MuhurtaNow

ನಟರಾಜ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ಪತಂಜಲಿ ಕೃತಂ)

Shiva · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

अथ चरणशृंगरहित श्री नटराज स्तोत्रं

सदंचित-मुदंचित निकुंचित पदं झलझलं-चलित मंजु कटकम् । पतंजलि दृगंजन-मनंजन-मचंचलपदं जनन भंजन करम् । कदंबरुचिमंबरवसं परममंबुद कदंब कविडंबक गलम् चिदंबुधि मणिं बुध हृदंबुज रविं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 1 ॥

हरं त्रिपुर भंजन-मनंतकृतकंकण-मखंडदय-मंतरहितं विरिंचिसुरसंहतिपुरंधर विचिंतितपदं तरुणचंद्रमकुटम् । परं पद विखंडितयमं भसित मंडिततनुं मदनवंचन परं चिरंतनममुं प्रणवसंचितनिधिं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 2 ॥

अवंतमखिलं जगदभंग गुणतुंगममतं धृतविधुं सुरसरित्- तरंग निकुरुंब धृति लंपट जटं शमनदंभसुहरं भवहरम् । शिवं दशदिगंतर विजृंभितकरं करलसन्मृगशिशुं पशुपतिं हरं शशिधनंजयपतंगनयनं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 3 ॥

अनंतनवरत्नविलसत्कटककिंकिणिझलं झलझलं झलरवं मुकुंदविधि हस्तगतमद्दल लयध्वनिधिमिद्धिमित नर्तन पदम् । शकुंतरथ बर्हिरथ नंदिमुख भृंगिरिटिसंघनिकटं भयहरम् सनंद सनक प्रमुख वंदित पदं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 4 ॥

अनंतमहसं त्रिदशवंद्य चरणं मुनि हृदंतर वसंतममलम् कबंध वियदिंद्ववनि गंधवह वह्निमख बंधुरविमंजु वपुषम् । अनंतविभवं त्रिजगदंतर मणिं त्रिनयनं त्रिपुर खंडन परम् सनंद मुनि वंदित पदं सकरुणं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 5 ॥

अचिंत्यमलिवृंद रुचि बंधुरगलं कुरित कुंद निकुरुंब धवलम् मुकुंद सुर वृंद बल हंतृ कृत वंदन लसंतमहिकुंडल धरम् । अकंपमनुकंपित रतिं सुजन मंगलनिधिं गजहरं पशुपतिम् धनंजय नुतं प्रणत रंजनपरं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 6 ॥

परं सुरवरं पुरहरं पशुपतिं जनित दंतिमुख षण्मुखममुं मृडं कनक पिंगल जटं सनक पंकज रविं सुमनसं हिमरुचिम् । असंघमनसं जलधि जन्मगरलं कवलयंत मतुलं गुणनिधिम् सनंद वरदं शमितमिंदु वदनं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 7 ॥

अजं क्षितिरथं भुजगपुंगवगुणं कनक शृंगि धनुषं करलसत् कुरंग पृथु टंक परशुं रुचिर कुंकुम रुचिं डमरुकं च दधतम् । मुकुंद विशिखं नमदवंध्य फलदं निगम वृंद तुरगं निरुपमं स चंडिकममुं झटिति संहृतपुरं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 8 ॥

अनंगपरिपंथिनमजं क्षिति धुरंधरमलं करुणयंतमखिलं ज्वलंतमनलं दधतमंतकरिपुं सततमिंद्र सुरवंदितपदम् । उदंचदरविंदकुल बंधुशत बिंबरुचि संहति सुगंधि वपुषं पतंजलि नुतं प्रणव पंजर शुकं पर चिदंबर नटं हृदि भज ॥ 9 ॥

इति स्तवममुं भुजगपुंगव कृतं प्रतिदिनं पठति यः कृतमुखः सदः प्रभुपद द्वितयदर्शनपदं सुललितं चरण शृंग रहितम् । सरः प्रभव संभव हरित्पति हरिप्रमुख दिव्यनुत शंकरपदं स गच्छति परं न तु जनुर्जलनिधिं परमदुःखजनकं दुरितदम् ॥ 10 ॥

इति श्री पतंजलिमुनि प्रणीतं चरणशृंगरहित नटराज स्तोत्रं संपूर्णम् ॥

ನಟರಾಜ ಸ್ತೋತ್ರಂ (ಪತಂಜಲಿ ಕೃತಂ) ಬಗ್ಗೆ

ಪತಂಜಲಿಕೃತ ನಟರಾಜ ಸ್ತೋತ್ರ ("ಚರಣಶೃಂಗರಹಿತ" ಸ್ತೋತ್ರ) ಚಿದಂಬರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ನಟರಾಜ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತಿದ ಮತ್ತು ಬಾಗಿದ ಪಾದಗಳು, ಝಲಝಲಿಸುವ ಗೆಜ್ಜೆಗಳು, ಜಟೆಯಲ್ಲಿನ ಗಂಗಾ ತರಂಗಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ಲಯಬದ್ಧ ಅಕ್ಷರಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಪತಂಜಲಿ ಮಹರ್ಷಿ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಆರುದ್ರಾ ದರ್ಶನದಂದು, ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • "ಚರಣಶೃಂಗರಹಿತ" ಎಂದರೆ "ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಲ್ಲದ": ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು, ಕೊಂಬುಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳ ಗುರುತುಗಳು ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕೊಂಬಿರುವ ನಂದಿ ಕಾಲಿಲ್ಲದ ಸರ್ಪರೂಪಿ ಪತಂಜಲಿಯನ್ನು ಹಂಗಿಸಿದಾಗ ಪತಂಜಲಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದರು ಎಂಬ ಕಥೆಯಿದೆ.
  • ಪತಂಜಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಘ್ರಪಾದ ಮುನಿಗಳು ನಟರಾಜನೇ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರಾದ ಚಿದಂಬರದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಿಶ್ವನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಪತಂಜಲಿಯನ್ನು ಯೋಗಸೂತ್ರಗಳ ಕರ್ತೃವೆಂದೂ ಆದಿಶೇಷನ ಅವತಾರವೆಂದೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ಚರಣಶೃಂಗರಹಿತ" ಎಂದರೇನು?

"ಕಾಲು, ಕೊಂಬುಗಳಿಲ್ಲದ": ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು-ಕೊಂಬುಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ನಟರಾಜ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಅದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಪತಂಜಲಿ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿವ ಪತಂಜಲಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ನರ್ತಿಸಿದ?

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚಿದಂಬರದಲ್ಲಿ; ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ನಟರಾಜನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.