ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 33 - ಅಂಬರೀಷಚರಿತಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ವೈವಸ್ವತಾಖ್ಯಮನುಪುತ್ರನಭಾಗಜಾತ- ನಾಭಾಗನಾಮಕನರೇಂದ್ರಸುತೋಽಂಬರೀಷಃ । ಸಪ್ತಾರ್ಣವಾವೃತಮಹೀದಯಿತೋಽಪಿ ರೇಮೇ ತ್ವತ್ಸಂಗಿಷು ತ್ವಯಿ ಚ ಮಗ್ನಮನಾಸ್ಸದೈವ ॥1॥
ತ್ವತ್ಪ್ರೀತಯೇ ಸಕಲಮೇವ ವಿತನ್ವತೋಽಸ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯೈವ ದೇವ ನಚಿರಾದಭೃಥಾಃ ಪ್ರಸಾದಮ್ । ಯೇನಾಸ್ಯ ಯಾಚನಮೃತೇಽಪ್ಯಭಿರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ಚಕ್ರಂ ಭವಾನ್ ಪ್ರವಿತತಾರ ಸಹಸ್ರಧಾರಮ್ ॥2॥
ಸ ದ್ವಾದಶೀವ್ರತಮಥೋ ಭವದರ್ಚನಾರ್ಥಂ ವರ್ಷಂ ದಧೌ ಮಧುವನೇ ಯಮುನೋಪಕಂಠೇ । ಪತ್ನ್ಯಾ ಸಮಂ ಸುಮನಸಾ ಮಹತೀಂ ವಿತನ್ವನ್ ಪೂಜಾಂ ದ್ವಿಜೇಷು ವಿಸೃಜನ್ ಪಶುಷಷ್ಟಿಕೋಟಿಮ್ ॥3॥
ತತ್ರಾಥ ಪಾರಣದಿನೇ ಭವದರ್ಚನಾಂತೇ ದುರ್ವಾಸಸಾಽಸ್ಯ ಮುನಿನಾ ಭವನಂ ಪ್ರಪೇದೇ । ಭೋಕ್ತುಂ ವೃತಶ್ಚಸ ನೃಪೇಣ ಪರಾರ್ತಿಶೀಲೋ ಮಂದಂ ಜಗಾಮ ಯಮುನಾಂ ನಿಯಮಾನ್ವಿಧಾಸ್ಯನ್ ॥4॥
ರಾಜ್ಞಾಽಥ ಪಾರಣಮುಹೂರ್ತಸಮಾಪ್ತಿಖೇದಾ- ದ್ವಾರೈವ ಪಾರಣಮಕಾರಿ ಭವತ್ಪರೇಣ । ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮುನಿಸ್ತದಥ ದಿವ್ಯದೃಶಾ ವಿಜಾನನ್ ಕ್ಷಿಪ್ಯನ್ ಕ್ರುಧೋದ್ಧೃತಜಟೋ ವಿತತಾನ ಕೃತ್ಯಾಮ್ ॥5॥
ಕೃತ್ಯಾಂ ಚ ತಾಮಸಿಧರಾಂ ಭುವನಂ ದಹಂತೀ- ಮಗ್ರೇಽಭಿವೀಕ್ಷ್ಯನೃಪತಿರ್ನ ಪದಾಚ್ಚಕಂಪೇ । ತ್ವದ್ಭಕ್ತಬಾಧಮಭಿವೀಕ್ಷ್ಯ ಸುದರ್ಶನಂ ತೇ ಕೃತ್ಯಾನಲಂ ಶಲಭಯನ್ ಮುನಿಮನ್ವಧಾವೀತ್ ॥6॥
ಧಾವನ್ನಶೇಷಭುವನೇಷು ಭಿಯಾ ಸ ಪಶ್ಯನ್ ವಿಶ್ವತ್ರ ಚಕ್ರಮಪಿ ತೇ ಗತವಾನ್ ವಿರಿಂಚಮ್ । ಕಃ ಕಾಲಚಕ್ರಮತಿಲಂಘಯತೀತ್ಯಪಾಸ್ತಃ ಶರ್ವಂ ಯಯೌ ಸ ಚ ಭವಂತಮವಂದತೈವ ॥7॥
ಭೂಯೋ ಭವನ್ನಿಲಯಮೇತ್ಯ ಮುನಿಂ ನಮಂತಂ ಪ್ರೋಚೇ ಭವಾನಹಮೃಷೇ ನನು ಭಕ್ತದಾಸಃ । ಜ್ಞಾನಂ ತಪಶ್ಚ ವಿನಯಾನ್ವಿತಮೇವ ಮಾನ್ಯಂ ಯಾಹ್ಯಂಬರೀಷಪದಮೇವ ಭಜೇತಿ ಭೂಮನ್ ॥8॥
ತಾವತ್ಸಮೇತ್ಯ ಮುನಿನಾ ಸ ಗೃಹೀತಪಾದೋ ರಾಜಾಽಪಸೃತ್ಯ ಭವದಸ್ತ್ರಮಸಾವನೌಷೀತ್ । ಚಕ್ರೇ ಗತೇ ಮುನಿರದಾದಖಿಲಾಶಿಷೋಽಸ್ಮೈ ತ್ವದ್ಭಕ್ತಿಮಾಗಸಿ ಕೃತೇಽಪಿ ಕೃಪಾಂ ಚ ಶಂಸನ್ ॥9॥
ರಾಜಾ ಪ್ರತೀಕ್ಷ್ಯ ಮುನಿಮೇಕಸಮಾಮನಾಶ್ವಾನ್ ಸಂಭೋಜ್ಯ ಸಾಧು ತಮೃಷಿಂ ವಿಸೃಜನ್ ಪ್ರಸನ್ನಮ್ । ಭುಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವಯಂ ತ್ವಯಿ ತತೋಽಪಿ ದೃಢಂ ರತೋಽಭೂ- ತ್ಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ ಚ ಸ ಮಾಂ ಪವನೇಶ ಪಾಯಾಃ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 33 - ಅಂಬರೀಷಚರಿತಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಮೂವತ್ತಮೂರನೇ ದಶಕ ಅಂಬರೀಷ ರಾಜನ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಪ್ತಸಾಗರಾವೃತ ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನಾದರೂ ಅಂಬರೀಷ ಭಗವಂತ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಲ್ಲೇ ಆನಂದಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ; ಭಗವಂತ ತನ್ನ ಚಕ್ರ ಸುದರ್ಶನವನ್ನು ಅವನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇಟ್ಟ. ಒಮ್ಮೆ ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸ ಮುಗಿಸುವಾಗ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿ ಬಂದು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ವ್ರತ ಉಳಿಸಲು ರಾಜ ಸರಿಯಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿದ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಮುನಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕೃತ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದರು. ಸುದರ್ಶನ ಕೃತ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು ದುರ್ವಾಸರನ್ನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಿಸಿತು; ವಿಷ್ಣು ಅಂಬರೀಷನ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಲು ಅವರನ್ನು ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಉಣ್ಣದೆ ಕಾದ ರಾಜ ಮುನಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಉಣಬಡಿಸಿ ನಂತರ ತಾನು ಉಂಡ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹೃದಯ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ದುರ್ವಾಸರಿಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಭಗವಂತ ಭಕ್ತಾಧೀನ ಎಂದು ಕಥೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅಂಬರೀಷ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ವಿನಯದ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಸ್ಮರಣೀಯ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಅಂಬರೀಷನನ್ನು ಯಾವುದು ಕಾಪಾಡಿತು?
ಭಗವಂತನ ಚಕ್ರ ಸುದರ್ಶನ.
ದುರ್ವಾಸರು ಏಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡರು?
ಮುನಿ ಮರಳುವ ಮುಂಚೆ ಅಂಬರೀಷ ನೀರು ಕುಡಿದು ಉಪವಾಸ ಮುಗಿಸಿದುದರಿಂದ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು