ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 71 - ಕೇಶೀ ತಥಾ ವ್ಯೋಮಾಸುರವಧಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಯತ್ನೇಷು ಸರ್ವೇಷ್ವಪಿ ನಾವಕೇಶೀ ಕೇಶೀ ಸ ಭೋಜೇಶಿತುರಿಷ್ಟಬಂಧುಃ । ತ್ವಾಂ ಸಿಂಧುಜಾವಾಪ್ಯ ಇತೀವ ಮತ್ವಾ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ ಸಿಂಧುಜವಾಜಿರೂಪಃ ॥1॥
ಗಂಧರ್ವತಾಮೇಷ ಗತೋಽಪಿ ರೂಕ್ಷೈರ್ನಾದೈಃ ಸಮುದ್ವೇಜಿತಸರ್ವಲೋಕಃ । ಭವದ್ವಿಲೋಕಾವಧಿ ಗೋಪವಾಟೀಂ ಪ್ರಮರ್ದ್ಯ ಪಾಪಃ ಪುನರಾಪತತ್ತ್ವಾಮ್ ॥2॥
ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಾರ್ಪಿತಾಂಘ್ರೇಸ್ತವ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಏಷ ಚಿಕ್ಷೇಪ ವಕ್ಷೋಭುವಿ ನಾಮ ಪಾದಮ್ । ಭೃಗೋಃ ಪದಾಘಾತಕಥಾಂ ನಿಶಮ್ಯ ಸ್ವೇನಾಪಿ ಶಕ್ಯಂ ತದಿತೀವ ಮೋಹಾತ್ ॥3॥
ಪ್ರವಂಚಯನ್ನಸ್ಯ ಖುರಾಂಚಲಂ ದ್ರಾಗಮುಂಚ ಚಿಕ್ಷೇಪಿಥ ದೂರದೂರಂ ಸಮ್ಮೂರ್ಚ್ಛಿತೋಽಪಿ ಹ್ಯತಿಮೂರ್ಚ್ಛಿತೇನ ಕ್ರೋಧೋಷ್ಮಣಾ ಖಾದಿತುಮಾದ್ರುತಸ್ತ್ವಾಮ್ ॥4॥
ತ್ವಂ ವಾಹದಂಡೇ ಕೃತಧೀಶ್ಚ ವಾಹಾದಂಡಂ ನ್ಯಧಾಸ್ತಸ್ಯ ಮುಖೇ ತದಾನೀಮ್ । ತದ್ ವೃದ್ಧಿರುದ್ಧಶ್ವಸನೋ ಗತಾಸುಃ ಸಪ್ತೀಭವನ್ನಪ್ಯಯಮೈಕ್ಯಮಾಗಾತ್ ॥5॥
ಆಲಂಭಮಾತ್ರೇಣ ಪಶೋಃ ಸುರಾಣಾಂ ಪ್ರಸಾದಕೇ ನೂತ್ನ ಇವಾಶ್ವಮೇಧೇ । ಕೃತೇ ತ್ವಯಾ ಹರ್ಷವಶಾತ್ ಸುರೇಂದ್ರಾಸ್ತ್ವಾಂ ತುಷ್ಟುವುಃ ಕೇಶವನಾಮಧೇಯಮ್ ॥6॥
ಕಂಸಾಯ ತೇ ಶೌರಿಸುತತ್ವಮುಕ್ತ್ವಾ ತಂ ತದ್ವಧೋತ್ಕಂ ಪ್ರತಿರುಧ್ಯ ವಾಚಾ। ಪ್ರಾಪ್ತೇನ ಕೇಶಿಕ್ಷಪಣಾವಸಾನೇ ಶ್ರೀನಾರದೇನ ತ್ವಮಭಿಷ್ಟುತೋಽಭೂಃ ॥7॥
ಕದಾಪಿ ಗೋಪೈಃ ಸಹ ಕಾನನಾಂತೇ ನಿಲಾಯನಕ್ರೀಡನಲೋಲುಪಂ ತ್ವಾಮ್ । ಮಯಾತ್ಮಜಃ ಪ್ರಾಪ ದುರಂತಮಾಯೋ ವ್ಯೋಮಾಭಿಧೋ ವ್ಯೋಮಚರೋಪರೋಧೀ ॥8॥
ಸ ಚೋರಪಾಲಾಯಿತವಲ್ಲವೇಷು ಚೋರಾಯಿತೋ ಗೋಪಶಿಶೂನ್ ಪಶೂಂಶ್ಚ ಗುಹಾಸು ಕೃತ್ವಾ ಪಿದಧೇ ಶಿಲಾಭಿಸ್ತ್ವಯಾ ಚ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಪರಿಮರ್ದಿತೋಽಭೂತ್ ॥9॥
ಏವಂ ವಿಧೈಶ್ಚಾದ್ಭುತಕೇಲಿಭೇದೈರಾನಂದಮೂರ್ಚ್ಛಾಮತುಲಾಂ ವ್ರಜಸ್ಯ । ಪದೇ ಪದೇ ನೂತನಯನ್ನಸೀಮಾಂ ಪರಾತ್ಮರೂಪಿನ್ ಪವನೇಶ ಪಾಯಾಃ ॥10॥
ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 71 - ಕೇಶೀ ತಥಾ ವ್ಯೋಮಾಸುರವಧಂ ಬಗ್ಗೆ
ನಾರಾಯಣೀಯದ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ದಶಕ ಕೇಶಿ ಮತ್ತು ವ್ಯೋಮರ ವಧೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಯತ್ನಗಳೂ ವಿಫಲವಾದ ಕಂಸನ ಆಪ್ತಮಿತ್ರ ಕೇಶಿ, ಸಮುದ್ರಜೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತಿಗೆ ಸಮುದ್ರಜ ಕುದುರೆ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಬಗೆದನೋ ಎಂಬಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಕುದುರೆಯ ರೂಪ ತಳೆದು ಕರ್ಕಶ ಕೆನೆತದಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹೆದರಿಸಿ ಗೋಪವಾಟಿಯನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ಕುದುರೆಯ ಬಾಯಿಗೆ ತೋಳು ತೂರಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ನಾರದರು ಬಂದು ಭಗವಂತನ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಮಯನ ಮಗ ವ್ಯೋಮ ಆಟದ ವೇಳೆ ಬಾಲಕರನ್ನು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕೃಷ್ಣ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಗಳಿಂದ ಕೃಷ್ಣ ವ್ರಜವನ್ನು ನಿತ್ಯನೂತನ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾನೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ (೧೫೬೦ ರಿಂದ ೧೬೪೬)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಾರಾಯಣೀಯ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಕೃಷ್ಣನ ಕೇಶವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕುದುರೆರಾಕ್ಷಸ ಕೇಶಿಯ ವಧೆಯೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕೇಶಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ನಾರದರ ಭೇಟಿ ಮಥುರೆ ದ್ವಾರಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮಹಾಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಕೇಶಿ ಯಾವ ರೂಪ ತಳೆಯುತ್ತಾನೆ?
ದೊಡ್ಡ ಉಗ್ರ ಕುದುರೆಯ ರೂಪ.
ಕೃಷ್ಣ ಕೇಶಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ?
ಕುದುರೆಯ ಬಾಯಿಗೆ ತೋಳು ತೂರಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿ.
ನಾರಾಯಣೀಯವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
೧೫೮೬ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರು ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು