ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯ ಮುಂಡಕ, ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ద్వితీయ ముండకే ద్వితీయః ఖండః ॥
ఆవిః సంనిహితం గుహాచరం నామ మహత్పదమత్రైతత్ సమర్పితమ్ । ఏజత్ప్రాణన్నిమిషచ్చ యదేతజ్జానథ సదసద్వరేణ్యం పరం-విఀజ్ఞానాద్యద్వరిష్ఠం ప్రజానామ్ ॥ 1॥
యదర్చిమద్యదణుభ్యోఽణు చ యస్మి~ల్లోకా నిహితా లోకినశ్చ । తదేతదక్షరం బ్రహ్మ స ప్రాణస్తదు వాఙ్మనః తదేతత్సత్యం తదమృతం తద్వేద్ధవ్యం సోమ్య విద్ధి ॥ 2॥
ధనుర్ గృహీత్వౌపనిషదం మహాస్త్రం శరం హ్యుపాసా నిశితం సంధయీత । ఆయమ్య తద్భావగతేన చేతసా లక్ష్యం తదేవాక్షరం సోమ్య విద్ధి ॥ 3॥
ప్రణవో ధనుః శారో హ్యాత్మా బ్రహ్మ తల్లక్ష్యముచ్యతే । అప్రమత్తేన వేద్ధవ్యం శరవత్ తన్మయో భవేత్ ॥ 4॥
యస్మిన్ ద్యౌః పృథివీ చాంతరిక్షమోతం మనః సహ ప్రాణైశ్చ సర్వైః । తమేవైకం జానథ ఆత్మానమన్యా వాచో విముంచథామృతస్యైష సేతుః ॥ 5॥
అరా ఇవ రథనాభౌ సంహతా యత్ర నాడ్యః । స ఏషోఽంతశ్చరతే బహుధా జాయమానః । ఓమిత్యేవం ధ్యాయథ ఆత్మానం స్వస్తి వః పారాయ తమసః పరస్తాత్ ॥ 6॥
యః సర్వజ్ఞః సర్వవిద్ యస్యైష మహిమా భువి । దివ్యే బ్రహ్మపురే హ్యేష వ్యోమ్న్యాత్మా ప్రతిష్ఠితః ॥
మనోమయః ప్రాణశరీరనేతా ప్రతిష్ఠితోఽన్నే హృదయం సన్నిధాయ । తద్ విజ్ఞానేన పరిపశ్యంతి ధీరా ఆనందరూపమమృతం-యఀద్ విభాతి ॥ 7॥
భిద్యతే హృదయగ్రంథిశ్ఛిద్యంతే సర్వసంశయాః । క్షీయంతే చాస్య కర్మాణి తస్మిన్ దృష్టే పరావరే ॥ 8॥
హిరణ్మయే పరే కోశే విరజం బ్రహ్మ నిష్కలమ్ । తచ్ఛుభ్రం జ్యోతిషం జ్యోతిస్తద్ యదాత్మవిదో విదుః ॥ 9॥
న తత్ర సూర్యో భాతి న చంద్రతారకం నేమా విద్యుతో భాంతి కుతోఽయమగ్నిః । తమేవ భాంతమనుభాతి సర్వం తస్య భాసా సర్వమిదం-విఀభాతి ॥ 10॥
బ్రహ్మైవేదమమృతం పురస్తాద్ బ్రహ్మ పశ్చాద్ బ్రహ్మ దక్షిణతశ్చోత్తరేణ । అధశ్చోర్ధ్వం చ ప్రసృతం బ్రహ్మైవేదం-విఀశ్వమిదం-వఀరిష్ఠమ్ ॥ 11॥
॥ ఇతి ముండకోపనిషది ద్వితీయముండకే ద్వితీయః ఖండః ॥
ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯ ಮುಂಡಕ, ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಮುಂಡಕದ ಎರಡನೇ ಖಂಡ. ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟವಾದರೂ ಅಡಗಿದ, ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಚಲಿಸುವ ಉಸಿರಾಡುವ ಕಣ್ಣುಮಿಟುಕಿಸುವ ಎಲ್ಲವೂ ನೆಲೆಸಿದ ಮಹಾಪದವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ: "ಪ್ರಣವ ಧನುಸ್ಸು, ಆತ್ಮ ಬಾಣ, ಬ್ರಹ್ಮ ಗುರಿ; ಅಪ್ರಮತ್ತನಾಗಿ ಹೊಡೆಯಬೇಕು, ಬಾಣದಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯನಾಗಬೇಕು." ಪರವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಹೃದಯಗ್ರಂಥಿ ಕಡಿಯುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳು ನೀಗುತ್ತವೆ, ಕರ್ಮ ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತದೆ. "ನ ತತ್ರ ಸೂರ್ಯೋ ಭಾತಿ" ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಮುಂಡಕೋಪನಿಷತ್ ೨.೨
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೪ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಪ್ರಣವೋ ಧನುಃ ಶರೋ ಹ್ಯಾತ್ಮಾ" ಓಂಕಾರಧ್ಯಾನದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಹೃದಯಗ್ರಂಥಿ ಕಡಿಯುವ ಕುರಿತ ೮ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಭಿದ್ಯತೇ ಹೃದಯಗ್ರಂಥಿಃ" ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೪ನೇ ಶ್ಲೋಕದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಯಾವುದು?
ಓಂಕಾರ; ಆತ್ಮ ಬಾಣ, ಬ್ರಹ್ಮ ಗುರಿ.
ಪರವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಹೃದಯಗ್ರಂಥಿ ಕಡಿದು ಸಂಶಯಗಳು ನೀಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಉಪನಿಷತ್ತು ಯಾವ ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ?
ಅಥರ್ವವೇದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.