ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 14 - ಕಪಿಲಾವತಾರಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಸಮನುಸ್ಮೃತತಾವಕಾಂಘ್ರಿಯುಗ್ಮಃ ಸ ಮನುಃ ಪಂಕಜಸಂಭವಾಂಗಜನ್ಮಾ । ನಿಜಮಂತರಮಂತರಾಯಹೀನಂ ಚರಿತಂ ತೇ ಕಥಯನ್ ಸುಖಂ ನಿನಾಯ ॥1॥
ಸಮಯೇ ಖಲು ತತ್ರ ಕರ್ದಮಾಖ್ಯೋ ದ್ರುಹಿಣಚ್ಛಾಯಭವಸ್ತದೀಯವಾಚಾ । ಧೃತಸರ್ಗರಸೋ ನಿಸರ್ಗರಮ್ಯಂ ಭಗವಂಸ್ತ್ವಾಮಯುತಂ ಸಮಾಃ ಸಿಷೇವೇ ॥2॥
ಗರುಡೋಪರಿ ಕಾಲಮೇಘಕ್ರಮಂ ವಿಲಸತ್ಕೇಲಿಸರೋಜಪಾಣಿಪದ್ಮಮ್ । ಹಸಿತೋಲ್ಲಸಿತಾನನಂ ವಿಭೋ ತ್ವಂ ವಪುರಾವಿಷ್ಕುರುಷೇ ಸ್ಮ ಕರ್ದಮಾಯ ॥3॥
ಸ್ತುವತೇ ಪುಲಕಾವೃತಾಯ ತಸ್ಮೈ ಮನುಪುತ್ರೀಂ ದಯಿತಾಂ ನವಾಪಿ ಪುತ್ರೀಃ । ಕಪಿಲಂ ಚ ಸುತಂ ಸ್ವಮೇವ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸ್ವಗತಿಂ ಚಾಪ್ಯನುಗೃಹ್ಯ ನಿರ್ಗತೋಽಭೂಃ ॥4॥
ಸ ಮನುಃ ಶತರೂಪಯಾ ಮಹಿಷ್ಯಾ ಗುಣವತ್ಯಾ ಸುತಯಾ ಚ ದೇವಹೂತ್ಯಾ । ಭವದೀರಿತನಾರದೋಪದಿಷ್ಟಃ ಸಮಗಾತ್ ಕರ್ದಮಮಾಗತಿಪ್ರತೀಕ್ಷಮ್ ॥5॥
ಮನುನೋಪಹೃತಾಂ ಚ ದೇವಹೂತಿಂ ತರುಣೀರತ್ನಮವಾಪ್ಯ ಕರ್ದಮೋಽಸೌ । ಭವದರ್ಚನನಿವೃತೋಽಪಿ ತಸ್ಯಾಂ ದೃಢಶುಶ್ರೂಷಣಯಾ ದಧೌ ಪ್ರಸಾದಮ್ ॥6॥
ಸ ಪುನಸ್ತ್ವದುಪಾಸನಪ್ರಭಾವಾ- ದ್ದಯಿತಾಕಾಮಕೃತೇ ಕೃತೇ ವಿಮಾನೇ । ವನಿತಾಕುಲಸಂಕುಲೋ ನವಾತ್ಮಾ ವ್ಯಹರದ್ದೇವಪಥೇಷು ದೇವಹೂತ್ಯಾ ॥7॥
ಶತವರ್ಷಮಥ ವ್ಯತೀತ್ಯ ಸೋಽಯಂ ನವ ಕನ್ಯಾಃ ಸಮವಾಪ್ಯ ಧನ್ಯರೂಪಾಃ । ವನಯಾನಸಮುದ್ಯತೋಽಪಿ ಕಾಂತಾ- ಹಿತಕೃತ್ತ್ವಜ್ಜನನೋತ್ಸುಕೋ ನ್ಯವಾತ್ಸೀತ್ ॥8॥
ನಿಜಭರ್ತೃಗಿರಾ ಭವನ್ನಿಷೇವಾ- ನಿರತಾಯಾಮಥ ದೇವ ದೇವಹೂತ್ಯಾಮ್ । ಕಪಿಲಸ್ತ್ವಮಜಾಯಥಾ ಜನಾನಾಂ ಪ್ರಥಯಿಷ್ಯನ್ ಪರಮಾತ್ಮತತ್ತ್ವವಿದ್ಯಾಮ್ ॥9॥
ವನಮೇಯುಷಿ ಕರ್ದಮೇ ಪ್ರಸನ್ನೇ ಮತಸರ್ವಸ್ವಮುಪಾದಿಶನ್ ಜನನ್ಯೈ । ಕಪಿಲಾತ್ಮಕ ವಾಯುಮಂದಿರೇಶ ತ್ವರಿತಂ ತ್ವಂ ಪರಿಪಾಹಿ ಮಾಂ ಗದೌಘಾತ್ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 14 - ಕಪಿಲಾವತಾರಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಶಕ ಕಪಿಲಾವತಾರದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭಗವತ್ಪಾದಗಳನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ತನ್ನ ಮನ್ವಂತರವನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕರ್ದಮ ಮುನಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಬಯಸಿ ಹತ್ತುಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಂತುಷ್ಟ ಭಗವಂತ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ತಾನೇ ಕರ್ದಮನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸುವೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ದಮ ಮನುವಿನ ಮಗಳು ದೇವಹೂತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಒಂಬತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ನಂತರ ಭಗವಂತ ಕಪಿಲನಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ದಮ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಕಪಿಲ ತಾಯಿ ದೇವಹೂತಿಗೆ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ತಾಯಿಗೆ ಕಪಿಲನ ಬೋಧನೆ ಕಪಿಲಗೀತೆ ಭಾಗವತದ ತೃತೀಯ ಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿದೆ.
- ಕರ್ದಮನ ಒಂಬತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಅತ್ರಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಸೇರಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಕಪಿಲ ಯಾರ ಮಗ?
ಕರ್ದಮ ಮುನಿ ಮತ್ತು ದೇವಹೂತಿಯ.
ಕಪಿಲ ಯಾರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ?
ತಾಯಿ ದೇವಹೂತಿಗೆ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು