ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 26 - ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನಃ ಪಾಂಡ್ಯಖಂಡಾಧಿರಾಜ- ಸ್ತ್ವದ್ಭಕ್ತಾತ್ಮಾ ಚಂದನಾದ್ರೌ ಕದಾಚಿತ್ । ತ್ವತ್ ಸೇವಾಯಾಂ ಮಗ್ನಧೀರಾಲುಲೋಕೇ ನೈವಾಗಸ್ತ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಮಾತಿಥ್ಯಕಾಮಮ್ ॥1॥
ಕುಂಭೋದ್ಭೂತಿಃ ಸಂಭೃತಕ್ರೋಧಭಾರಃ ಸ್ತಬ್ಧಾತ್ಮಾ ತ್ವಂ ಹಸ್ತಿಭೂಯಂ ಭಜೇತಿ । ಶಪ್ತ್ವಾಽಥೈನಂ ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ ಸೋಽಪಿ ಲೇಭೇ ಹಸ್ತೀಂದ್ರತ್ವಂ ತ್ವತ್ಸ್ಮೃತಿವ್ಯಕ್ತಿಧನ್ಯಮ್ ॥2॥
ದಗ್ಧಾಂಭೋಧೇರ್ಮಧ್ಯಭಾಜಿ ತ್ರಿಕೂಟೇ ಕ್ರೀಡಂಛೈಲೇ ಯೂಥಪೋಽಯಂ ವಶಾಭಿಃ । ಸರ್ವಾನ್ ಜಂತೂನತ್ಯವರ್ತಿಷ್ಟ ಶಕ್ತ್ಯಾ ತ್ವದ್ಭಕ್ತಾನಾಂ ಕುತ್ರ ನೋತ್ಕರ್ಷಲಾಭಃ ॥3॥
ಸ್ವೇನ ಸ್ಥೇಮ್ನಾ ದಿವ್ಯದೇಶತ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಸೋಽಯಂ ಖೇದಾನಪ್ರಜಾನನ್ ಕದಾಚಿತ್ । ಶೈಲಪ್ರಾಂತೇ ಘರ್ಮತಾಂತಃ ಸರಸ್ಯಾಂ ಯೂಥೈಸ್ಸಾರ್ಧಂ ತ್ವತ್ಪ್ರಣುನ್ನೋಽಭಿರೇಮೇ ॥4॥
ಹೂಹೂಸ್ತಾವದ್ದೇವಲಸ್ಯಾಪಿ ಶಾಪಾತ್ ಗ್ರಾಹೀಭೂತಸ್ತಜ್ಜಲೇ ಬರ್ತಮಾನಃ । ಜಗ್ರಾಹೈನಂ ಹಸ್ತಿನಂ ಪಾದದೇಶೇ ಶಾಂತ್ಯರ್ಥಂ ಹಿ ಶ್ರಾಂತಿದೋಽಸಿ ಸ್ವಕಾನಾಮ್ ॥5॥
ತ್ವತ್ಸೇವಾಯಾ ವೈಭವಾತ್ ದುರ್ನಿರೋಧಂ ಯುಧ್ಯಂತಂ ತಂ ವತ್ಸರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಮ್ । ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕಾಲೇ ತ್ವತ್ಪದೈಕಾಗ್ರ್ಯಸಿಧ್ಯೈ ನಕ್ರಾಕ್ರಾಂತಂ ಹಸ್ತಿವರ್ಯಂ ವ್ಯಧಾಸ್ತ್ವಮ್ ॥6॥
ಆರ್ತಿವ್ಯಕ್ತಪ್ರಾಕ್ತನಜ್ಞಾನಭಕ್ತಿಃ ಶುಂಡೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತೈಃ ಪುಂಡರೀಕೈಃ ಸಮರ್ಚನ್ । ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಸ್ತಂ ನಿರ್ವಿಶೇಷಾತ್ಮನಿಷ್ಠಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸೋಽನ್ವಗಾದೀತ್ ಪರಾತ್ಮನ್ ॥7॥
ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ ನಿರ್ಗುಣಸ್ಥಂ ಸಮಸ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮೇಶಾದ್ಯೈರ್ನಾಹಮಿತ್ಯಪ್ರಯಾತೇ । ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ತ್ವಂ ಭೂರಿಕಾರುಣ್ಯವೇಗಾತ್ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಾರೂಢಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಿತೋಽಭೂಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ ॥8॥
ಹಸ್ತೀಂದ್ರಂ ತಂ ಹಸ್ತಪದ್ಮೇನ ಧೃತ್ವಾ ಚಕ್ರೇಣ ತ್ವಂ ನಕ್ರವರ್ಯಂ ವ್ಯದಾರೀಃ । ಗಂಧರ್ವೇಽಸ್ಮಿನ್ ಮುಕ್ತಶಾಪೇ ಸ ಹಸ್ತೀ ತ್ವತ್ಸಾರೂಪ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ದೇದೀಪ್ಯತೇ ಸ್ಮ ॥9॥
ಏತದ್ವೃತ್ತಂ ತ್ವಾಂ ಚ ಮಾಂ ಚ ಪ್ರಗೇ ಯೋ ಗಾಯೇತ್ಸೋಽಯಂ ಭೂಯಸೇ ಶ್ರೇಯಸೇ ಸ್ಯಾತ್ । ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವೈನಂ ತೇನ ಸಾರ್ಧಂ ಗತಸ್ತ್ವಂ ಧಿಷ್ಣ್ಯಂ ವಿಷ್ಣೋ ಪಾಹಿ ವಾತಾಲಯೇಶ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 26 - ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ದಶಕ ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷ, ಆನೆಗಳ ರಾಜನ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭಗವತ್ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದ ಪಾಂಡ್ಯದೇಶದ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನರಾಜ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಆನೆಯಾಗು ಎಂದು ಶಪಿಸಿದರು. ಗಜೇಂದ್ರನಾಗಿ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ, ದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಸೊಂಡಿಲಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಹಿಡಿದು ಭಗವಂತನನ್ನು ಕರೆದ; ಭಗವಂತ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಚಕ್ರದಿಂದ ಮೊಸಳೆಯನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಮಹಾ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಮೊಸಳೆ ಹೂಹೂ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವ; ಭಗವಂತನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವನೂ ಶಾಪಮುಕ್ತನಾದ.
- ಭಗವಂತ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತನನ್ನು ನೆನೆದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಈ ಕಥೆ ಹಾಡುವವನಿಗೆ ಮಹಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ.
- ಗಜೇಂದ್ರನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಗಜೇಂದ್ರಸ್ತುತಿ ಭಾಗವತಪುರಾಣದ ಎಂಟನೇ ಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರ ಯಾರು?
ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಯಿಂದ ಶಪಿತನಾದ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನರಾಜ.
ಗಜೇಂದ್ರ ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿತನಾದ?
ಭಗವಂತ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಚಕ್ರದಿಂದ ಮೊಸಳೆಯನ್ನು ಕೊಂದ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು