ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಅಷ್ಟಕಂ
Vishnu · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಮಹಾಯೋಗಪೀಠೇ ತಟೇ ಭೀಮರಥ್ಯಾ ವರಂ ಪುಂಡರೀಕಾಯ ದಾತುಂ ಮುನೀಂದ್ರೈಃ । ಸಮಾಗತ್ಯ ತಿಷ್ಠಂತಮಾನಂದಕಂದಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 1 ॥
ತಟಿದ್ವಾಸಸಂ ನೀಲಮೇಘಾವಭಾಸಂ ರಮಾಮಂದಿರಂ ಸುಂದರಂ ಚಿತ್ಪ್ರಕಾಶಮ್ । ವರಂ ತ್ವಿಷ್ಟಕಾಯಾಂ ಸಮನ್ಯಸ್ತಪಾದಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 2 ॥
ಪ್ರಮಾಣಂ ಭವಾಬ್ಧೇರಿದಂ ಮಾಮಕಾನಾಂ ನಿತಂಬಃ ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಧೃತೋ ಯೇನ ತಸ್ಮಾತ್ । ವಿಧಾತುರ್ವಸತ್ಯೈ ಧೃತೋ ನಾಭಿಕೋಶಃ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 3 ॥
ಸ್ಫುರತ್ಕೌಸ್ತುಭಾಲಂಕೃತಂ ಕಂಠದೇಶೇ ಶ್ರಿಯಾ ಜುಷ್ಟಕೇಯೂರಕಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮ್ । ಶಿವಂ ಶಾಂತಮೀಡ್ಯಂ ವರಂ ಲೋಕಪಾಲಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 4 ॥
ಶರಚ್ಚಂದ್ರಬಿಂಬಾನನಂ ಚಾರುಹಾಸಂ ಲಸತ್ಕುಂಡಲಾಕ್ರಾಂತಗಂಡಸ್ಥಲಾಂತಮ್ । ಜಪಾರಾಗಬಿಂಬಾಧರಂ ಕಂಜನೇತ್ರಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 5 ॥
ಕಿರೀಟೋಜ್ಜ್ವಲತ್ಸರ್ವದಿಕ್ಪ್ರಾಂತಭಾಗಂ ಸುರೈರರ್ಚಿತಂ ದಿವ್ಯರತ್ನೈರನರ್ಘೈಃ । ತ್ರಿಭಂಗಾಕೃತಿಂ ಬರ್ಹಮಾಲ್ಯಾವತಂಸಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 6 ॥
ವಿಭುಂ ವೇಣುನಾದಂ ಚರಂತಂ ದುರಂತಂ ಸ್ವಯಂ ಲೀಲಯಾ ಗೋಪವೇಷಂ ದಧಾನಮ್ । ಗವಾಂ ಬೃಂದಕಾನಂದದಂ ಚಾರುಹಾಸಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 7 ॥
ಅಜಂ ರುಕ್ಮಿಣೀಪ್ರಾಣಸಂಜೀವನಂ ತಂ ಪರಂ ಧಾಮ ಕೈವಲ್ಯಮೇಕಂ ತುರೀಯಮ್ । ಪ್ರಸನ್ನಂ ಪ್ರಪನ್ನಾರ್ತಿಹಂ ದೇವದೇವಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಮ್ ॥ 8 ॥
ಸ್ತವಂ ಪಾಂಡುರಂಗಸ್ಯ ವೈ ಪುಣ್ಯದಂ ಯೇ ಪಠಂತ್ಯೇಕಚಿತ್ತೇನ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಚ ನಿತ್ಯಮ್ । ಭವಾಂಭೋನಿಧಿಂ ತೇಽಪಿ ತೀರ್ತ್ವಾಂತಕಾಲೇ ಹರೇರಾಲಯಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವಂತಿ ॥ 9 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮತ್ಪರಮಹಂಸ ಪರಿವ್ರಾಜಕಾಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಭಗವತ್ಪಾದಾಚಾರ್ಯ ವಿರಚಿತಂ ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗಾಷ್ಟಕಮ್ ।
ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಅಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ಪಾಂಡುರಂಗಾಷ್ಟಕ ಭೀಮಾ ನದಿ ತೀರದ ಮಹಾಯೋಗಪೀಠದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತ ಪುಂಡಲೀಕನಿಗೆ ವರ ಕೊಡಲು ಬಂದು ನಿಂತಿರುವ ಪಂಢರಪುರದ ವಿಠ್ಠಲನನ್ನು (ಪಾಂಡುರಂಗ) ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ "ಪರಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗಂ ಭಜೇ ಪಾಂಡುರಂಗಂ" (ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಪಾಂಡುರಂಗನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ) ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಆಷಾಢ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಏಕಾದಶಿಯಂದು, ಪಂಢರಪುರ ವಾರಿ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾರಗಳಂದು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಪುಂಡಲೀಕ ತಂದೆತಾಯಿಯರ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿಠ್ಠಲ ಅವನ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದ; ಪುಂಡಲೀಕ ನಿಲ್ಲಲು ಒಂದು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆದು ಕಾಯಲು ಹೇಳಿದ; ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಭಗವಂತ ಇಂದಿಗೂ ಆ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಕಥೆ.
- ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಾರಕರಿಗಳು ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ತುಕಾರಾಮರ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಪಂಢರಪುರಕ್ಕೆ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
- ಏಕಚಿತ್ತದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರು ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪಾಂಡುರಂಗ ಯಾರು?
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಂಢರಪುರದ ವಿಠ್ಠಲ, ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ವಿಷ್ಣುವಿನ (ಕೃಷ್ಣ) ರೂಪ.
ಪಾಂಡುರಂಗಾಷ್ಟಕವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಅದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಷಾಢ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಮತ್ತು ಪಂಢರಪುರದ ವಾರಿಯಲ್ಲಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು