ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ
Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
വംദേ വംദാരു മംദാരമിംദിരാനംദകംദലമ് । അമംദാനംദസംദോഹ ബംധുരം സിംധുരാനനമ് ॥
അംഗം ഹരേഃ പുലകഭൂഷണമാശ്രയംതീ ഭൃംഗാംഗനേവ മുകുളാഭരണം തമാലമ് । അംഗീകൃതാഖിലവിഭൂതിരപാംഗലീലാ മാംഗള്യദാസ്തു മമ മംഗളദേവതായാഃ ॥ 1 ॥
മുഗ്ധാ മുഹുർവിദധതീ വദനേ മുരാരേഃ പ്രേമത്രപാപ്രണിഹിതാനി ഗതാഗതാനി । മാലാ ദൃശോര്മധുകരീവ മഹോത്പലേ യാ സാ മേ ശ്രിയം ദിശതു സാഗരസംഭവായാഃ ॥ 2 ॥
ആമീലിതാക്ഷമധിഗമ്യ മുദാ മുകുംദമ്- ആനംദകംദമനിമേഷമനംഗതംത്രമ് । ആകേകരസ്ഥിതകനീനികപക്ഷ്മനേത്രം ഭൂത്യൈ ഭവേന്മമ ഭുജംഗശയാംഗനായാഃ ॥ 3 ॥
ബാഹ്വംതരേ മധുജിതഃ ശ്രിതകൌസ്തുഭേ യാ ഹാരാവളീവ ഹരിനീലമയീ വിഭാതി । കാമപ്രദാ ഭഗവതോഽപി കടാക്ഷമാലാ കല്യാണമാവഹതു മേ കമലാലയായാഃ ॥ 4 ॥
കാലാംബുദാളിലലിതോരസി കൈടഭാരേഃ ധാരാധരേ സ്ഫുരതി യാ തടിദംഗനേവ । മാതുസ്സമസ്തജഗതാം മഹനീയമൂര്തിഃ ഭദ്രാണി മേ ദിശതു ഭാര്ഗവനംദനായാഃ ॥ 5 ॥
പ്രാപ്തം പദം പ്രഥമതഃ ഖലു യത്പ്രഭാവാത് മാംഗള്യഭാജി മധുമാഥിനി മന്മഥേന । മയ്യാപതേത്തദിഹ മംഥരമീക്ഷണാര്ധം മംദാലസം ച മകരാലയകന്യകായാഃ ॥ 6 ॥
വിശ്വാമരേംദ്രപദവിഭ്രമദാനദക്ഷം ആനംദഹേതുരധികം മുരവിദ്വിഷോഽപി । ഈഷന്നിഷീദതു മയി ക്ഷണമീക്ഷണാര്ഥം ഇംദീവരോദരസഹോദരമിംദിരായാഃ ॥ 7 ॥
ഇഷ്ടാ വിശിഷ്ടമതയോഽപി യയാ ദയാര്ദ്ര ദൃഷ്ട്യാ ത്രിവിഷ്ടപപദം സുലഭം ലഭംതേ । ദൃഷ്ടിഃ പ്രഹൃഷ്ട കമലോദരദീപ്തിരിഷ്ടാം പുഷ്ടിം കൃഷീഷ്ട മമ പുഷ്കരവിഷ്ടരായാഃ ॥ 8 ॥
ദദ്യാദ്ദയാനുപവനോ ദ്രവിണാംബുധാരാ- മസ്മിന്ന കിംചന വിഹംഗശിശൌ വിഷണ്ണേ । ദുഷ്കര്മഘര്മമപനീയ ചിരായ ദൂരം നാരായണപ്രണയിനീനയനാംബുവാഹഃ ॥ 9 ॥
ഗീര്ദേവതേതി ഗരുഡധ്വജസുംദരീതി ശാകംഭരീതി ശശിശേഖരവല്ലഭേതി । സൃഷ്ടിസ്ഥിതിപ്രളയകേലിഷു സംസ്ഥിതായൈ തസ്യൈ നമസ്ത്രിഭുവനൈകഗുരോസ്തരുണ്യൈ ॥ 10 ॥
ശ്രുത്യൈ നമോഽസ്തു ശുഭകര്മഫലപ്രസൂത്യൈ രത്യൈ നമോഽസ്തു രമണീയഗുണാര്ണവായൈ । ശക്ത്യൈ നമോഽസ്തു ശതപത്രനികേതനായൈ പുഷ്ട്യൈ നമോഽസ്തു പുരുഷോത്തമവല്ലഭായൈ ॥ 11 ॥
നമോഽസ്തു നാളീകനിഭാനനായൈ നമോഽസ്തു ദുഗ്ധോദധിജന്മഭൂമ്യൈ । നമോഽസ്തു സോമാമൃതസോദരായൈ നമോഽസ്തു നാരായണവല്ലഭായൈ ॥ 12 ॥
നമോഽസ്തു ഹേമാംബുജപീഠികായൈ നമോഽസ്തു ഭൂമംഡലനായികായൈ । നമോഽസ്തു ദേവാദിദയാപരായൈ നമോഽസ്തു ശാരംഗായുധവല്ലഭായൈ ॥ 13 ॥
നമോഽസ്തു ദേവ്യൈ ഭൃഗുനംദനായൈ നമോഽസ്തു വിഷ്ണോരുരസിസ്ഥിതായൈ । നമോഽസ്തു ലക്ഷ്മ്യൈ കമലാലയായൈ നമോഽസ്തു ദാമോദരവല്ലഭായൈ ॥ 14 ॥
നമോഽസ്തു കാംത്യൈ കമലേക്ഷണായൈ നമോഽസ്തു ഭൂത്യൈ ഭുവനപ്രസൂത്യൈ । നമോഽസ്തു ദേവാദിഭിരര്ചിതായൈ നമോഽസ്തു നംദാത്മജവല്ലഭായൈ ॥ 15 ॥
സംപത്കരാണി സകലേംദ്രിയനംദനാനി സാമ്രാജ്യദാനവിഭവാനി സരോരുഹാക്ഷി । ത്വദ്വംദനാനി ദുരിതോദ്ധരണോദ്യതാനി മാമേവ മാതരനിശം കലയംതു മാന്യേ ॥ 16 ॥
യത്കടാക്ഷസമുപാസനാവിധിഃ സേവകസ്യ സകലാര്ഥസംപദഃ । സംതനോതി വചനാംഗമാനസൈഃ ത്വാം മുരാരിഹൃദയേശ്വരീം ഭജേ ॥ 17 ॥
സരസിജനിലയേ സരോജഹസ്തേ [സരസിജനയനെ] ധവളതമാംശുകഗംധമാല്യശോഭേ । ഭഗവതി ഹരിവല്ലഭേ മനോജ്ഞേ ത്രിഭുവനഭൂതികരി പ്രസീദ മഹ്യമ് ॥ 18 ॥
ദിഗ്ഘസ്തിഭിഃ കനകകുംഭമുഖാവസൃഷ്ട സ്വർവാഹിനീ വിമലചാരുജലപ്ലുതാംഗീമ് । പ്രാതര്നമാമി ജഗതാം ജനനീമശേഷ ലോകാധിനാഥ-ഗൃഹിണീമ്-അമൃതാബ്ധിപുത്രീമ് ॥ 19 ॥
കമലേ കമലാക്ഷവല്ലഭേ ത്വം കരുണാപൂരതരംഗിതൈരപാംഗൈഃ । അവലോകയ മാമകിംചനാനാം പ്രഥമം പാത്രമകൃത്രിമം ദയായാഃ ॥ 20 ॥
സ്തുവംതി യേ സ്തുതിഭിരമൂഭിരന്വഹം ത്രയീമയീം ത്രിഭുവനമാതരം രമാമ് । ഗുണാധികാ ഗുരുതര-ഭാഗ്യ-ഭാഗിനോ [ഭാഗിനഹ്] ഭവംതി തേ ഭുവി ബുധഭാവിതാശയാഃ ॥ 21 ॥
സുവര്ണധാരാസ്തോത്രം യച്ഛംകരാചാര്യ നിര്മിതമ് । ത്രിസംധ്യം യഃ പഠേന്നിത്യം സ കുബേരസമോ ഭവേത് ॥
ഇതി ശ്രീമത്പരമഹംസപരിവ്രാജകാചാര്യസ്യ ശ്രീഗോവിംദഭഗവത്പൂജ്യപാദശിഷ്യസ്യ ശ്രീമച്ഛംകരഭഗവതഃ കൃതൌ കനകധാരാസ്തോത്രം സംപൂര്ണമ് ।
ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಬಗ್ಗೆ
ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರ, "ಸುವರ್ಣಧಾರೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ", ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಗೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ತೋತ್ರ. ತಮಾಲವೃಕ್ಷದ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಹೆಣ್ಣುದುಂಬಿಯಂತೆ, ಪುಳಕಿತ ಹರಿಯ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಲೀಲಾ ಕಡೆನೋಟವನ್ನು ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಆ ಮಂಗಳ ನೋಟ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ತಾಯಿಯ ಕೃಪೆಯ ಕರುಣೆಯ ನೋಟ ಭಕ್ತನ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯೆಯಂದು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೋದ ಬಾಲಕ ಶಂಕರರಿಗೆ ಅತಿ ಬಡ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳು ಒಣ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು; ಅವಳ ಔದಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಗಿ ಅವರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹಾಡಿದರು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವಳ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಗಳ ಮಳೆಗರೆದಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಕರ್ತೃವನ್ನು ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಶಿಷ್ಯ ಶಂಕರರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಈ ಕಥೆ ಕೇರಳದ ಕಾಲಡಿ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಮನೆಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಈ ಹಬ್ಬಗಳಂದು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಕನಕಧಾರಾ" ಎಂದರೇನು?
"ಸುವರ್ಣದ ಧಾರೆ".
ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ ಏನು?
ತನ್ನ ಏಕೈಕ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಕೊಟ್ಟ ಬಡ ಸ್ತ್ರೀಗಾಗಿ ಶಂಕರರು ಇದನ್ನು ಹಾಡಿದರು.
ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು