಅಮಂದಾನಂದಸಂದೋಹ ಬಂಧುರಂ ಸಿಂಧುರಾನನಮ್ ॥

ಅಂಗಂ ಹರೇಃ ಪುಲಕಭೂಷಣಮಾಶ್ರಯಂತೀ ಭೃಂಗಾಂಗನೇವ ಮುಕುಳಾಭರಣಂ ತಮಾಲಮ್ । ಅಂಗೀಕೃತಾಖಿಲವಿಭೂತಿರಪಾಂಗಲೀಲಾ ಮಾಂಗಳ್ಯದಾಸ್ತು ಮಮ ಮಂಗಳದೇವತಾಯಾಃ ॥ 1 ॥

ಮುಗ್ಧಾ ಮುಹುರ್ವಿದಧತೀ ವದನೇ ಮುರಾರೇಃ ಪ್ರೇಮತ್ರಪಾಪ್ರಣಿಹಿತಾನಿ ಗತಾಗತಾನಿ । ಮಾಲಾ ದೃಶೋರ್ಮಧುಕರೀವ ಮಹೋತ್ಪಲೇ ಯಾ ಸಾ ಮೇ ಶ್ರಿಯಂ ದಿಶತು ಸಾಗರಸಂಭವಾಯಾಃ ॥ 2 ॥

ಆಮೀಲಿತಾಕ್ಷಮಧಿಗಮ್ಯ ಮುದಾ ಮುಕುಂದಂ- ಆನಂದಕಂದಮನಿಮೇಷಮನಂಗತಂತ್ರಮ್ । ಆಕೇಕರಸ್ಥಿತಕನೀನಿಕಪಕ್ಷ್ಮನೇತ್ರಂ ಭೂತ್ಯೈ ಭವೇನ್ಮಮ ಭುಜಂಗಶಯಾಂಗನಾಯಾಃ ॥ 3 ॥

ಬಾಹ್ವಂತರೇ ಮಧುಜಿತಃ ಶ್ರಿತಕೌಸ್ತುಭೇ ಯಾ ಹಾರಾವಳೀವ ಹರಿನೀಲಮಯೀ ವಿಭಾತಿ । ಕಾಮಪ್ರದಾ ಭಗವತೋಽಪಿ ಕಟಾಕ್ಷಮಾಲಾ ಕಲ್ಯಾಣಮಾವಹತು ಮೇ ಕಮಲಾಲಯಾಯಾಃ ॥ 4 ॥

ಕಾಲಾಂಬುದಾಳಿಲಲಿತೋರಸಿ ಕೈಟಭಾರೇಃ ಧಾರಾಧರೇ ಸ್ಫುರತಿ ಯಾ ತಟಿದಂಗನೇವ । ಮಾತುಸ್ಸಮಸ್ತಜಗತಾಂ ಮಹನೀಯಮೂರ್ತಿಃ ಭದ್ರಾಣಿ ಮೇ ದಿಶತು ಭಾರ್ಗವನಂದನಾಯಾಃ ॥ 5 ॥

ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಪದಂ ಪ್ರಥಮತಃ ಖಲು ಯತ್ಪ್ರಭಾವಾತ್ ಮಾಂಗಳ್ಯಭಾಜಿ ಮಧುಮಾಥಿನಿ ಮನ್ಮಥೇನ । ಮಯ್ಯಾಪತೇತ್ತದಿಹ ಮಂಥರಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಧಂ ಮಂದಾಲಸಂ ಚ ಮಕರಾಲಯಕನ್ಯಕಾಯಾಃ ॥ 6 ॥

ವಿಶ್ವಾಮರೇಂದ್ರಪದವಿಭ್ರಮದಾನದಕ್ಷಂ ಆನಂದಹೇತುರಧಿಕಂ ಮುರವಿದ್ವಿಷೋಽಪಿ । ಈಷನ್ನಿಷೀದತು ಮಯಿ ಕ್ಷಣಮೀಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ಇಂದೀವರೋದರಸಹೋದರಮಿಂದಿರಾಯಾಃ ॥ 7 ॥

ಇಷ್ಟಾ ವಿಶಿಷ್ಟಮತಯೋಽಪಿ ಯಯಾ ದಯಾರ್ದ್ರ ದೃಷ್ಟ್ಯಾ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಪದಂ ಸುಲಭಂ ಲಭಂತೇ । ದೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟ ಕಮಲೋದರದೀಪ್ತಿರಿಷ್ಟಾಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ಕೃಷೀಷ್ಟ ಮಮ ಪುಷ್ಕರವಿಷ್ಟರಾಯಾಃ ॥ 8 ॥

ದದ್ಯಾದ್ದಯಾನುಪವನೋ ದ್ರವಿಣಾಂಬುಧಾರಾ- ಮಸ್ಮಿನ್ನ ಕಿಂಚನ ವಿಹಂಗಶಿಶೌ ವಿಷಣ್ಣೇ । ದುಷ್ಕರ್ಮಘರ್ಮಮಪನೀಯ ಚಿರಾಯ ದೂರಂ ನಾರಾಯಣಪ್ರಣಯಿನೀನಯನಾಂಬುವಾಹಃ ॥ 9 ॥

ಗೀರ್ದೇವತೇತಿ ಗರುಡಧ್ವಜಸುಂದರೀತಿ ಶಾಕಂಭರೀತಿ ಶಶಿಶೇಖರವಲ್ಲಭೇತಿ । ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತಿಪ್ರಳಯಕೇಲಿಷು ಸಂಸ್ಥಿತಾಯೈ ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತ್ರಿಭುವನೈಕಗುರೋಸ್ತರುಣ್ಯೈ ॥ 10 ॥

ಶ್ರುತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಶುಭಕರ್ಮಫಲಪ್ರಸೂತ್ಯೈ ರತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ರಮಣೀಯಗುಣಾರ್ಣವಾಯೈ । ಶಕ್ತ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಶತಪತ್ರನಿಕೇತನಾಯೈ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಪುರುಷೋತ್ತಮವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥ 11 ॥

ನಮೋಽಸ್ತು ನಾಳೀಕನಿಭಾನನಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ದುಗ್ಧೋದಧಿಜನ್ಮಭೂಮ್ಯೈ । ನಮೋಽಸ್ತು ಸೋಮಾಮೃತಸೋದರಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ನಾರಾಯಣವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥ 12 ॥

ನಮೋಽಸ್ತು ಹೇಮಾಂಬುಜಪೀಠಿಕಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಭೂಮಂಡಲನಾಯಿಕಾಯೈ । ನಮೋಽಸ್ತು ದೇವಾದಿದಯಾಪರಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಶಾರಂಗಾಯುಧವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥ 13 ॥

ನಮೋಽಸ್ತು ದೇವ್ಯೈ ಭೃಗುನಂದನಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ವಿಷ್ಣೋರುರಸಿಸ್ಥಿತಾಯೈ । ನಮೋಽಸ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೈ ಕಮಲಾಲಯಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ದಾಮೋದರವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥ 14 ॥

ನಮೋಽಸ್ತು ಕಾಂತ್ಯೈ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ಭೂತ್ಯೈ ಭುವನಪ್ರಸೂತ್ಯೈ । ನಮೋಽಸ್ತು ದೇವಾದಿಭಿರರ್ಚಿತಾಯೈ ನಮೋಽಸ್ತು ನಂದಾತ್ಮಜವಲ್ಲಭಾಯೈ ॥ 15 ॥

ಸಂಪತ್ಕರಾಣಿ ಸಕಲೇಂದ್ರಿಯನಂದನಾನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾನವಿಭವಾನಿ ಸರೋರುಹಾಕ್ಷಿ । ತ್ವದ್ವಂದನಾನಿ ದುರಿತೋದ್ಧರಣೋದ್ಯತಾನಿ ಮಾಮೇವ ಮಾತರನಿಶಂ ಕಲಯಂತು ಮಾನ್ಯೇ ॥ 16 ॥

ಯತ್ಕಟಾಕ್ಷಸಮುಪಾಸನಾವಿಧಿಃ ಸೇವಕಸ್ಯ ಸಕಲಾರ್ಥಸಂಪದಃ । ಸಂತನೋತಿ ವಚನಾಂಗಮಾನಸೈಃ ತ್ವಾಂ ಮುರಾರಿಹೃದಯೇಶ್ವರೀಂ ಭಜೇ ॥ 17 ॥

ಸರಸಿಜನಿಲಯೇ ಸರೋಜಹಸ್ತೇ [ಸರಸಿಜನಯನೆ] ಧವಳತಮಾಂಶುಕಗಂಧಮಾಲ್ಯಶೋಭೇ । ಭಗವತಿ ಹರಿವಲ್ಲಭೇ ಮನೋಜ್ಞೇ ತ್ರಿಭುವನಭೂತಿಕರಿ ಪ್ರಸೀದ ಮಹ್ಯಮ್ ॥ 18 ॥

ದಿಗ್ಘಸ್ತಿಭಿಃ ಕನಕಕುಂಭಮುಖಾವಸೃಷ್ಟ ಸ್ವರ್ವಾಹಿನೀ ವಿಮಲಚಾರುಜಲಪ್ಲುತಾಂಗೀಮ್ । ಪ್ರಾತರ್ನಮಾಮಿ ಜಗತಾಂ ಜನನೀಮಶೇಷ ಲೋಕಾಧಿನಾಥ-ಗೃಹಿಣೀಂ-ಅಮೃತಾಬ್ಧಿಪುತ್ರೀಮ್ ॥ 19 ॥

ಕಮಲೇ ಕಮಲಾಕ್ಷವಲ್ಲಭೇ ತ್ವಂ ಕರುಣಾಪೂರತರಂಗಿತೈರಪಾಂಗೈಃ । ಅವಲೋಕಯ ಮಾಮಕಿಂಚನಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪಾತ್ರಮಕೃತ್ರಿಮಂ ದಯಾಯಾಃ ॥ 20 ॥

ಸ್ತುವಂತಿ ಯೇ ಸ್ತುತಿಭಿರಮೂಭಿರನ್ವಹಂ ತ್ರಯೀಮಯೀಂ ತ್ರಿಭುವನಮಾತರಂ ರಮಾಮ್ । ಗುಣಾಧಿಕಾ ಗುರುತರ-ಭಾಗ್ಯ-ಭಾಗಿನೋ [ಭಾಗಿನಹ್] ಭವಂತಿ ತೇ ಭುವಿ ಬುಧಭಾವಿತಾಶಯಾಃ ॥ 21 ॥

ಸುವರ್ಣಧಾರಾಸ್ತೋತ್ರಂ ಯಚ್ಛಂಕರಾಚಾರ್ಯ ನಿರ್ಮಿತಮ್ । ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಂ ಯಃ ಪಠೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಸ ಕುಬೇರಸಮೋ ಭವೇತ್ ॥

ಇತಿ ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸಪರಿವ್ರಾಜಕಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಗೋವಿಂದಭಗವತ್ಪೂಜ್ಯಪಾದಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಭಗವತಃ ಕೃತೌ ಕನಕಧಾರಾಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ।

ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಬಗ್ಗೆ

ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರ, "ಸುವರ್ಣಧಾರೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ", ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಗೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ತೋತ್ರ. ತಮಾಲವೃಕ್ಷದ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಹೆಣ್ಣುದುಂಬಿಯಂತೆ, ಪುಳಕಿತ ಹರಿಯ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಲೀಲಾ ಕಡೆನೋಟವನ್ನು ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಆ ಮಂಗಳ ನೋಟ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ತಾಯಿಯ ಕೃಪೆಯ ಕರುಣೆಯ ನೋಟ ಭಕ್ತನ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯೆಯಂದು.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೋದ ಬಾಲಕ ಶಂಕರರಿಗೆ ಅತಿ ಬಡ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳು ಒಣ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು; ಅವಳ ಔದಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಗಿ ಅವರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹಾಡಿದರು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವಳ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಗಳ ಮಳೆಗರೆದಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
  • ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಶಿಷ್ಯ ಶಂಕರರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
  • ಈ ಕಥೆ ಕೇರಳದ ಕಾಲಡಿ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಮನೆಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಈ ಹಬ್ಬಗಳಂದು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ಕನಕಧಾರಾ" ಎಂದರೇನು?

"ಸುವರ್ಣದ ಧಾರೆ".

ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ ಏನು?

ತನ್ನ ಏಕೈಕ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಕೊಟ್ಟ ಬಡ ಸ್ತ್ರೀಗಾಗಿ ಶಂಕರರು ಇದನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.