ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 2 - ಭಗವತಃ ಸ್ವರೂಪಮಾಧುರ್ಯಂ ತಥಾ ಭಕ್ತಿಮಹತ್ತ್ವಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಸೂರ್ಯಸ್ಪರ್ಧಿಕಿರೀಟಮೂರ್ಧ್ವತಿಲಕಪ್ರೋದ್ಭಾಸಿಫಾಲಾಂತರಂ ಕಾರುಣ್ಯಾಕುಲನೇತ್ರಮಾರ್ದ್ರಹಸಿತೋಲ್ಲಾಸಂ ಸುನಾಸಾಪುಟಂ। ಗಂಡೋದ್ಯನ್ಮಕರಾಭಕುಂಡಲಯುಗಂ ಕಂಠೋಜ್ವಲತ್ಕೌಸ್ತುಭಂ ತ್ವದ್ರೂಪಂ ವನಮಾಲ್ಯಹಾರಪಟಲಶ್ರೀವತ್ಸದೀಪ್ರಂ ಭಜೇ॥1॥
ಕೇಯೂರಾಂಗದಕಂಕಣೋತ್ತಮಮಹಾರತ್ನಾಂಗುಲೀಯಾಂಕಿತ- ಶ್ರೀಮದ್ಬಾಹುಚತುಷ್ಕಸಂಗತಗದಾಶಂಖಾರಿಪಂಕೇರುಹಾಮ್ । ಕಾಂಚಿತ್ ಕಾಂಚನಕಾಂಚಿಲಾಂಚ್ಛಿತಲಸತ್ಪೀತಾಂಬರಾಲಂಬಿನೀ- ಮಾಲಂಬೇ ವಿಮಲಾಂಬುಜದ್ಯುತಿಪದಾಂ ಮೂರ್ತಿಂ ತವಾರ್ತಿಚ್ಛಿದಮ್ ॥2॥
ಯತ್ತ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಹೀಯಸೋಽಪಿ ಮಹಿತಂ ಸಮ್ಮೋಹನಂ ಮೋಹನಾತ್ ಕಾಂತಂ ಕಾಂತಿನಿಧಾನತೋಽಪಿ ಮಧುರಂ ಮಾಧುರ್ಯಧುರ್ಯಾದಪಿ । ಸೌಂದರ್ಯೋತ್ತರತೋಽಪಿ ಸುಂದರತರಂ ತ್ವದ್ರೂಪಮಾಶ್ಚರ್ಯತೋಽ- ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಭುವನೇ ನ ಕಸ್ಯ ಕುತುಕಂ ಪುಷ್ಣಾತಿ ವಿಷ್ಣೋ ವಿಭೋ ॥3॥
ತತ್ತಾದೃಙ್ಮಧುರಾತ್ಮಕಂ ತವ ವಪುಃ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ಸಂಪನ್ಮಯೀ ಸಾ ದೇವೀ ಪರಮೋತ್ಸುಕಾ ಚಿರತರಂ ನಾಸ್ತೇ ಸ್ವಭಕ್ತೇಷ್ವಪಿ । ತೇನಾಸ್ಯಾ ಬತ ಕಷ್ಟಮಚ್ಯುತ ವಿಭೋ ತ್ವದ್ರೂಪಮಾನೋಜ್ಞಕ - ಪ್ರೇಮಸ್ಥೈರ್ಯಮಯಾದಚಾಪಲಬಲಾಚ್ಚಾಪಲ್ಯವಾರ್ತೋದಭೂತ್ ॥4॥
ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತಾವಕರಾಮಣೀಯಕಹೃತೈವೇಯಂ ಪರೇಷ್ವಸ್ಥಿರೇ- ತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನನ್ಯದಪಿ ಪ್ರಮಾಣಮಧುನಾ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ । ಯೇ ತ್ವದ್ಧ್ಯಾನಗುಣಾನುಕೀರ್ತನರಸಾಸಕ್ತಾ ಹಿ ಭಕ್ತಾ ಜನಾ- ಸ್ತೇಷ್ವೇಷಾ ವಸತಿ ಸ್ಥಿರೈವ ದಯಿತಪ್ರಸ್ತಾವದತ್ತಾದರಾ ॥5॥
ಏವಂಭೂತಮನೋಜ್ಞತಾನವಸುಧಾನಿಷ್ಯಂದಸಂದೋಹನಂ ತ್ವದ್ರೂಪಂ ಪರಚಿದ್ರಸಾಯನಮಯಂ ಚೇತೋಹರಂ ಶೃಣ್ವತಾಮ್ । ಸದ್ಯಃ ಪ್ರೇರಯತೇ ಮತಿಂ ಮದಯತೇ ರೋಮಾಂಚಯತ್ಯಂಗಕಂ ವ್ಯಾಸಿಂಚತ್ಯಪಿ ಶೀತವಾಷ್ಪವಿಸರೈರಾನಂದಮೂರ್ಛೋದ್ಭವೈಃ ॥6॥
ಏವಂಭೂತತಯಾ ಹಿ ಭಕ್ತ್ಯಭಿಹಿತೋ ಯೋಗಸ್ಸ ಯೋಗದ್ವಯಾತ್ ಕರ್ಮಜ್ಞಾನಮಯಾತ್ ಭೃಶೋತ್ತಮತರೋ ಯೋಗೀಶ್ವರೈರ್ಗೀಯತೇ । ಸೌಂದರ್ಯೈಕರಸಾತ್ಮಕೇ ತ್ವಯಿ ಖಲು ಪ್ರೇಮಪ್ರಕರ್ಷಾತ್ಮಿಕಾ ಭಕ್ತಿರ್ನಿಶ್ರಮಮೇವ ವಿಶ್ವಪುರುಷೈರ್ಲಭ್ಯಾ ರಮಾವಲ್ಲಭ ॥7॥
ನಿಷ್ಕಾಮಂ ನಿಯತಸ್ವಧರ್ಮಚರಣಂ ಯತ್ ಕರ್ಮಯೋಗಾಭಿಧಂ ತದ್ದೂರೇತ್ಯಫಲಂ ಯದೌಪನಿಷದಜ್ಞಾನೋಪಲಭ್ಯಂ ಪುನಃ । ತತ್ತ್ವವ್ಯಕ್ತತಯಾ ಸುದುರ್ಗಮತರಂ ಚಿತ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ವಿಭೋ ತ್ವತ್ಪ್ರೇಮಾತ್ಮಕಭಕ್ತಿರೇವ ಸತತಂ ಸ್ವಾದೀಯಸೀ ಶ್ರೇಯಸೀ ॥8॥
ಅತ್ಯಾಯಾಸಕರಾಣಿ ಕರ್ಮಪಟಲಾನ್ಯಾಚರ್ಯ ನಿರ್ಯನ್ಮಲಾ ಬೋಧೇ ಭಕ್ತಿಪಥೇಽಥವಾಽಪ್ಯುಚಿತತಾಮಾಯಾಂತಿ ಕಿಂ ತಾವತಾ । ಕ್ಲಿಷ್ಟ್ವಾ ತರ್ಕಪಥೇ ಪರಂ ತವ ವಪುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾಖ್ಯಮನ್ಯೇ ಪುನ- ಶ್ಚಿತ್ತಾರ್ದ್ರತ್ವಮೃತೇ ವಿಚಿಂತ್ಯ ಬಹುಭಿಸ್ಸಿದ್ಧ್ಯಂತಿ ಜನ್ಮಾಂತರೈಃ ॥9॥
ತ್ವದ್ಭಕ್ತಿಸ್ತು ಕಥಾರಸಾಮೃತಝರೀನಿರ್ಮಜ್ಜನೇನ ಸ್ವಯಂ ಸಿದ್ಧ್ಯಂತೀ ವಿಮಲಪ್ರಬೋಧಪದವೀಮಕ್ಲೇಶತಸ್ತನ್ವತೀ । ಸದ್ಯಸ್ಸಿದ್ಧಿಕರೀ ಜಯತ್ಯಯಿ ವಿಭೋ ಸೈವಾಸ್ತು ಮೇ ತ್ವತ್ಪದ- ಪ್ರೇಮಪ್ರೌಢಿರಸಾರ್ದ್ರತಾ ದ್ರುತತರಂ ವಾತಾಲಯಾಧೀಶ್ವರ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 2 - ಭಗವತಃ ಸ್ವರೂಪಮಾಧುರ್ಯಂ ತಥಾ ಭಕ್ತಿಮಹತ್ತ್ವಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಎರಡನೇ ದಶಕ ಗುರುವಾಯೂರಪ್ಪನ ಸುಂದರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಕಿರೀಟ, ಹಣೆಯ ಹೊಳೆಯುವ ತಿಲಕ, ಕರುಣೆ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೃದು ನಗು, ಮಕರಕುಂಡಲ, ಕೌಸ್ತುಭ, ಗದೆ ಶಂಖ ಚಕ್ರ ಪದ್ಮ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಭಟ್ಟತಿರಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಭಗವಂತನ ಕಥಾಮೃತದಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಪೋಷಿತವಾದ ಭಕ್ತಿ ಕ್ಲೇಶವಿಲ್ಲದೆ ವಿಮಲ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಪ್ರೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಈ ದಶಕ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂರ್ಣರೂಪದ "ಧ್ಯಾನ".
- ಜ್ಞಾನ ಯೋಗಗಳ ಕಠಿಣ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗಿಂತ ಭಕ್ತಿ ಸುಲಭ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಕವಿ ಆಗಾಗ ಮರಳುವ ವಿಷಯ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ದಶಕ ಏನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ?
ಭಗವಂತನ ಸುಂದರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮಾಧುರ್ಯ.
ಭಗವಂತ ಏನನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ?
ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗದೆ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಪದ್ಮ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು