ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 16 - ನರನಾರಾಯಣಾವತಾರಂ ತಥಾ ದಕ್ಷಯಾಗಃ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ದಕ್ಷೋ ವಿರಿಂಚತನಯೋಽಥ ಮನೋಸ್ತನೂಜಾಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಪ್ರಸೂತಿಮಿಹ ಷೋಡಶ ಚಾಪ ಕನ್ಯಾಃ । ಧರ್ಮೇ ತ್ರಯೋದಶ ದದೌ ಪಿತೃಷು ಸ್ವಧಾಂ ಚ ಸ್ವಾಹಾಂ ಹವಿರ್ಭುಜಿ ಸತೀಂ ಗಿರಿಶೇ ತ್ವದಂಶೇ ॥1॥
ಮೂರ್ತಿರ್ಹಿ ಧರ್ಮಗೃಹಿಣೀ ಸುಷುವೇ ಭವಂತಂ ನಾರಾಯಣಂ ನರಸಖಂ ಮಹಿತಾನುಭಾವಮ್ । ಯಜ್ಜನ್ಮನಿ ಪ್ರಮುದಿತಾಃ ಕೃತತೂರ್ಯಘೋಷಾಃ ಪುಷ್ಪೋತ್ಕರಾನ್ ಪ್ರವವೃಷುರ್ನುನುವುಃ ಸುರೌಘಾಃ ॥2॥
ದೈತ್ಯಂ ಸಹಸ್ರಕವಚಂ ಕವಚೈಃ ಪರೀತಂ ಸಾಹಸ್ರವತ್ಸರತಪಸ್ಸಮರಾಭಿಲವ್ಯೈಃ । ಪರ್ಯಾಯನಿರ್ಮಿತತಪಸ್ಸಮರೌ ಭವಂತೌ ಶಿಷ್ಟೈಕಕಂಕಟಮಮುಂ ನ್ಯಹತಾಂ ಸಲೀಲಮ್ ॥3॥
ಅನ್ವಾಚರನ್ನುಪದಿಶನ್ನಪಿ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮಂ ತ್ವಂ ಭ್ರಾತೃಮಾನ್ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಮಧ್ಯವಾತ್ಸೀಃ । ಶಕ್ರೋಽಥ ತೇ ಶಮತಪೋಬಲನಿಸ್ಸಹಾತ್ಮಾ ದಿವ್ಯಾಂಗನಾಪರಿವೃತಂ ಪ್ರಜಿಘಾಯ ಮಾರಮ್ ॥4॥
ಕಾಮೋ ವಸಂತಮಲಯಾನಿಲಬಂಧುಶಾಲೀ ಕಾಂತಾಕಟಾಕ್ಷವಿಶಿಖೈರ್ವಿಕಸದ್ವಿಲಾಸೈಃ । ವಿಧ್ಯನ್ಮುಹುರ್ಮುಹುರಕಂಪಮುದೀಕ್ಷ್ಯ ಚ ತ್ವಾಂ ಭೀರುಸ್ತ್ವಯಾಽಥ ಜಗದೇ ಮೃದುಹಾಸಭಾಜಾ ॥5॥
ಭೀತ್ಯಾಽಲಮಂಗಜ ವಸಂತ ಸುರಾಂಗನಾ ವೋ ಮನ್ಮಾನಸಂ ತ್ವಿಹ ಜುಷಧ್ವಮಿತಿ ಬ್ರುವಾಣಃ । ತ್ವಂ ವಿಸ್ಮಯೇನ ಪರಿತಃ ಸ್ತುವತಾಮಥೈಷಾಂ ಪ್ರಾದರ್ಶಯಃ ಸ್ವಪರಿಚಾರಕಕಾತರಾಕ್ಷೀಃ ॥6॥
ಸಮ್ಮೋಹನಾಯ ಮಿಲಿತಾ ಮದನಾದಯಸ್ತೇ ತ್ವದ್ದಾಸಿಕಾಪರಿಮಲೈಃ ಕಿಲ ಮೋಹಮಾಪುಃ । ದತ್ತಾಂ ತ್ವಯಾ ಚ ಜಗೃಹುಸ್ತ್ರಪಯೈವ ಸರ್ವ- ಸ್ವರ್ವಾಸಿಗರ್ವಶಮನೀಂ ಪುನರುರ್ವಶೀಂ ತಾಮ್ ॥7॥
ದೃಷ್ಟ್ವೋರ್ವಶೀಂ ತವ ಕಥಾಂ ಚ ನಿಶಮ್ಯ ಶಕ್ರಃ ಪರ್ಯಾಕುಲೋಽಜನಿ ಭವನ್ಮಹಿಮಾವಮರ್ಶಾತ್ । ಏವಂ ಪ್ರಶಾಂತರಮಣೀಯತರಾವತಾರಾ- ತ್ತ್ವತ್ತೋಽಧಿಕೋ ವರದ ಕೃಷ್ಣತನುಸ್ತ್ವಮೇವ ॥8॥
ದಕ್ಷಸ್ತು ಧಾತುರತಿಲಾಲನಯಾ ರಜೋಽಂಧೋ ನಾತ್ಯಾದೃತಸ್ತ್ವಯಿ ಚ ಕಷ್ಟಮಶಾಂತಿರಾಸೀತ್ । ಯೇನ ವ್ಯರುಂಧ ಸ ಭವತ್ತನುಮೇವ ಶರ್ವಂ ಯಜ್ಞೇ ಚ ವೈರಪಿಶುನೇ ಸ್ವಸುತಾಂ ವ್ಯಮಾನೀತ್ ॥9॥
ಕ್ರುದ್ಧೇಶಮರ್ದಿತಮಖಃ ಸ ತು ಕೃತ್ತಶೀರ್ಷೋ ದೇವಪ್ರಸಾದಿತಹರಾದಥ ಲಬ್ಧಜೀವಃ । ತ್ವತ್ಪೂರಿತಕ್ರತುವರಃ ಪುನರಾಪ ಶಾಂತಿಂ ಸ ತ್ವಂ ಪ್ರಶಾಂತಿಕರ ಪಾಹಿ ಮರುತ್ಪುರೇಶ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 16 - ನರನಾರಾಯಣಾವತಾರಂ ತಥಾ ದಕ್ಷಯಾಗಃ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ೧೬ನೇ ದಶಕ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗ ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸೂತಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಹದಿನಾರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಧರ್ಮನಿಗೆ, ಸ್ವಧಾ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ಸ್ವಾಹಾ ಅಗ್ನಿಗೆ, ಸತಿ ಶಿವನಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮನಿಗೆ ನರ ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಭು ಜನಿಸಿದ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ; ಶಿವನ ಕೋಪದಿಂದ ನಾಶವಾದ ದಕ್ಷಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ದಕ್ಷ ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿದುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಪ್ರತಿ ದಶಕವೂ ಗುರುವಾಯೂರಿನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ (ವಾತಾಲಯೇಶ, ಮರುತ್ಪುರೇಶ) ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
- ನಾರಾಯಣೀಯ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ೧೦೦ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ (ತಲಾ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು) ಗುರುವಾಯೂರಿನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮರುಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ನರ ನಾರಾಯಣರು ಯಾರು?
ಧರ್ಮನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವಳಿ ಋಷಿಗಳು; ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಭುವಿನ ರೂಪಗಳು.
ದಶಕ ಹೇಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ?
ಶಿವನ ಕೋಪದಿಂದ ದಕ್ಷಯಜ್ಞ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ದಕ್ಷ ಮತ್ತೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು